Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Б.Ельцинийг аварсан ойрд монгол эрУншсан16,944

7 Роллс Ройс машинтай ба Кремлийн түүхэнд энэ машиныг хөлөглөж ирдэг хоёрхон халимаг хүний нэг болсон зэрэг сонирхолтой зүйлс дурдагджээ.

Халимагийн Ерөнхийлөгч асан Кирсан Илюмжиновын монголчуудтай холбоотойгоор хэвлэл мэдээлэлд өгсөн ярилцлага, тодруулга, түүний тухай Монголын мэдээллийн хэрэгслээр бичиж байсан нийтлэл зэргээс онцлох хэсгүүдийг түүвэрлэн хүргэж байна.

 
Кирсан Илюмжинов: Ойрдууд бол хятадууд
(mongolcom.mn, сэтгүүлч Л.Отгонбат )

 

"Ойрдууд бол хятадууд." Хачин юм, Халимагийн ерөнхийлөгч асан Кирсан Илюмжинов яг ингэж хэлжээ. Энэ онд ОХУ болон Хятад улсын хооронд найрсаг хөрш, хамтын ажиллагааны хэлэлцээр байгуулсаны 15 жилийн ой тохиож байгаа аж. Энэ үйл явдлын хүрээнд ОХУ-ын ерөнхийлөгч Владимир Путин өнгөрсөн сард БНХАУ-д айлчилсан бол Оросын НТВ телевизийн “Большинство” хөтөлбөр тэмдэглэлт уг үйл явдалд зориулан Оросын нэр хүндтэй эрхмүүдийн байр суурийг сонсох нэвтрүүлэг хийсэн байна.

 

Хачирхалтай нь энэ нэвтрүүлэгт оролцсон Халимаг улсын ерөнхийлөгч асан, Дэлхийн шатрын холбооны ерөнхийлөгч, “Москва-Бээжин” ажил хэрэгч клубын зохион байгуулах дээд зөвлөлийн гишүүн Кирсан Николаевич Илюмжинов нэвтрүүлгийн хөтлөгчийн “Бид Хятадтай анд нөхөд үү, эсвэл өрсөлдөгчид үү?” гэсэн асуултад хариулахдаа баахан “хадуурч” “Бид Хятадтай мянга гаран километр газар нутгаар хил залган оршдог хөрш улсууд. Бид өрсөлдөгчид ч биш, хамсаатан ч биш, ердөө л ах дүү улсууд. Нэг талаас үзвэл бид нэг үүх түүх, соёл иргэншилтэй улс. Бид өрнөд рүү гэхээсээ илүү дорно зүг татагддаг. Нэгэн түүх сөхвөл дөрвөн зуун жилийн өмнө 16-р зуунд Хятадын ард түмний нэгэн хэсэг Ойрдууд буюу Халимагууд бэлчээр хөөж, нүүдэллэсээр Доод Поволжье-д (Ижил мөрний доод бие) ирж суурьшсан. Тэгээд 1609 онд Хятадаас гаралтай Халимагийн овог аймгууд Оросын хаан Василий Шуискийтэй Оросын эзэнт гүрэнд сайн дураар нэгдэх гэрээ байгуулсан түүхтэй. Ингээд дөрвөн зуун жилийн турш Хятадын ард түмний нэгэн хэсэг Оросын ард түмэнтэй эвтэй найртай аж төрж байна.

Хятад гаралтай ойрдууд Орос улсын хөгжилд ч жинтэй хувь нэмэр оруулж байсан түүхтэй. Тэдний нэг нь Менделеевийн үелэх системийг зохиож нэрээр нь нэрлэгдэсэн эрдэмтэн Менделеев гэхэд халимаг цустай, эмээ нь халимаг хүн байсан болохоор хятад цустай гэсэн үг. Оросын тэнгисийн цэрэгт хүчин зүтгэж явсан генерал Феодор Денисов, В.Корнилов гээд зөндөө олон хүний нэрийг дурдаж болно. Тэгэхээр бид яах аргагүй цус нэгтэй ахан дүүс” гэж хэлжээ.

