Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Манжуур дахь Оросын фашистуудын сүйрэлУншсан7,724

Оросын түүхийг сонирхдог уншигчдадаа зориулан түүхч Илья Полонскийн нийтлэлийг орчуулан хүргэж байна.

Манжуур дахь Оросын фашистууд буюу Октябрийн хувьсгалаасүүдэлтэй иргэний дайны ялагдагсад, Зөвлөлт засагт ад үзэгдсэн цагаачид Японы туслалцаатайгаар хэрхэн ЗСБНХУ-ыг устгахыг мөрөөддөг байв? Оросын түүхийг сонирхдог уншигчдадаа зориулан түүхч Илья Полонскийн нийтлэлийг орчуулан хүргэж байна.


Харамсалтай нь Агуу их эх орны дайны түүхэнд Зөвлөлтийн цэрэг, иргэд эсрэг талдаа орж урвасан цөөнгүй тохиолдол бичигдэж үлдэж. Зарим нь Зөвлөлтийн улс төрийн байгууллыг үзэн ядаж энэ сонголтыг хийсэн байхад зарим нь олзлогдож, бүслэгдсэн газар нутагт хувийн ашиг сонирхлоо хөөн урвасан аж.

Тэр ч бүү хэл 1920-1930 онд цагаачид буюу фашист үзэл суртлыг дагагчдын байгуулсан Оросын хэд хэдэн фашист байгууллагууд бий болсон юм. Хамгийн хачирхалтай нь Зөвлөлтийн эсрэг хамгийн хүчирхэг фашист хөдөлгөөн Германд, эсвэл Европын өөр хаа нэгтээ улсад бус, харин Зүүн Азид буюу Манжуурт үүсэн бий болжээ. Тэрхүү байгууллага нь Оросын фашистуудыг Алс Дорнод, Сибирьт суртал ухуулга, тагнуул, хорлон сүйтгэх ажиллагаанд ашиглах сонирхолтой Японы тусгай албаны шууд халамж, тэтгэлэг дор үйл ажиллагаа явуулж байв.

1946 оны наймдугаар сарын 30-нд ЗСБНХУ-ын Дээд шүүхийн Цэргийн коллегоос Зөвлөлтийн нийгмийн байгууллыг унагах зорилгоор Зөвлөлт Холбоот Улсын эсрэг зэвсэгт тэмцэл үйлдсэн, төрийн эсрэг урвасан гэх бүлэг хүмүүст холбогдуулан нээсэн хэргийг дуусгавар болгожээ. Яллагдагсдын дунд Г.С.Семёнов, А.П.Бакшеев, Л.Ф.Власьевский, Б.Н.Шептунов, Л.П.Охотин, И.А.Михайлов, Н.А.Ухтомский, К.В.Родзаевский нар байв.

Семёнов, Бакшеев, Ухтомский, Родзаевский нар хэн байв?

Григорий Михайлович Семёнов буюу "Атаман Семёнов"

Казахын хамгийн алдартай атаман, Цагаан армийн дэслэгч генерал, Иргэний дайны жилүүдэд Зөвлөлтийн эсрэг зэвсэгт хөдөлгөөний ихээхэн хүчийг командалж байсан, Байгал нуурын урд хэсэг, Алс Дорнодод үйл ажиллагаа явуулж байсан этгээд. Семёновынхон харгис хэрцгийгээрээ алдартай, тэр ч байтугай Иргэний дайны үеэр Цагаантны хөдөлгөөнийхөн дундаа хэтэрхий хүмүүнлэг бус байдлаараа алдаршиж байв.  Байгалийн өвөр хэсгийн казахын удам Григорий Семёнов атаман болохоосоо өмнө Дэлхийн нэгдүгээр дайны фронтод аймшиггүй зоригт дайчин болохоо харуулсан байна. Оренбургийн казахын цэргийн сургуулийн төгсөгч тэрээр Польшийн газар нутагт Уссурийн бригадын Нерчинскийн хороонд тулалдаж явжээ.

