Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Хазара түмний эрт эдүгээгийн гэрэл зургуудУншсан23,919

Хазара эрчүүд төдийгүй эмэгтэйчүүд Афганистаны засгийн газрын цэрэгт төдийгүй, энхийг сахиулагчдын эгнээнд хүртэл ихээр элсэн ордог гэнэ.

Мянга мянган жилийн тэртээгээс Монголчуудын нүүдэллэн амьдрах нутгийн өмнөд хязгаар нь өнөөгийн Афганистан байжээ. Хүннү, Чингис хаан, Хүлэгү хаан, Төмөр хаан, Барс (Бабур) хааны үед өвөг Монголчууд, Монголчууд, пэрсэжсэн Монголчууд, түрэгжсэн Монголчууд энд олноор ирж байв. Тэдний хувьд, хөрш ард түмнүүдтэй холилдох, уусах явдал ч мэдээж байлаа.

 

Тиймээс л өнөөгийн Афганистанд Монголчуудын угсаа гарвал нэгтэй хазара түмэн оршин суудаг. Гал голомтоосоо тасарсан Монгол түмэн хүний газарт сүрхий сайхан яваа нь үгүй. Тэр жишээ хазарачуудад ч мөн адил аж. Яс угсаа нэгтнүүд нь оршин суудаг болоод ч тэр үү, яагаад ч юм Монгол Улс холын Афганистантай холбоотой явдаг. 1962 оны 02 сарын 01-нд Афганистан улстай дипломат харилцаа тогтоосон ба дайнд өнчирсөн хазара, пуштун голдуу 50 гаруй хүүхдүүдийг 1980 оны үед Улаанбаатар авчирч асрамжийн газар, сургууль цэцэрлэгт өсгөн хүмүүжүүлж байсныг 1990-ээд оны эхээр нутаг буцаасан байдаг юм. 1992 онд Тажик үндэстэн цэргийн эрхтэн Ахмад Шах Масуд гэгч тухайн үеийн ерөнхийлөгч Нажибуллагийн засгийн газрын цэргүүдийг нийслэл Кабулаас шахан гаргах тулалдааны үеэр олон орны ЭСЯ-ны ажилтнуудын хамт Монгол улсын ЭСЯ-хан ОХУ-ын десантын цэргүүдийн хамгаалалт дор орхин гарч ЭСЯ хаагдсан байдаг юм.

АНУ тэргүүтэй эвслийн цэргийн хүчнүүд Афганистанд энхийг сахиулахад Монголчууд ч хоцроогүй. Одоог хүртэл Монгол цэрэг эрс Афганистанд энхийг сахиулж байна. 

Саяхныг болтол хазарачуудын тоо 6-7 сая хүрч байлаа. Монгол царайтай, мал аж ахуй, газар тариалан эрхэлдэг, маш хөдөлмөрч бөгөөд Чингисийн удам гэдгээрээ ихэд бахархдаг. “Хазара” гэдэг нь персээр “мянга” гэсэн утгатай. Тиймээс Чингис хааны нэгэн мянгат цэргийн үр сад гэсэн утгатай нэр хэмээн хөрвүүлдэг. Хазара Монголчууд нь Афганистаны төв хэсгийн уулархаг бүсээр нүүдэллэн амьдардаг. Эдүгээ Афганистанд 1,7 сая, Иранд 220 мянган Хазаар байгаа гэж үздэг. Чинээлэг хазаар гэр бүл Монгол гэрт, ядуус нь сүрлэн дээвэр бүхий сууцанд аж төрдөг.

Цэвэр нүүдэлчин хазаарууд эсгийгээр бүрсэн овоохойг голчлон хэрэглэнэ. Гадаад төрхийн хувьд яг л Монголжуу царайтай, хонин бор нүдтэй, намхан нуруутай, навтгар хамартай. Газар тариалан, мал аж ахуйгаас гадна арьсан эдлэл, дархан, нэхмэл зэрэг гар урлал эрхэлнэ. Баярын үеэр морин уралдаан, тэмээн тулаан, бөхийн барилдаан болно. Хазаарууд байгалийн сүр хүчнээс эмээж, уул усны лус савдгуудыг аргадан шүтдэг. Монголчууд болон Хазааруудын хэлэнд ижил төстэй үгс их. Тухайлбал Монголоор бид сандал гэхийг тэд сандали, Цээж-Чээжи, Хайч-Хайчи гэх мэтээр хэлдэг. Хазаарууд Буддизм болон лалын шашны шийт хэмээх урсгалыг баримталдаг. Хонь мал төхөөрөхдөө хүртэл лалынхан шиг хоолойг нь огтолдоггүй өрцийг нь өрлөдөг заншил ч нэгийг хэлээд өгнө.