Азаар "ярьж байгаа зүйлс, дурдаж байгаа хүмүүсийн нэрс хэлэлцэж буй сэдэвтэй холбогдолгүй тул сэдвээсээ хазайхгүй байна уу" гэж хөтлөгч яриаг нь таслаагүй бол Ойрдын хамаг нэртэй алдартай бүх хүний нэрсийг дурдаж хятад цустай гэж зарлах байлаа...

 
Илюмжинов: Би Э.Бат-Үүлтэй уулзаж, шатрын ордон барих газар хүснэ
(Сэтгүүлч М.Сугар-Эрдэнэ, Өнөөдөр сонин. 2015 он)

 

Сэтгүүлч: Монголд шатрын ордон барьж өгнө гэж та амласан. Одоо ямар шатандаа явж байна вэ?

Илюмжинов: Өнөөдөр би нийслэлийн Засаг дарга Э.Бат-Үүлтэй уулзаж, шатрын ордон барих газар хүснэ. Монголын шатрын холбоо ч өөрийн гэсэн байр, газаргүй болохоор бид хотын даргатай энэ талаар ярилцах юм. Миний барих ордон бол зүгээр л шатар тоглодог газар биш, шатрын академи, сургуультай байх болно. Мөн тамирчид байрлах зочид буудалтай, тэмцээн тогтмол зохион байгуулдаг, байнгын ажиллагаатай байхаар төлөвлөсөн.

Сэтгүүлч: Их том төсөл байна. Хэдий хэмжээний хөрөнгө шаардлагатай вэ?

Илюмжинов: Одоохондоо тодорхой хэлж мэдэхгүй байна. Хийж эхэлж байж мэдэгдэнэ дээ.

Сэтгүүлч: 2013 онд Та “Монгол Улс гадаадын хөрөнгө оруулалтад маш таатай орон” гэж хэлж байсан. Харин одоо харахад гадаадын хөрөнгө оруулагчдын тоо цөөрч, эдийн засгийн байдал ч таатай бус байна. Энэ талаар бодлоосоо хуваалцана уу?

-Илюмжинов: Монголын эдийн засаг, ОХУ-ын эдийн засаг ч гэсэн дэлхийн аж ахуй, систем гэдэг нэгэн том бие махбодийн хэсэг нь гэсэн үг. Хэрэв бие нь өвдвөл бүх л эд эрхтэн өвддөг. Монгол Улс Ази, дэлхийн зах зээлийн нэгэн хэсэг болохын хувьд зах зээлд нь ам.доллар, евро, юанийн ханшийн өөрчлөлт, нефтийн үнэ мөн л нөлөөлдөг. Монгол Улсын эдийн засаг хөрш Хятадынхтай салшгүй холбоотой. Энд олон хятад хүн ажиллаж байна, хоёр орны худалдааны харилцаа ч өргөн. Тийм болохоор Хятадын олон компанид хямрал үүсэж, гадаадад оруулах хөрөнгө оруулалтдаа хязгаарлалт тавьж эхэлсэн нь нөлөөлж байна. Нөгөө хөрш ОХУ ч гэсэн Барууны орнуудаас тавьсан эдийн засгийн хориг арга хэмжээний улмаас сүүлийн үед хямралтай байгаа. Энэ бүхэн Монголд нөлөөлж байна. Гэхдээ, ямар ч хямрал гарсан байлаа гэсэн даван туулах болно.

Миний бодлоор Монгол маш их нөөцтэй орон. Монголын хоёр хөрш болох Хятад, ОХУ хүн ам олонтой, асар том эдийн засаг юм. Монгол газар зүйн энэ таатай байдлаа ашиглан, Хятад луу, Орос баавгай хоёрын дундаас их ашиг олж чадна. Далайд гарцгүй, зам тээврийн дэд бүтэц муу гэдэг нь мэдээж асуудал.