Дараа нь Ираны Курдистанд аян дайнд оролцож, Румыны фронтод тэмцэж явж. Харин хувьсгал эхлэх үеэр Семёнов Оросын Түр Засгийн газрын тэргүүн Керенскийд буриад-монголын хороо байгуулах санал тавин хандаж, үүгээрээ Түр Засгийн газраас “сайшаал” хүртсэн байна. Улмаар Иргэний дайнд адмирал Колчакийн далбаан дор тулалдаж яваад Алс Дорнодод төвхнөж, Манжуурт нөлөө бүхий этгээд болсон байна.

Энэ үеэс л Семёнов арав гаруй жилийн өмнө Оросын эзэнт гүрнийг дорно зүгийн цуст дайнд бутниргэсэн саяхны дайснууд болох япончуудтай хамтран ажилласнаар эх орныхоо эсрэг этгээд болж хувирчээ. 1918 оны дөрөвдүгээр сард Семёновын Манжуурын тусгай отрядын бүрэлдэхүүнд Окүмүра гэх ахлагчтай 540 цэрэг, 28 офицерын бүрэлдэхүүнтэй Японы нэг салаа орж ирсэн байна. 1920 оны нэгдүгээр сарын 4-нд ялагдаж, ухарч байгаа Адмирал Колчак Семёновт “Оросын зүүн хязгаар”-ын цэрэг болон иргэний засаглалаа бүрэн шилжүүлжээ.

 

Гэвч 1921 он гэхэд Алс Дорнод дахь цагаантнуудын байдал эрс дордож, Семёнов Оросыг орхин гаргахаас өөр аргагүй болов. Ингээд тэр Япон руу цагаачилсан байна. Харин 1932 онд Зүүн Хойд Хятадад Чин гүрний сүүлчийн эзэн хаан Пу И-гийн удирдлага дор Японы бүрэн хяналтын Манж-Го хэмээх тоглоомын улс байгуулагдсаны дараа Семёнов энэ улсыг тохинуулахаар Манжуурт суурьшив. Түүнд хувийн тансаг байшин гарган өгч, 1000 япон иенийн тэтгэмж олгож эхэлжээ.

“Оросын товчоо” ба Японы тусгай албад

Манжуурт Оросын олон тооны цагаачид төвлөрчээ. Тэдний олонх нь большевикууд ялсны дараа Байгал нуурын өвөр хэсэг, Алс Дорнод, Сибириэс шахагдсан офицерууд болон казахууд байв. Үүнээс гадна Харбин болон Манжуурын зарим хотод хувьсгалаас ч өмнө инженер, техникийн мэргэжилтнүүд, худалдаачид, Дорнод Хятадын төмөр замын ажилтнууд гээд хангалттай тооны оросууд аж төрж байсан юм. Тэр ч бүү хэл Харбиныг “Оросын хот” хэмээдэг байв. Манжуур дахь орос иргэд 100 мянгаас багагүй болсон байлаа.

Манж-го улсын улс төрийн нөхцөл байдлыг хяналтдаа авсан Японы тусгай албад Оросын цагаач иргэдэд маш хянамгай, сонор сэрэмжтэй ханддаг байжээ. Учир нь тэднийг Алс Дорнод болон Төв Азид Зөвлөлт засгийн эсрэг ашиглах хэтийн төлөвлөгөөтэй байв. Ингээд Оросын цагаачдыг үр дүнтэй удирдан ажиллуулах зорилгоор 1934 онд Манжуурт Оросын цагаачдын асуудал эрхэлсэн товчоог (ОЦАЭТ) байгуулав. Түүнийг дэслэгч генерал Вениамин Рычков (1867-1935) гэгч толгойлж байлаа.

Рычков нь 1917 оны тавдугаар сарыг хүртэл 27 дугаар армийн корпусыг командалж явсан, эзэн хааны армийн ахлах офицер байснаа дараа нь Тюмений цэргийн Дээд захиргааны тойргийг удирдаж, хожим нь Семёновт алба хаах болжээ. 1920 онд тэрээр Харбинд зугтан гарч “Манжуур” станцын төмөр замын цагдаагийн хэлтсийн даргаар ажиллах болжээ. Дараа нь Оросын хэвлэх үйлдвэрт хянагчаар ажиллаж байв.

