Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Бат, Сүбээдэй нар Европ дахиныг түйвээсэн нь: Энгүй далайн гүн тийш зугтагсад... (13-р бүлэг)Уншсан2,553

IV Бела ван хамгаалсан шилдэг цэргүүд, дагасан том мяндагтан, хэргэмтэн гээд монголчуудын илднээс зайлж амжсан олныг дагуулан Сплитод хүрэхэд хотын захирагч тэргүүлэн ард олноороо угтан мэндчилж, зарлиг бүхнийг нь хичээнгүйлэн биелүүлэхээ илэрхийлжээ.

Түүхэн сэдэвт олон гайхалтай нийтлэл, өгүүлэл, номуудаараа та бидний танил болсон Б.Номинчимэд гуайн "Бат, Сүбээдэй нар Европ дахиныг түйвээсэн нь" хэмээх түүхэн найрууллыг уншигчдадаа цувралаар хүргэж байна. Түүх сонирхогч уншигчдын маань оюуны мэлмийг мялаах зөвшөөрөл өгсөн Б.Номинчимэд танд гүнээ талархаж байна.

Бат, Сүбээдэй нар Европ дахиныг түйвээсэн нь: Энгүй далайн гүн тийш зугтагсад... (13-р бүлэг)

IV Бела ван хамгаалсан шилдэг цэргүүд, дагасан том мяндагтан, хэргэмтэн гээд монголчуудын илднээс зайлж амжсан олныг дагуулан Сплитод хүрэхэд хотын захирагч тэргүүлэн ард олноороо угтан мэндчилж, зарлиг бүхнийг нь хичээнгүйлэн биелүүлэхээ илэрхийлжээ. Гэвч хотынхон өмнө захиалсан сэлүүрт завийг нь бүрэн хийж дуусгаагүй байв. Тэр том завиар вантан алс далайн гүнд одож, монголчуудын уур хилэнгээс зайлан зугтана хэмээн төлөвлөж байжээ. Тэгээд вантан завь бүрэн дуустал хотод хүлээж төвдсөнгүй, эргээс холгүй орших Трогир хэмээх арал руу хамаг алт эрдэнэс, эхнэр хүүхдээ аван гарч, цайзад нь нуугдсан байна.

 

IV Белаг Трогирын цайзад орж, хаалгаа бүрэн хааж амжаагүй шахуу байхад Хадаан жанжин давхин ирж Сплитогоос тун холгүй барааны газар харагдах Калисо цайзыг бүслэн хаажээ. Бараг мянган жилийн өмнө Ромын эзэн хаан Диоклетиний бариулсан энэхүү бэхлэлт цайз нь эртний Ром гүрний хүчирхэг байсныг илтгэн сүрлэг, ганхашгүй мэт байв. Эзэн хаан Диоклетин хэмжээгүй их эрх мэдлээсээ сайн дураараа татгалзаж, төрөлх хязгаарын энэ цайздаа ирээд байцаа ногоо тарин ажин түжин аж төрж, насны төгсгөлийг үдсэн гэдэг.

IV Бела цайзын бөх батад найдан Калисод орсонсон бол тэгээд төмөр хавханд өөрөө гүйгээд орсноос өөрцгүй болох байж. Аз гэхээс илүүгээр монголчуудаас илүү холд зугтах зөн нь түүнийг усан хоолой гатлуулж, Тригорт хүргэсэн байх.

Хадаан сүрдүүлэг ятгалгаар Калисо цайзыг хялбархан буулгаж авсан ч цайзад эрлийн үзүүр нь байсангүй. Тригор руу эргэтэл монголчуудын барааг харсан IV Бела хэдийнэ Атриатын тэнгисийн гүнрүү хагас дутуу хийсэн завь хөлөглөн оджээ. Хадаанд араас нь элдэе гэхнээ ч ойр хавьд ашиглачих завь, онгоц байсангүй. Эх газарт бол хаана ч тэр, намаг усанд ч, ой тайгад ч, элчилгүй элсэн цөлд ч тэр монголчууд дайснаа мөрч ноход мэт дагаж, хүрсэн газар нь хүрч чаддаг бол харин далайд тийм биш, зүг чиггүй далайн мандалд мөр мөшгиж сураагүй байв.

Тэгэхэд Хадаан жанжин далайн эргээс алсад одох завины барааг харан, хөмхийгөө зууж, нударга зангидан зогссон болов уу даа. Яг л 20 жилийн өмнө Каспийн тэнгисийн эрэгт Зэв ноёнтон II Мухамед шахын суусан жижигхэн завины өнчин далбаа тэнгисийн мандалд цахлайн даль мэт цайлалзахыг харан хөмсөг зангидан зогссон шиг... Хожим бас хорь орчим жилийн дараа Хитбуха ноёнтон Сидоны эргээс Кипр арлын зүг зугтах хөнгөн толгойт, хүнд хөлт балмад Жульений хөлөг онгоцуудыг харан хилэгнэн зогссон шиг.

Энэ гурваас хамгийн азтай нь IV Бела байлаа.

Жульен нь монголчуудад Сидон хотоо шатаалгаж, төд удалгүй түүний хамсаатнууд болон европын загалмайтнууд зуу гаруй жил чардайтал тэмцсэний үр дүн болох Сирийн эргийн хамаг түшиц газруудаа лалынханд нэгмөсөн алдаж, тэндэхийн загалмайн соёл үнсэн товрог болсон билээ. Жульен ч өөрөө Анатол орчимд өөрсдийнхөндөө алуулжээ.

Хорезм шах II Мухамедийн хувьд хагас сая цэрэг бүхий хүчирхэг армитай, асар баян тансаг улсаа бүрмөсөн алдаад зогсохгүй, удам угсаа нь тасарч, өөрөө ч тэр амь тэмцэн очиж хоргодсон Абескун хэмээх шорвог тэнгисийн жижигхэн арал дээр модон урцанд уйтгар, цөхрөл дунд хорвоотой салах ёс хийжээ. Хожим тэр арал ч живж, ор мөргүй болжээ.

Харин IV Бела вантан довны орой дамжин зугтах туулай мэт арал дамжин зугтсан ч монголчууд гэнэт ирсэн шигээ гэнэт буцахад эх нутагтаа дайснаа хөөсөн баатрын дүр эсгэсээр эргэн ирж, удмынхаа засаглалыг нэр төртэй үргэлжлүүлсэн байна.

Белаг мөшгөсөн Хадаан жанжин Сплитээс далайн хөвөө даган ургшилж, Босни, Албани, Сербийн нутгуудаар хөндлөн гулд гарч, Дубровник, Котор, Дриваст, Ниш, Софи зэрэг олон хотуудыг дайлав. Мөн бас нэгэн баг цэрэг нь Австрийн Вена хотын босгонд тулж очоод байлаа.

Бат хаан, Сүбээдэй баатар нар үндсэн хүчээ аван Белградад тулж очоод байв.

Сэтгэгдэл 0ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]