 
Надад паспорт өгвөл би Монголд амьдрахад бэлэн
(Сэтгүүлч Д.Мөнгөндалай, Өдрийн сонин. 2013 он)

 

-Сэтгүүлч: Таныг Монголд ирлээ л гэдэг, буцлаа л гэдэг. Байнгын марш­руттай болжээ. Ер нь хэдэн  удаа ирж байна?

-Илюмжинов: Нийт хэдэн удаа ирс­нээ одоо хэлж мэдэхгүй юм. Зөвхөн энэ жилд гэхэд гурав дахь удаагаа ирлээ. Ер нь бол Монгол гэдэг төрөлх эх орон минь намайг дуудаад байдаг шүү дээ. Мэдээж Хали­магийн ард түмний түү­хийг монголчууд минь мэдэж байгаа хойно. Би Монголд ирэхдээ үргэлж баяртай байдаг.

-Сэтгүүлч: Энэ удаа Монголд ямар ажлаар ирсэн юм?

-Илюмжинов: Энэ удаа би Зам тээврийн сайд А.Гансүхтэй уулзахаар ирсэн. "Евроазиа финанс" ком­пани Монголын шинэ төмөр зам төслийн тендерт оролцож ялсан. Энэ компани олон ул­сын хувь нийлсэн компани. Лондонд бүртгэлтэй. Энэ ажилд олон улсын туслан гүйцэтгэгч компаниуд орол­цоно. Одоо гүйцэтгэх ажил руугаа ороход бэлэн бол­чихоод байна. Энэ удаа надтай хамт санхүүжүүлэх компанийн төлөөлөгчид ирсэн.  Одоо Мон­голын Засгийн газартай хувь эзэмшигчдийн хоорондын гэ­рээнд гарын үсэг зураад ажлаа эхлэхэд бэлэн болно. Таван толгойгоос эхлээд Монголоор дамжаад Хятадын нутаг, тэгээд далай хүрэх зам юм. Энэ тө­сөлд таван тэрбум 200 сая орчим ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийнэ. Цаа­шаагаа Оросын төмөр замтай нийлбэл Монголын баялаг да­лайд хүрэх боломжтой болж байгаа юм.

-Сэтгүүлч: Яриагаа арай өөр тийш хандуулъя. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч дэлхийн монголчуудаа урьж байна. Олуулаа болъё гэж хэлсэн. Үүнийг та юу гэж бодож байна.

-Илюмжинов: Мэдээж энэ бол сайхан хэрэг. Дэлхийгээр нэг байгаа монголчууд үүнийг талархан хүлээж авсан. Бүх монголчууд түүхэн эх орондоо ирвэл сайхан. Надад ч гэсэн паспорт өгвөл би энд ирэхэд бэлэн  байна.

Б.Ельцинийг аварсан ойрд монгол эр wikimon.mn

 

...Орос оронд нэг талаас Ельцин, нөгөө талаас Хазбулатов, Руцкой (Мөн Афганы дайны баатар, нисгэгч Ш.П) нарын зөрчил туйлдаа хүрлээ. Есдүгээр сарын сүүлчээр Цагаан ордон бүслэгдлээ. Ямар нэг зүйлийг хийх хэрэгтэй боллоо. Нэн яаралтай. Цаг хугацаа нисэх мэт өнгөрч байв. Эмгэнэлт явдлыг таслан зогсоох боломж байсаар байлаа. Кирсан Үлэмжинов бусад нөхдийн хамт Цагаан ордонд нэвтрэн орж Руцкой, Хазбулатов нартай уулзалдав. Хуралдааны танхимд Дээд зөвлөлийн чуулган үргэлжилж байлаа. Үлэмжинов үг хэлэх зөвшөөрөл авч эрүүл саруул ухаа-наа дайчлан хэлэлцээр хийж, сөргөлдөөнийг тайван замаар шийдвэрлэхийг депутатуудад уриалж, тэр Руцкой, Хазбулатов нарыг дэмжихгүй. Ельцинг дэмжинэ, нэгдэл нягтралын талд байгаагаа илэрхийлжээ. Гэвч түүний үгийг хэн ч сонссонгүй. Цагаан ордон дахь суулт 12 хоног үргэлжлэхэд хүмүүс дулаан, цахилгаанаар гачигдан өлсөж, түрүүчээсээ өвчилж эхлэсэн байна.