Оросын цагаачдын асуудал эрхэлсэн товчоо нь цагаачид болон Манж-гогийн Засгийн газар хоорондын харилцааг бэхжүүлэх, Манжуур дахь оросын цагаач нийгэмлэгийн аж амьдралыг хөнгөвчлөх зорилготой байгуулагдсан ч үнэн хэрэгтээ ЗХУ-ын газар нутагт Японы тагнуулыг илгээдэг, хорлон сүйтгэх бүлэглэлийг дэмжих үндсэн бүрэлдэхүүн болж хувирчээ.

1930-аад оны дундуур Манжуурт оросын цагаачдаас бүрдсэн хорлон сүйтгэх отрядууд олноор бүрдэж эхлэв. Манжуурт амьдарч байсан 100 мянган оросоос 44 мянга нь Зөвлөлт засгийн эсрэг цэрэгжсэн хүчин болж хувирчээ.

Генерал Рычковыг нас барсны дараа 1935 онд ОЦАЭТ-ны шинэ удирдагчаар дэслэгч генерал Алексей Бакшеев (1873-1946) хэмээх атаман Семёновыг Байгалийн өвөр хязгаарын цэргийн атаман байхад орлогч нь байсан этгээд томилогджээ. Бакшеев Эрхүү дэх цэргийн сургуулийг төгсөж, 1900-1901 оны Хятадын аян дайнд оролцож байсан. Дараа нь Дэлхийн нэгдүгээр дайнд оролцож, фронтод цэргийн ахлагч цолтой болтлоо алба хаажээ. 1920 онд Манжуур руу цагаачилсан Бакшеев Харбинд суурьшиж, 1922 онд Байгалын өвөр хязгаарын казах цэргийн атаманаар сонгогдсон байна.

Манжуурын фашистуудын тархи болсон Родзаевский гэж хэн байв?

Оросын цагаачдын асуудал эрхэлсэн товчооны соён гэгээрүүлэх ажлыг Константин Васильевич Родзаевский гэгч (1907-1946) хариуцан ажиллаж байв. Энэ хүн эзэн хааны генералуудаас ч илүү олны анхааралд байсан хүн юм.

Нэгдүгээрт, Константин Родзаевский нь Иргэний дайнд ч орж үзээгүй, насанд хүрсэн хойноо ч дайтаж байгаагүй аж. Родзаевский 18 нас хүртлээ Зөвлөлтийн жирийн хөвгүүдийн адил дунд сургуулиа төгсөж, комсомолд хүртэл элсчээ. Харин 1925 онд залуу Родзаевскийн амьдрал гэнэтийн байдлаар өөрчлөгдсөн байна. Тэрээр ЗХУ-аас зугтаж, Зөвлөлт-Хятадын хилийг Амур мөрнөөр давж, Манжуурт иржээ. Костягийн ээж Надежда хүүгээ Харбинд байгааг мэдмэгцээ Зөвлөлтөөс виз авч, хүү дээрээ очоод эргэж ЗСБНХУ-даа ирэхийг ятгасан байна. Гэвч Константин эргэлт буцалтгүй шийджээ. 1928 онд Зөвлөлт засаг ээж Надежда болон охин Надежда, Нина нарыг нь баривчилсны дараа Родзаевскийн эцэг, эрэгтэй дүү нь Харбин руу зугтжээ.

Оросын фашист нам

1931 оны 05 дугаар сарын 26-нд Харбинд Оросын фашистуудын 1-р их хурал болж, тус хурлаас Оросын фашист намыг (ОФН) байгуулсан юм. Тухайн үед 24 нас ч хүрээгүй Константин Родзаевский намын ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгогджээ. Намын гишүүдийн тоо анхандаа 200 орчим хүнээр тоологдож байсан боловч 1933 он гэхэд 5000 идэвхтэнтэй болтлоо нэмэгджээ. Намын үзэл суртал нь большевик дэглэмийг нэн даруй устгахад чиглэж байсан аж.

К.В.Родзаевский тэргүүтэй ОФН-ын цэргүүд Харбины вокзал дээр А.А.Вонсяцкийг угтаж байгаа нь.