Хазара эрчүүд төдийгүй эмэгтэйчүүд Афганистаны засгийн газрын цэрэгт төдийгүй, энхийг сахиулагчдын эгнээнд хүртэл ихээр элсэн ордог гэнэ.

Олныг үл нуршин эрт эдүгээгийн хазааруудын гэрэл зургийг хүргэе. Хамгийн сүүлд байгаа 3 зургийг тоон дотор үсэг цохиж явна хэмээн бүү гайхаарай. Афганистанд хазарачуудын эрхэнд халдаж байгааг манай улсад эсэргүүцэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр дуу хоолойгоо хүргэдэг юм.

Сэтгэгдэл 36ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
12 сар 8. 23:15
Зочин

hazar mongol neg ugsaatai

7 сар 5. 4:41
Зочин

ene yostoi owoo hudlaa shaasan bainashuu! buh hazaruud laliin shashin shutdeg! buddha shutdeg hazara neg shirhegch baihgui! hazaruud laliin lalaruud baidagl neg alan hyadagchid! hazaruud 10 say orchim tootoi pers heleer yaridag afganii uuguul undesten! mongol ogt bish!

12 сар 11. 21:20
Зочин

13-r zuund buddha shutdeggui bsan

10 сар 10. 15:55
Зочин

Чи жоохон юм олж унш л даа.

9 сар 13. 17:01
Зочин

joohon yum unsh aa

5 сар 2. 11:44
Зочин

talaar neg tarsan mongol gede baiga nuhduuded kobot olgood dornodod neg surin bolgochihbol yadgin bol do. chinagaar duurj baiga gazar soroh huch hergtei baina shuu.

4 сар 14. 6:38
Зочин

Hudlaa hudlaa humuusee .

4 сар 4. 11:05
Зочин

Hazara ovog nar. Hervee Ilkhant ulusiin tuukhiig meddeg bol buur sain olgoj bolone.

Alchin = Alchi Tatar

Bakhrin = Baarin

Barlas = Barlas

Baymaut = Bayad

Behsud = Besud

Bolaghichi = Bulgachin

Borjigai = Borjigin

Chiljiut = Saljuud

Dai Chopan = Ilkhanii janjin

Dai Khitai = Khitan

Gurlat = Khurlaut

Jalair = Jalair

Jeed = Ujeed

Kerait = Khereid

Kirigu = Khar Khirigu

Naiman = Naiman

Nikudari = Negidar (Altan Ordiin janjin)

Ongut = Ongud

Qarlugh = Karluk

Qataghin = Khatagin

Uirat = Oirat

3 сар 28. 14:05
Зочин

ТҮҮГЭЭР ЯВАН ГАЙГ ҮҮГЭЭР ДУУДНАА ГЭЖ ... ЯГ ҮНЭН ХЭЛЖ. ЭНЭ ЛАЛЫН ЛАЛАРУУДААР ЯАДГИЙН. ӨӨРСДӨӨ ӨВӨР ТҮҮРИЙНДЭЭ БАГАТАХГҮЙ БАЙЖ. ЯПОНЫ ХЭСЭГ НӨХӨД ЯВЖ БАЙГААД НЭР ОЛЖ ЧАДАХГҮЙ ДЭЭРЭЭ ТУЛМАГЦАА "МОГОЛ" ГЭСНИЙГ МОНГОЛ ГЭЖ ОЙЛГОДОГ НЬ БУРУУ ШҮҮ. ТҮҮХ УГСААГАА САЙН СУДАЛ. ХАЛХ УВСААРАА ИРГЭНИЙ ДАЙН ХИЙХ ДЭЭРЭЭ ДӨХӨӨД БАЙЖ ХАЗАР ЯРШИГ ЦААШАА. ТЭР ЗУРАГТААР ЯРИАД АЛТАН ГАДАС АВААД БАЙСАН ХЭН Ч БИЛЭЭ НЭГ ХҮҮХЭН ТАРХИ ИХ УГААЖ БАЙГАА ШҮҮ.