10-р сарын 4-ний өглөө Цагаан ордонг танкийн их буугаар буудлаа. Москва цусанд умбав. Үлэмжинов муж, хязгаар, БНУ-ын дарга нарын хамтаар цагаан туг барин хэлэлцээр хийж хүүхэд, эмэгтэйчүүд, өвчтэй хүмүүсийг суллахаар Цагаан ордон руу зүглэжээ. Гэтэл олонх нь замдаа алга болцгоож Ингушетийн ерөнхийлөгч Руслан Аушев л Кирсантай үлдсэн байжээ. Цагаан ордонд цэргийн эрхтэн дархтануудтай удтал хэлэлцсэний дараа орж Руцкой, Хазбулатов хоёртой уулзаж, буудахаа зогсоохыг ятгасан ч хэлэлцээр амжилтгүй болсон байна. ОХУ-ын Аюулгүй зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Олег Лобовтой холбоо барьж хүүхэд хөгшид, эмэгтэйчүүд, өвчтэй хүмүүсийг авч гарах гэж байгаагаа сануулан, тэднийг авч цагаан тугаа өргөн байж гарав.

Гэсэн хэдий ч буудсаар байлаа. Энэ үед Үлэмжиновыг устгах тушаал хэн нэгэн өгсөн байсныг түүний хамгаалалтынхан мэдсэнээр сум нэвтэрдэггүй “Линкольн” машинд Аушев, Кирсан хоёрыг хүчээр чихэн оруулж зам буруулан зугтаж хоёр ерөнхийлөгчийн амь насыг аварсан гэдэг. Тэд хувцсаа ч солих завгүй, сахлаа ч хусалгүй Цагаан ордноос Кремльд ирэхэд Кирсан Үлэмжиновыг ганцааранг нь баривчлах бичиг ОХУ-ын ерөнхийлөгчөөр гарын үсэг зуруулахаар Б.Ельцины ширээн дээр тавиастай байсан байна. Б.Ельцин түүн дээр гарын үсэг зурсангүй. Түүний энэ зарчимч зан Үлэмжиновыг өргөх бололцоо олгожээ. Үлэмжинов ч хэн гэдгээ энд харуулжээ. “Монгол үндэстний гүн гүнзгий өрөвч зан суртахуун, техникийн дэвшил хөгжил хоёрыг Халимагийг өргөх хоёр жигүүр нь болно” хэмээн К.Үлэмжинов үздэг юм билээ.


Эцэст нь Кирсан Илюмжинов хэмээх энэ халимаг эрийг дэлхийн зиндааны хүн гэдгийг баталсан ярилцлагын орчуулгаас хэсэглэн хүргэе. Тэр Вангатай маш  дотно харилцаатай, Саддам Хусейн, Каддафи нартай найзууд явсан, Буриадын алдарт Итгэл хамбыг булшнаас ухаж гаргахад оролцсон, мөн 7 Роллс Ройс машинтай ба Кремлийн түүхэнд энэ машиныг хөлөглөж ирдэг хоёрхон халимаг хүний нэг болсон зэрэг сонирхолтой зүйлс дурдагджээ. 

-Та хувийн онгоцтой юу?

-“Gulfstreem” бий. Өмнө нь “Falcon”-тай байсан. Гэхдээ онгоцны ач тус бага. Нисэгч нарыг тодорхой цагуудад амраах хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол нисэх зөвшөөрлийг нь хураачихна. “Falcon”-ийг гэхэд л 300 цаг ниссэний дараа Париж руу явуулж техникийн үйлчилгээ хийлгэж байх дүрэмтэй. Тэндхийн захирал нь гайхдаг гэсэн. Бусад онгоцууд ихэнхдээ жилд нэг удаа л үйлчилгээнд ордог юм байна л даа. Гэтэл минийх болохоор нэг сар хагас болоод л ирдэг.