Италийн фашистуудтай адил Оросын фашистууд коммунистуудыг ч, капиталистуудыг ч эсэргүүцдэг байв. Хар өнгийн дүрэмт хувцас хүртэл гаргаж иржээ. Мөн 1932 оны дөрөвдүгээр сараас “Нация” сэтгүүл, 1933 оны аравдугаар сараас “Наш путь” сонин Родзаевскийн хяналтын дор гаргаж эхэлжээ. Гэхдээ Манжуурт мэндэлсэн Оросын фашист нам тухайн жилүүдэд Оросын фашистуудын цорын ганц байгууллага байгаагүй юм. 1933 онд АНУ-д Бүх Оросын фашист байгууллагыг (БОФБ) Анастасий Андреевич Вонсяцкий гэгч (1898-1965) байгуулжээ.

Бүх Оросын фашист байгууллагаа байгуулсны дараа Вонсяцкий оросын бусад фашистуудтай хэлхээ холбоо тогтоохыг эрэлхийлж, нэгэн аяллаараа Японд ирээд Константин Родзаевскийтэй хэлэлцээр хийжээ.

Улмаар 1934 оны 04 дүгээр сарын 3-нл Йокохамад Манжуур дахь Оросын фашист нам, Америк дахь Бүх Оросын фашист байгууллага нэгдэж, “Бүх Оросын фашист нам” (БОФН) хэмээн нэрлэгдэх болсон байна.

Гэвч 1934 оны 10 дугаар сард Родзаевский, Вонсяцкий нарын дунд зөрчилдөөн үүсч, хагаралджээ. Хэргийн гол учир нь Родзаевскийн еврейчүүдийг үзэн яддаг чанартай Вонсяцкий санал нийлээгүй бөгөөд нам еврейчүүдтэй биш, зөвхөн коммунизмтай тэмцэх ёстой гэж үздэг байв.

Фашист нам тун хурдан хугацаанд Манжуур дахь Оросын улс төрийн томоохон байгууллага болон хувирчээ. Тэдний дор Оросын эмэгтэйчүүдийн фашист хөдөлгөөн, Залуу фашистуудын Авангард холбоо,  Залуу фашист эмэгтэйчүүдийн Авангард холбоо, Фашист хүүхдүүдийн холбоо, Фашист залуучуудын холбоо гээд олон нийтийн хэд хэдэн байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байв. 1935 оны 06 дугаар сарын 28-наас 07 дугаар сарын 7-нд Харбинд Оросын фашистуудын Дэлхийн 3 дугаар их хурал болж, түүгээр намын хөтөлбөрийг гаргаж, дүрмийг баталжээ. 1936 онд “Намын мэндчилгээний тухай”, “Намын туг далбааны тухай”, “Үндэсний далбаа, Төрийн дууллын тухай”, “Намын тэмдгийн тухай”, “Намын тугийн тухай”, “Намын дүрэмт хувцас, шатлалын тэмдгийн тухай”, “Шашны тэмдгийн тухай” дүрмүүдийг баталжээ. БОФН-ын далбаа нь цагаан тэгш өнцөгт гурвалжин дотор шар өнгийн ромбон дээр хар хас тэмдэгтэй бөс даавуу байх бөгөөд намын тэмдэг нь алтлаг өнгийн даавууны нэг талд Аврагч эзний ариун дүр, нөгөө талд Гэгээн Владимир ванг дүрсэлсэн байх аж. Даавууны зах хэсгүүдийг хар судлаар эмжиж, нэг талд нь “Бурхан дахин амилж, түүний дайснууд үрэгдэнэ”, “Бурхан бидэнтэй хамт. Сүсэгтнүүд ойлгож, биширтүгэй”, нөгөө талд нь “Бурхантай хамт”, “Бурхан, Үндэстэн, Хөдөлмөр”, “Эх орныхоо төлөө”, “Орос орны яруу алдар” гэж бичжээ. Дээд буланд нь хоёр толгойтой бүргэд дүрсэлсэн бол доод буланд нь хас тэмдгүүд хаджээ.