3 сар 28. 13:48
Зочин

Гүй нэг л их ахан дүүсэг, төрхөмссөн улс, айн? Бид чинь тийм их боломжтой хүмүүс билүү? Зүгээр л эрүүлээр сэтгэх чадвараа түр алдсан хүмүүс. Одоо энэ лалын нөхдүүдийг нутаг орондоо урьж асуудал дэгдээж түүгээр явсан гайг үүгээр дуудах дутаж гэнэ. Манайх үндэстний комплект байхгүй ч угсаатан хоорондын ойр зуур зөрчил бий шүү. Халх ойрадаараа талцаад үзчихнэ. Тэр Баян-Өлгийчүүд мөдхөн асуудал дэгдээнэ. Яг ярьвал Хүннү ч бидэнд хамаагүй, энэ Хазарчууд ч огт хамаагүй. Тэр нэг элдэв эсийн хүмүүсийг нутагтаа суурьшуулна гээд хэсээд явдаг хүүхэн чинь юун учиртай хүн юм бэ? Гадны гар хөл болж явдаг юм биш үү? Төрөөс тэр хүнийг лобиддог нь ямар учиртай юм? Хаа хамаатай Афганид болж буй асуудал бидэнд ямар хамаатай юм бэ? Монгол хүн эхлээд гэр орныхоо асуудлыг шийдэх хамгийн том шаардлага бий. Түүнээс гадны улсын дотоод хэрэгт оролцох хориотой. Өөрийг нь тэжээж буй урд хөршдөө аюул зовлон тохиолдвол "Хужаа нар хохь нь, үхээсэй, сөнөөсэй" гэнэ. Хаа хамаагүй өөр шашинтай тусгаар улсын хүмүүсийг ядарсан зовсоныг нь гайхан гэр орондоо урина. Энэ чинь зүгээр л эрүүл ухаангүй хэрэг. Лалын шашин бол зүгээр л гамшиг. Ахан дүүс минь, мөрөөрөө мөөмөө унжуулаад явж байя. Хазара монгол биш, Монгол геополитикийн тоглогч биш, өнөөдрийн бидний энх тайван үүрдийн зол хувь биш, өнгөрсөн түүх бидний ирээдүйн баталгаа биш. Тиймээс зөвхөн өөрсдийнхөө асуудлыг хамаараад урагшаа харж явцгаая.

5 сар 11. 6:18
Судлаач

Чи чинь одоо юу хуцаад байгаа арван жилийн нус вэ ?. Бид өнөөдөр тархигүй байна Монгол үүрд ийм байхгүй хэзээ нэгэн цагт хүчийг авхал болно. Тэр цагт ах дүү Монголчуудаа бүгдийг нь нэгтгэж дэлхийг сэхээ авахгүй болтол нь мөхөөх болно. Энэ бичсэн зүйл бол оргүй хоосон хэдэн үг биш гэдгийг бодоорой !!!

9 сар 12. 13:21
Зочин

Үхэр монголчууд хүчээ авах нь юу л бол босоо монгол одоо хэвтээ монгол аль хэдийнээ болсон яасан ч үндэсхэрэг үзэлтэй юм Юуныхэн үндэсхэрэг байхав эрлийз хурлийзаараа дүүрчихсэн Гадаад монгол буюу хулгай монгол нэртэй болсон ш дээ

4 сар 9. 16:58
Зочин

Humuusiin tarhiig bitgii hudlaa ugaagaad bai, ene Munhbayr gedeg nuhur Afganchuudaas mungu avaad bicheed bna tsagdaa tagnuuliihan meddeg bolovuu. Hazar hudlaa shuu humuusee .

3 сар 28. 14:36
Зочин

Олон мянган жил оршсон хазарчуудыг монгол гэх нь гэнэн хэрэг. Португалчууд Бразилийг, испаничууд Мексикийг манай мах цусны тасархай гэвэл яахав? Дэлхий гайхна биз дээ... Ингэж туйлшрах нь арай л бишээ

3 сар 28. 13:41
Монгол хүү

НААШАА ГЭСЭН МОНГОЛ АХАН ДҮҮСЭЭ БИД ӨӨРИЙН ТУУРГА ТУСГААР УЛСДАА ХҮНЭЭР НЬ АВЧ ИРЭХ БОДЛОГО БАРИХ НЬ МАНАЙ ТӨРИЙН ГОЛ БОДЛОГУУДЫН НЭГ БАЙХ ЁСТОЙ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА. ХҮН АМЬ СИЙРЭГ СУУРЬШСАН АЙМГУУДАД АВЧ ИРЖ ТАРААН БАЙРШУУЛАХ, БАРУУН АЛТАЙН НУТАГТАА СУУРЬШУУЛАХ БОДЛОГО ХЭРЭГТЭЙ Л ГЭЖ БОДОГДОЖ БАЙНА...