-Та “Халимагийн баатар” одонг хоёр хөлбөмбөгчинд олгосон. “Спартак”-ын хаалганд гоол хийсэн Игнатьев, 11 метрийн цохилтыг хаасан Саморуков хоёрт. Ингэхэд Танд өөрт чинь ийм шагнал бий юү?

-Халимагийн төрийн тэргүүний суудлаа өгөхөд минь шагнах гэхэд нь би өөрөө татгалзсан. Өөртөө ямар нэг тусгай хангамж ч үлдээгээгүй. Тэтгэвэр, цалин, машин ч авч үлдээгүй.

Би долоон “Роллс ройс”-той, Москва, Халимаг, Швейцар, Америкт унадаг байсан юм. Найзууддаа ч бас олныг бэлэглэсэн. Пиафын унадаг байсан дээр үеийн хийцтэй, улаан өнгөтэй, руль дээрээ араа сольдог гартай, ардаа арьсан буйдантай “Роллс ройс” Парижийн музейд тавиастай байдаг байсан юм. Музейн эзэн, Францын шатрын холбооны дэд ерөнхийлөгч эхлээд машиныг зарахгүй гэж байснаа жил орчмын дараа “Би бизнесийнхээ хагасыг, тэр дунд музейгээ ч зарж байна. Нөгөө машинаа сонирхсон хэвээр үү?” гэж над руу утасдсан юм. Тэгээд зуу гаруй мянган ам.доллараар авсан. Энэ “Роллс ройс”-ыг би Москвад нэг хэсэг унасан. 1995 онд үүнийгээ унаад Кремль рүү ч орж байлаа. Б.Ельцин зогсоолд байхыг нь харчихаад “Энэ хэнийх үү?” гэхэд дарга нараас нэг нь “Кремль рүү “Роллс ройс” унаж ирдэг хоёр халимаг л бий шүү дээ, нэг нь Ленин, нөгөөх нь Илюмжинов” гэж байсан. Владимир Ильичийн эмэг эх нь халимаг байсан. Түүнийг Москвад “Роллс ройс”-оо унаад явж байхад нь нэг удаа дээрэмчид халдаад, Ленинийг буулгаж хаячихаад машиныг нь унаад явчихсан гэсэн.

-Таныг Вангатай дотно танил байсан тухай их бичдэг байсан. Та ирээдүйд өөрийг тань юу хүлээж байгааг мэддэг үү?

-Мэдэлгүй яахав. Вангагийн нэрийг ч мөн их ашиглацгаах юм даа. Би сайрхаж байгаа юм биш. Гэхдээ би түүний олон цагаар хамт байх дуртай хүмүүсийнх нь нэг байсан. Өнөөдрийн та бид нар шиг хамт суугаад л, цай уугаад л. Хэрэг гарвал утсаар ярина. Заримдаа тэр над руу залгана. Ванга ирээдүйд болох юмыг шууд тоочдоггүй, ерөнхийд нь л хэлдэг байсан юм. Би асууна л даа. “Манай Халимаг ямархуу байна?” гэж. “Сайхан баян бүрд, цэцэрлэгт хүрээлэн” харагдаж байна гэхээр нь би дотроо гайхна. Манайх чинь хагас цөл юм чинь. Тэгээд араас нь “Ус сайн хай. Ус алтнаас үнэтэй” гэнэ. Болгартаа суугаа мөртлөө манай бүх л хот суурингууд усаа Дагестанаас зөөдөг байсныг яаж мэддэг байсан юм бүү мэд. Газар зүйн мэдлэггүй, тэр ч бүү хэл бичиг үсэг мэдэхгүй, 14 насандаа хараагүй болсон, Македонд төрөөд Болгараас гарч үзээгүй хүн шүү дээ.

-Түүний урьдчилан хэлсэн болгон биелдэг байсан уу?