БОФН-ын намын тэмдгийг 1935 оны 05 дугаар сарын 25-нд Харбинд үнэн алдартны шашны шаталсан санваартан Нестор, хамба лам Димитрий нар ариусгасан байна. Намын гишүүд хар цамц, хас тэмдэгтэй алтан товч бүхий хар китель, улбар шар хөвөөтэй, төмөр тэмдэг дээрээ хастай хар саравчтай малгай, мөрөвчтэй бүс, улбар шар хөвөөтэй хар галифе өмд, гутал зэрэг дүрэм хувцастай. Цамц, кителийн ханцуйн дээр цагаан хүрээтэй улбар шар дугуй, голд нь хар өнгийн хас тэмдэг хатган оёжээ. Намын гишүүд зүүн гартаа намын шатлалаар аль түвшинд байгааг ялгасан тэмдэг хаддаг байв. Намын дэргэд үйл ажиллагаа явуулдаг олон нийтийн байгууллагууд ийм бэлгэдлийг ашиглаж, өөрсдийн гэсэн дүрэмт хувцас өмсдөг байлаа. Тухайлбал, Залуу фашистуудын Авангард холбооны гишүүд л гэхэд цэнхэр мөрдөстэй хар цамц, төмөр тэмдэг дээрээ А үсэгтэй, шар хөвөө бүхий хар саравчтай малгай өмсдөг байжээ. Холбоонд 10-16 насны өсвөр үеийнхэн элсдэг байсан бөгөөд тэднийг оросын фашизмын үзэл суртлаар хүмүүжүүлдэг байжээ.

БОФН-ын дээд үзэл суртал, хөтөлбөр, тактикийн байгууллагаар БОФН-ын Дээд зөвлөл хэмээн зарлаж, түүний тэргүүнд дарга Константин Родзаевский зогсдог байв. Дээд зөвлөл нэг их хурлаас нөгөө их хурал болтол намын удирдлагын үүргийг гүйцэтгэж, түүний бүрэлдэхүүнийг БОФН-ын их хурлаар сонгодог байв. Харин БОФН-ын Дээд зөвлөлийн сонгогдсон гишүүд нарийн бичгийн дарга, Дээд зөвлөлийн хоёр дэд даргыг сонгоно. Ингэхдээ намын дарга их хурлын ямар ч шийдвэрт “хориг” тавих эрхтэй. Дээд зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд үзэл суртлын зөвлөл, хууль тогтоох зөвлөл, ЗСБНХУ-ыг судлах комисс багтаж байв. БОФН-ын бүтцийн хэлтсийн үндсэн хэсэг нь Манжуурын газар нутагт үйл ажиллагаа явуулж байсан. Гэхдээ БОФН Европ, АНУ дахь оросын цагаачдын дунд ч нөлөөгөө тэлж чаджээ. Европт намын хариуцлагатай резиндентээр Борис Петрович Тэдли (1901-1944) ажиллаж байв. Тэрээр өмнө нь генерал Корниловын Мөсөн хорооны оролцогч, Георгийн одонт нэгэн. Тэдли Швейцарьт амьдарч байхдаа эхэндээ Оросын ардын чөлөөлөх хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж байснаа дараа нь 1935 онд Бернд БОФН-ын үүрийг байгуулжээ. 1938 онд Родзаевский Тэдлийг Европ, Африкийн Дээд зөвлөлийн даргаар томилсон байна. Гэвч Тэдлиг 1939 онд Швейцарийн засаг захиргаанаас баривчилж, 1944 онд нас барах хүртлээ шоронд хоригджээ.

Японы “ивээл”-ээс гарсан нь

БОФН 1936 оноос эхлэн Зөвлөлтийн эсрэг хорлон сүйтгэх арга хэмжээ явуулж эхэлжээ. Орос фашистууд Японы тагнуулын байгууллагын даалгавраар хорлон сүйтгэх ажиллагаа явуулдаг байв. Энэ даалгавар бүр БНМАУ руу ч чиглэдэг байв. 1936 оны намар ЗХУ-ын газар нутагт хорлон сүйтгэх хэд хэдэн бүлэглэл хаясан боловч тэдний олонх нь илэрч, сонор сэрэмжтэй хилийнхний гарт амиа алджээ. Нэг удаа л зургаан хүний бүрэлдэхүүнтэй бүлэглэл ЗХУ-ын гүнд нэлээн нэвтэрч Чита хүртэл 400 км зам туулаад Сталины эсрэг хуудас тарааж, чамгүй хорлон сүйтгэж амжаад сураггүй болжээ. Зөвлөлтийн чекистүүд барьж чадаагүй бөгөөд бүлэглэл ч Манжуур руугаа эсэн мэнд эргэн иржээ. Манж-го улс бүх нийтийн цэргийн албаны тухай хууль гаргахад оросын цаггаачид ч Манжуурын хүн амын нэг бүлэг хэмээн багтсан байна. 1938 оны 05 дугаар сард Японы цэргийн үүрэгтнүүд Харбинд “Асано-бутай” хэмээх цэргийн хорлон сүйтгэх сургууль нээж, оросын цагаач залуучуудыг элсүүлэн авч байв. “Асано отряд”-ын жишгээр Манжуурын суурингуудад хэд хэдэн тиймэрхүү отряд байгуулагдсан байна. Оросын цагаачдын бүрдүүлсэн хэсгүүд Манжуурын армийн хэсэг болон нуугдаж байв. Квантуны армийн командлагч, генерал Үмэзү Манжуурын оросуудаас хорлон сүйтгэгчид бэлтгэх заавар гаргаж, түүнчлэн улаан армийн дүрэмт хувцас бэлтгэн, түүгээрээ далдлан ЗХУ-ын газар нутагт хорлон сүйтгэх бүлэглэл явуулахаар болжээ.