3 сар 28. 13:40
Зганбааочин

түүхээ сайн унш Тэр Санчир гэдэг хүүхэн их туйлшрах юм Хазар үндэстэн Монголтой мах цусны болоод гэний ямарч холбоос байхгуй

3 сар 27. 17:15
Зочиншоогоо

БАян-Өлгийд газар заагаад өгчих. Тэгэхгүй бол өөлд халх, ар-өвөр, дүрвэд буриад гээд хэрэлддэг бид нарт бас нэг хэрүүлийн сэдэв нэмэгдэнэ. Өнөөдөр жигтэйхэн өрөвч гарууд маргааш яах бол

3 сар 15. 10:13
Зочин

Царайлаг хүүхнүүд нь Монголтой адилхан юм бна. Бусад нь ч биш ээ. kkkkk

9 сар 12. 13:33
Зочин

монгол охид бузарлагдаж дууссан байх гайгүй зүстэй охид эмэгтэйчүүд нь гадны хүний өвөр т хэсүүчилээд даруй 28 жил болж байна даа . Ар Монголд магадгүй нэг ч цэвэр монгол цусны охид байхгүй болсон гэхэд хилсдэхгүй харин Монголын баруун хязгаар болох Баян өлгийчүүд цэвэр цусаа хадаглаж үлдсэн үндэстэн

3 сар 14. 11:41
Зочин

Bid nart odo ene l dutaj gene. Muslim sashintinguud mongold yostoi hereggui. Yagaad gevel bid mash tuilshramtgai ard tumen. Sashinii uzlees bolj mongol dahiad hagarch medeh ayultai.

3 сар 14. 8:46
Зочин

нүд нь бол яг монгол

3 сар 24. 2:13
Зочин

Бэсүд овогтой нөхөр хаанаас гараад ирэв?

2 сар 24. 20:42
Зочин

МЭӨ 2000 жилийн тэртээ төв азиас нүүдэллэж очсон хүмүүсийн удам. Харин Монголчуудаас байлдан дагууллын үед цөөхөн хүмүүс холилдсон л байх. Тэрнээс Монголчуудыг очихоос ч өмнө Хазарын хаант улс гэж байсан юм шүү

3 сар 18. 0:03
Зочин

Хазарын хаант улс 300 жил оршин тогтносон. 800 Жилийн дараа Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдсан. Хазарчууд Чингисийн байлдан дагууллаас өмнө байсан. Харин Монголчуудаас үлдсэн нь Хазар биш Могол үндэстэн.

2 сар 26. 3:08
Зочин

Үнэн. Хазарачууд Чингис хааны байлдан дагууллаас өмнө одоогийн афганистанд амьдарч байсан гэдэг. Харин яаж яваад оччихов гэдэг л оньсого болчоод байна. Маш сайн судласан хүмүүс Англичууд л юм шиг байна лээ.

9 сар 12. 13:50
Зочин

Энэ Үхэр Монголчууд хэзээч Феодал зангаа тавихгүй бололтой шүү. Арь элэн галавын Феодал Чингис морин хуур өөр зүйл мэддэггүй юм. Даяаршилалын эрин үе болчихоод байхад мулгуу үхэр монголчууд феодал сэтэхүйгээсээ салахгүй байсаар л хөгжил нь ийм дорой байгаа юм . Ардчилалын ачаар хэдэн хөлдсөн хөлдөөгүй баахан бетон цутгамалтай болсон байх өөр юу ч өөрчлөгдөөгүй

3 сар 18. 0:06
Зочин

Япончууд судлаад ном гаргасан. Чингисийн байлдан дагууллаас үлдсэнийг нь Могол гэдэг үндэстэн гэдгийг тогтоосон.

2 сар 24. 0:05
ЗочинАмина

Зүс нь монголжуу байлаа гээд монгол гэсэн үг биш

2 сар 21. 11:22
ЗочинX

ENE CHINI YOSTOI JINHENE MONGOLCHUUD BAINA,ALLAH BURHANI TAALALAAR BOLOG.ALLAH AKBAR.

2 сар 21. 6:30
Зочин

Mongol ulsiin olnii tanil unuugiin zarim hymsyydiin turul sadnuud ni bas haragdaad bn uu daa.

2 сар 20. 22:09
Зочин

Энэ үндэстэн монголчуудтай ямар ч хамаарал байхгүй. Зүгээр л төв азийн нүүдэлчдийн нэг хэсэг.

2 сар 21. 2:33
Зочин

Hudlaa shuu humuusee, ene bol mash ajultai humuus / Afganistan / . Mungu avsan humuus iim yum yariad hural tsuglaan hiigeed bna.

2 сар 21. 7:41
Зочин

CHINGIS HAANII ESREG BAILDAJ YAVSAN GEJ OORSDIIGOO UZDE YUM BN LEE.

2 сар 21. 8:58
d

tsaanaa l neg mongol turh baigaan bsh uu

3 сар 5. 20:58
д

Хазарууд чинь цагаан Хүннү биздээ

4 сар 4. 10:46
Зочин

Tsagaan hunnu nar azi tsaraitai humuus bish baisan. Ted nar Indo-Iranian humuus baisan. Odoogiihar bol Pamiri humuus yum bolov uu daa.

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]