-Арваас ес нь. 1995 оны дөрөвдүгээр сард Бойко Цветкова над руу залгасан юм. Хамаатангийнх хүн, эмч. “Чи зүгээр биз дээ? Эмээ “Кирчев хоёр болж харагдаад байна” гээд байх юм” гэхээр нь би өөрөө Ванга руу залгасан чинь инээгээд л байх юм. Онгоцоор түүн дээр шууд яваад очлоо. Хамаатан саднуудынх хамт цөмөөрөө оройн хоол идэцгээж байтал гэнэт Ванга над руу заагаад: “Ийм туранхай, жижигхэн мөртлөө хоёр том суудал эзэлнэ шүү” гэж билээ. Үнэхээр ч тэрнээс хэдхэн сарын дараа намайг ОУШХ-ны ерөнхийлөгчөөр сонгосон юм.

-Таны цаашдын хувь заяаны тухай тэр юу хэлсэн бэ?

-Хэлж болохгүй. Хэрэв хэн нэгэн цыган таныг хөзрөөр мэргэлсэн бол юу гэснийг нь хүнд хэлж болохгүй. Тэгвэл хэлсэн нь биелдэггүй. Оюун санаа материаллаг чанартай учир сонссон хүн аваад явчихаж болно. Би дээр үед мэргэлдэг байсан. Эрхи, хөзөр, юугаар л бол юугаар. Хүмүүсийг эмчилдэг байлаа. Намайг 26-тай байхад тийм чадвартай хүмүүсийн цугларалт Памирт болохоор нь очсон юм. Гэтэл тэнд очсон хүмүүс намайг мэргэлэх, эмчлэхээ боль, чиний энерги өөр зүйлд зориулагдах ёстой гэснээс хойш орхисон юм даа. Түүний гэрээс авсан хоёр аяга, нэг домбо энэ байна, бариад үз дээ.

-Гайхалтай…

-1996 онд Вангаг нас барахаас нь сарын өмнө би тэднийд очсон юм. Халуун гэж жигтэйхэн, ам их цангаж байсан ч тэр тухай юу ч хэлээгүй байтал Ванга тэндээс: “Юунд биеэ зовоогоод байгаан, юм уугаач” гэнгээ домбоноос хийж өгөхдөө: “Яаруу явааг чинь мэдэж байна аа” гэв. Би Цюрих рүү үнэхээр яарч явсан л даа. “За нис нис. Би ч яахав эндээ үхнэ. Харин намайг санаж яваарай. Наад уусан аягаа ав” гэхээр нь аваад цүнхэндээ хийчихлээ. “Надтай хамт юм уухгүй нь уу?” гэхээр нь бас нэг аяга аваад хийчихэв.“Усаа юунд хийх гэж байгаа юм?” гэхээр нь домбыг нь бас авчихсан.

-Өөр сэтгэлд үлдсэн юм юу байна?

-Ванга жижигхэн, туранхай мөртлөө дуу хоолой их сайтай. Одоо ч заримдаа чихэнд минь сонсдох шиг болдог. Миний нэг найзыг босго алхангуут нь л: “Наанаа юу хийгээд байгаа юм? Шалавхан явж тэр эхнэрээ мэс засалд оруулаач!” гэж загнаж байсан. Бас нэг удаа Москвагийн нэг томоохон сонины эрхлэгчийг дагуулаад очсон чинь нөгөөх рүү чинь бууж гарсан.

-Яагаад?

-Хоёр нууц амраг хүүхнийх нь нэрийг шууд хэлээд л…Өнөөх маань бүр цэл гайхчихсан. Вангагаас: “Та яаж мэдээв?” гэвэл урдаас: “Би мэдэхгүй ээ” гэнэ. Тэр өөрөө мэддэг биш харин мэдээллийг л дамжуулдаг байсан. Бидэнд хүн бүрт уг нь Вангагийн ид шид жаахан бий л дээ. Бид оюун тархиныхаа боломжийн 2-3%-ийг ашигладаг. Хэрэв 15%-ийг нь ашигладаг байсан бол далдыг харж чадна. Утас хэрэглэхгүйгээр алсын зайнаас харилцаж чадна.

