Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Израильчууд Америкийн хөлөг онгоцыг бөмбөгдсөн ньУншсан7,595

Энэ хэрэг явдлын тухай хэд хэдэн таамаг байдгаас хамгийн үнэн байж болох хувилбар нь Израильчууд 7-р сарын 9-нд болох ажиллагааг дээд зэргээр нууцалж байсан ба америкчуудыг ч гэсэн цагаас эрт мэдэх хэрэггүй гэж үзсэн байж болох юм.

1967 оны 6-р сарын 8-ны өдөр. Газар дундын тэнгис намуухан, тэнгэрт ганц ч үүлгүй, Америкийн радио-электроникийн мэдээлэл цуглуулагч тагнуулын хөлөг “Либерти”-гийн усан цэргүүд аяллын усан онгоцонд яваа мэт байлаа. Наранд шаран хоорондоо инээлдэж хөхрөн байх энэ хөлгийнхөн эргээс 12 усан бээр зайтай байсан ба тэрхүү 12 бээрийн цаана Араб-Израилийн хооронд болсон алдарт 6 өдрийн дайн ид үргэлжилж байсан үе билээ.

USS Liberty хөлөг онгоц
 

Либерти ямар ч аюулгүй мэт байдалд байсан бөгөөд онгоц нь олон улсын усанд, хамгийн гол нь хөлгийн дээр Америкийн далбаа намиран байгаа нь юунаас ч илүү хамгаалалт байсан бөгөөд өглөөнөөс хойш ойрхон, нам өндрөөр  ниссэн Израилийн онгоцууд  тэр далбааг харахгүй байхын аргагүй байв. Харин онгоцны капитан Уильям Макгонагла хэдийгээр Израиль нь АНУ-ын хамгийн том холбоотон боловч онгоцыг тойрон ганцхан өглөөний турш 13 удаа дээгүүр нь нисэхийг муу зөн гэж үзэж АНУ-ын 6-р флотын дэд-адмирал Томас Мартинаас хамгаалагч болгож ямар нэг эсминиц гаргаж өгөхийг хүссэн байна. Дэд адмирал үүнийг нь эсэргүүцэж, ямар ч аюулгүй талаар анхааруулаад ямарваа нэг юм болбол 6-р флотын нисэх онгоц тээгчээс хамгаалалтын онгоц хөөргөх болно гэж хэлсэн байна.

Өдрийн хоёр цагийн үед хөлгийн хяналтын багийнхан аль улсынх нь танигдаагүй гурван хурдтай катер тус хөлгийг чиглэн явж байгааг радарт харан даргадаа илтгэлээ. Үүнээс тун удалгүй Америкийн хөлөг онгоцны дээгүүр эргэлдэж байсан Израилийн онгоц гэв гэнэт дайралт хийж эхэлсэн ба тэрхүү “Мираж”-ийн харвасан удирдлагагүй агаар-усны мандал ангиллын пуужин хөлгийн тавцан, радио электроны зарим эд ангийг онож гэмтээсэн байна. Араас нь залган дараагийн Мираж шумбан орж хэдэн пуужин харвасан нь хөлөг онгоцонд байсан олон хүнийг алж шархдуулжээ.

Энэ хоёр Мираж байлдааны эргэлт хийн дахин Либерти рүү довтолсон ба энэ удаа израйлчууд онгоцныхоо 30 мм-ийн их буугаар буудаж, араас нь залгаж ирсэн “Супер-Мистэр” хэмээх дайрагч онгоцнууд шатаагч бөмбөг хаяснаар хөлөг онгоцны хэд хэдэн хэсэгт түймэр гарч эхэлсэн байна.

20-хон минут үргэлжилсэн энэ дайралтын явцад хөлгийн бүх л радио холбоо, электрон тагнуулын хэрэгсэл гэмтэж, шатсан боловч холбоочид ослын антенныг яаж ийж байгаад ажиллуулан SOS дохио өгч чадлаа.

Шатаж, бөмбөгдүүлсэн байдал

Дохио авсан Америкийн 6-р флотын сөнөөгч онгоцнууд агаарт хөөрсөн боловч замын дундаас бүгд буцах тушаал аван эргэсэн байна. Вашингтоноос ийм тушаал өгсөн юм байх.

Бөмбөгдүүлж, буудуулж, шатсан Либерти хөлгийнхөн тусламж хүлээн байх зуур өмнө хэлсэн 3 хурдан катерууд ойртож ирсэн нь Израилийн торпед зөөгч катерууд байлаа. 200 метр тулж ирсэн 3 катер 5 торпед харваснаас ердөө цорын ганц нь л Либертиг оножээ.  Онохдоо харин хөлөг онгоцны яг голд, хамаг л радио-электрон төхөөрөмж байдаг тэр хэсгийг оносон бөгөөд дэлбэрэлтээр 25 усан цэрэг тэр дороо амиа алдсан байна. Хөлөг онгоцны их биеийн баруун хэсэгт 12 метрийн диаметртэй нүх үүсч, түүгээр ус орон, хөлөг 10 хэмээр хазайж эхэллээ.