Үргэлжлэлтэй.

Орчуулагч, судлаач Э.Мөнхзаяа

Сэтгэгдэл 9ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
2 сар 1. 14:25
Зочин шонх

ОРОС ГАЛИГААР БОЛ КОЗАК ГЭХ МОНГОЛООР БОЛ ХАСАГ ГЭЖ БИЧИХ ЁСТОИ ЮМ казах гэж үндэстэнтэи огт хамаагүи ОРОСЫН ХИЛ ДАГУУ СУУРЬШСАН хил хязгаараа хамгаалах БҮХ НАСААРАА ЦЭРЭГ ЯВДАГ цэрэгжсэн гэр цэрэг болои, МОНГОЛЫН ХАРУУЛ ХАЛХУУД МӨН иймэрхүү баисан ТЭД АТМАНТАИ бид харуул зангитаи баисийм. БАИГАЛЫН ЦААДАХ БА АЛС ДОРНОДЫН КОЗАКУУД хасгууд шар канттаи өмд малгаигаараа ялгарна ДОНЫ ХАСГУУД улаан канттаи гэх мэт ОРОСЫН МОРИН ЦЭРГИЙН БҮРГЭДҮҮД БАИСАН ДАА хасаг морин цэргийн алдар суу дэлхийд түгж баив. СЕМЁНОВЫН ЭЭЖ БУРИАД АВГАИ БАИСАН семёнов МОНГОЛЫН ХИЛ ДЭЭР ШАХУУ ТӨРСӨН МОНГОЛ ЦУСТАИ ИХ АТМАН ДАА

5 сар 8. 16:21
Зочин

Тэр үеийн Монголын харуул занги - гэгчийн дор хасаг маягийн цэргийн сургуулилт бүхий хичнээн монгол морин цэрэг байсан бэ? Бараг юу ч байгаагүй.

1 сар 28. 1:10
Зочин

казах гэж юугаа солиороод бна?КАЗАК гэдэг юм шдээ.Галууг хэрээ гэсэнтэй л адил

2 сар 27. 2:51
Зочин

Тэнэгт

1 сар 30. 10:15
Зочиними

Миний ойлгож байгаагаар хаандаа, улсдаа үнэнчээр үлдэж үхэцгээсэн улс гэж ойлгодог. Зөвлөлт засаг бол импортоор орж ирээд хууль бусаар засгийн эрх авсан, биз дээ?

2 сар 27. 2:52
Зочин

Зөв ойлгосон бна

1 сар 31. 8:56
Зочин

Монголын Ардчилсан намынхан ч 1990 онд Үндсэн хуулийн бус замаар төрийн эрхэнд гарч улсыг самарсны горыг өнөөдөр бид амссаар байна

2 сар 1. 6:19
Зочин

Харин ч АН Коммунизмын сүйрлээс Монголын тусгаар тогтнолыг аваад үлдсэн шүү Коммунизм дампуурахад Зөвлөлт Югослав Чехсловак улсын тусгаар тогтнолыг зажлахгүй залгисан юм даа

3 сар 11. 9:54
Монгол

Юу гэнэв мал чинь Тэр Чех Югославдаа очиж узчихээд хуц

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]