Хөлгийн их биед үүссэн цоорхой

Хөлөг онгоцны багийнхны амь үл хайрлан зүтгэсний хүчинд цоорхойг бөглөн,  гаднаас ус орж хөлөг онгоцыг живүүлэх аюулаас ямар ч байсан зайлуулж чадлаа. Гэсэн хэдий ч “гүзээндээ” дүүрэн устай болсон онгоц яаж ч мэдэх учир хөлгийн дарга цэргүүдээ онгоцыг орхихыг, аврах завинд суухыг тушаажээ. Аврах завиа усанд буулгангуут нь Израилийн катерууд том калибрын пулемётоор буудаж 3 завийн 2-ыг живүүлж, үлдсэн нэгийг нь нэг катертаа татаж аван холбосон байна. Энэ үед катерууд хөлөг онгоцонд 15 метр хүртэл ойртож ирсэн ба Америкийн далбаа биш юмаа гэхэд цагаанаар бичсэн томоос том USS LIBERTY гэсэн бичгийг, Америкийн тэнгисийн цэргийн дугаар болох GTR 5 гэсэн тоог харахгүй байхын арга үгүй байв. Гэсэн хэдий ч торпед зөөгч катерууд шатаж байгаа хөлөг онгоцыг тойрон 40 минут хэртэй эргэлдсэн бөгөөд гал унтраах болон аливаа нэг үйлдэл хийх оролдлого болгоныг хүнд пулемётоор буудан тасалж байв. Гэв гэнэт эдгээр катерууд хөлгийг орхин хар хурдаараа зугтан алга болсон байна.

Либерти онгоцыг дайрсан дайралт нийт 1 цаг 30 минут үргэлжилсэн бөгөөд багийн 290 гишүүнээс 34 хүн алагдаж, 171 хүн шархтан, тахир дутуу болсон гэдэг. Усан дээр арай ядан тогтож байгаа энэ онгоцны багийнхан аврах завьгүй болсон учир хөлгийн хөдөлгүүрийг асаан арай чүү явсаар тэднийг тосон хөөрсөн АНУ-ын эмнэлгийн нисдэг тэрэгтэй таарчээ.

Яг энэ үед Израилийн бас нэг бүлэг торпед зөөгч катерууд дөхөн ирсэн ба тоглоом хийж байгаа аятай “тусламж хэрэгтэй юу” хэмээн гэрлэн дохиогоор асуужээ. Хариуд нь Либерти “хэлэхэд хэл хугармаар хүнд” үгсийг гэрлэн дохиогоор дамжуулсан гэдэг.

Удалгүй Израилийн нисдэг тэрэг ирж тусламж үзүүлэх хүсэлтэй байгаа гэсэн утгатай бичиг хөлгийн дээрээс хаяж өглөө. Либерти бас л татгалзсан байна. Бүтэн шөнийн турш багийнхан Израилийн довтолгоо болж магадгүй хэмээн нүд анилгүй хонож өглөө туслахаар ирсэн Дэвис хөлөг онгоцонд чирэгдэн явснаар энэ аймшигт тамаас зайлжээ.

Одоо энэ мөргөлдөөнийг хаах, нуух ажиллагаа эхэллээ. Юун түрүүнд хүнд гэмтэл авсан Либертиг Мальтад чирэн аваачин, засаж өөрөө явж чадах болонгуут Америк явуулж, очингуут нь шууд зэвсэглэлээс хасан, хэсэглэн тайрч төмрийн хогонд өгсөн байна.

Израиль Америкаас албан ёсны уучлал гуйсан бөгөөд Египетийн  “эль-Кусейр” хөлөг онгоцтой андуурсан хэмээн тайлбарлажээ. Линдон Жонсон тэргүүтэй Америкийн эрх баригчид хэлсэн болгоныг дор нь хүлээн авч энэ яриаг нэг мөр дуусгавар болгохоор ихээхэн зүтгэл гаргаж байсан гэдэг.

LIBERTY болон андуурагдсан гэх Аль Кусейр-ийг харьцуулсан байдал

Мөрдөн байцаалтын үр дүнг нууцалж, Либерти-гийн дарга У.Макгонаглыг бараг л нууцаар Конгрессын “Хүндэтгэлийн одон“-гоор шагнасан ба Израиль учруулсан эд материалын, болон алагдаж шархтсан хүмүүсийн ар гэрт нөхөн төлбөр хэмээн нийт 13 сая доллар төлсөн байна.

АНУ болон израильчууд энэ хэргийг нууц байлгахын тулд ихээхэн хүч зарсан боловч 1982 онд “Либерти-гийн ахмадын ассоциаци” гээч байгуулагдан 1967 онд болсон явдлыг олон түмэнд хүргэх зорилго тавин ажиллаж эхэлсэн байдаг. АНУ-ын Конгрессыг энэ хэргийн талаар шалгалт явуулахыг байнга шаардаж ирсэн энэ байгууллагын ажилтнууд, хэрэг явдлын гэрч болсон ахмад цэргүүдийг Америк дахь Израилийн лоббигоор хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд харлуулах, янз бүрийн үнэн худал нь үл мэдэгдэх түүхийг нь дэлгэх, хэргийн байдлыг өөрөөр харуулах ажиллагаа нэг хэсэг маш их явагдсан гэдэг.

Энэ хэргийн талаар хэд хэдэн ном бичигдсэн, баримтат кино гарсан боловч хоорондоо зөрчилдсөн, бүр эсрэг утга санаатай байдаг ч олон хүн энэ ажиллагааг ямар нэг андуурал, “Friendly fair” биш харин санаатай хийсэн хэрэг гэдэг дээр ихэнх нь санал нийлдэг байна. Үнэхээр ч дээгүүр нь 13 удаа ниссэн онгоц Америкийн далбааг хараагүй байх, торпед зөөгч катерууд 15 метр хүртэл ойртсон ч Америкийн тэнгисийн цэргийн таних тэмдгийг танихгүй байна гэдэгт итгэхэд бэрхтэй гэж хэлэхэд ч багадах байх.  Бас нэг инээдтэй гэмээр зүйл нь андуурсан гээд байгаа Египетийн Аль Кусейр нь 2600 тонны түрцтэй, ачаа зөөдөг онгоц бол Либерти нь 10 000 тонны түрцтэй, элдэв антенн, таваг болсон, яаж ч харсан ачааны онгоц байхааргүй эд.

Энэ хэрэг явдлын тухай хэд хэдэн таамаг байдгаас хамгийн үнэн байж болох хувилбар нь Израильчууд 7-р сарын 9-нд болох ажиллагааг дээд зэргээр нууцалж байсан ба америкчуудыг  ч гэсэн цагаас эрт мэдэх хэрэггүй гэж үзсэн байж болох юм. Либертигийн хүчирхэг радио-электроникийн хэрэгслүүд Израилийн армийн болон тагнуулын бусад мэдээг замаас барьж тайлж уншихад их төвөг байхгүй байсан болов уу.

Бас нэг таамаг нь Израилийн армийн цэргүүдэд бууж өгсөн 1000 гаруй Египетийн цэргийн олзлогдогч нарыг буудаж алсан явдлыг ил гаргахгүйн тулд энэ хэргийг хийсэн гэж үздэг байна. Тухайн үед энэ тушаалыг өгч чадах, ерөнхий штабын дарга нь Ицхак Рабин байжээ. Сүүлд тэрээр Нобелийн энх тайвны шагнал авсан хүн.  Нобелийн энх тайвны шагналыг ер нь ямар нөхдүүд авдаг юм бол доо? !

Израилийн хувьд ийм бол америкчуудын хувьд үл ойлгогдох олон зүйл бий. Яагаад өөрсдийнх нь нутаг нэгтнийг, цэргийн онгоцыг бүтэн цаг илүү дайрч, алж байхад туслаагүй хэрэг вэ? Бүр туслахаар ниссэн сөнөөгч онгоцыг Вашингтоноос тушаал өгөн буулгасан нь ямар учиртай, хэн тийм тушаал өгдөг хэрэг вэ ? ... гээд олон асуулт хөвөрнө.

Тушаал өгсөн хүн нь өнөөх алдарт Макнамара боловч түүнээс дээгүүр хүн түүнд тушаал өгсөн гэх яриа байдаг. Тэр нь Линдон Жонсон. Америкийн ерөнхийлөгч.

“ Энэ онгоц живж, тэнд байсан бүх хүн үхсэн ч надад хамаа алга. Би холбоотноо хамгаалах ёстой” гэж тэрээр хашхирч байсан гэдэг яриа бий. Мөн “манай онгоцыг бөмбөгдсөн Египетийг, Каирыг цөмийн бөмбөгөөр бөмбөгдөх бэлэн байдалд ор” гэсэн тушаал буулгасан ч удалгүй бөмбөгдсөн онгоц нь Израилийн онгоц байсныг мэдээд тушаалаа хүчингүй болгосон гэсэн ч яриа бий.  Аль нь үнэнийг тэр дээр л мэдэж байгаа байх..

Нийтлэлч Чалчаа саарал

Сэтгэгдэл 3ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
5 сар 21. 19:56
Зочин

Ямар хөгийн амьтад вэ израйлууд

5 сар 29. 8:41
Зочин

zohion baiguulalttai uuriinhuu orond hohirol uchruulaad arab-iig buruutgah gesen sanaa yum bishuu. ene argiig odoo ch gesen orosd hiigeed bgaa yum shig sanagddag. uursduu hiichihed nuguu ornoo buruutgadag. busad uls orond buruutai met setgegdel ugdug

5 сар 21. 16:56
Зочин

Энэ бол жүүдүүдийн үнэн нүүр царай. Өнөөдөр АНУ-ын засгийн эрхэнд жүүдүүд олон байгаа учраас явуулж байгаа бодлого нь дэлхий улс орнуудад гай тарьсан дээрэнгүй новшийн бодлого явуулж байдаг юм. Гитлер энэ шаарнуудыг устгаж байхдаа гол ажилдаа анхаарахгүй Орос мэтийн өөр улсуудтай дайн хийгээд явсан нь буруутсан

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]