-Та нийт хэдэн сүм бариулсан бэ?

-Буддын сүм 46, үнэн алдартны сүм 22, лалын нэг, католик нэг, театр нэгийг бариулсан. Москвад гэгээн Николайн нэг сүмийг сэргээн засварласан. Бусдад юм өгөхдөө гар татдаггүй. “Юунд ч татагдаж болохгүй” гэж Будда сургасан байдаг. Тэр бүү хэл амьдралд ч адил.

-Таныг Буриадад нэг хүний шарилыг ухаж гаргасан. Тэр хүн нь амьд байсан гэж уншиж байсан юм байна?

-Итгэл хамбыг өөрийнх нь гэрээслэлийн дагуу 2002 оны есдүгээр сард шарилаас нь гаргасан юм. “Намайг оршуулаад, далан жилийн дараа гаргаарай, дараа нь дахин оршуулаарай” гэж өөрөө гэрээсэлсэн байдаг.

-Ердийн хүн биш байх нь?

-Буриад лам хүн. Хүний оюун санаа ч, бие ч мөнх гэж сургадаг байсан ч шавь нар нь оюун санаа буюу сүнс мөнх гэдэгт итгэдэг, харин бие мөнх гэдэгт итгэдэггүй байж. Тэгэхээр нь тэднийг цуглуулаад: “Би одоо бясалгалаа эхлээд нэг өдрийн дараа гэхэд өөр ертөнцөд очно. Миний биед гурав хоногийн турш бүү хүрээрэй. Харин дараа нь оршуулаарай” гэжээ. Эргэн тойрон л хүмүүс байж. Ламтан ч үнэхээр маргааш нь нас барахад хэлснийх нь дагуу биед нь гурав хоног хүрэлгүйгээр ном уншиж байгаад оршуулсан гэдэг. Тэгээд далан жилийн дараа гаргаж ирсэн нь тэр л дээ. Та нар очиж үзэж болно шүү дээ.

Арьс нь яг л амьд хүнийх шиг. Хувцас нь илжирч муудаагүй хэвээр. Гэдэс хэвлий нь зөөлхөн. Биеийн халуун нь 34.9 хэм. Америкийн эрдэмтэд хумс, үсийг нь шинжлээд гурван дүгнэлт гаргасан. Өсөлтийн ген нь зогсолтод орсон учир хумс, үсний ургалт нь зогссон. Хөгшрөлтийн ген нь зогсолтод орсон тул яс нь бүтэн хэвээр. Гурав дахь дүгнэлт нь бурхны энэ хувраг өөрийгөө зовлонд унагасан. Учир нь, тэр дахин төрөл олоод явах боломж байсаар атал тэгэлгүй энэ орчлонд өөрийгөө үлдээсэн гэж.

-Та Саддам Хусейнтэй яаж танилцсан юм бэ?

-1993 онд Иракт болсон “Вавилонские ночи” фестивальд би симфони оркестроо явуулж оролцуулаад дараа нь Карповын эсрэг Камскийн тоглолтыг Багдадад зохион байгуулсан юм. Тоглолт болоход би өөрөө тэнд очиж, Саддам Хусейны хүү, Ираны олимпийн хорооны ерөнхийлөгч Удейтэй танилцсан. Төдөлгүй Саддамтай өөртэй нь танилцаж түүний юу бодож, ярьж буйг Оросын удирдлагуудад дамжуулсан. Харин Иракаас би ёстой золоор л амьд гарсан даа.

-Юу гэсэн үг билээ?

-Би Саддамыг зөндөө ятгасан. “Бүх л шалгагчдыг нэвтрэхийг зөвшөөрч байна. Хүссэн болгоноо үзэцгээ, харцгаа! гэсэн мэдэгдлийг шалавхан хийчихээч дээ” гэж. Ирак ямар ч цөмийн зэвсэггүй байсан гэдэг нь одоо бүхэнд ил болсон шүү дээ. Зөвхөн нефть л хэрэгтэй байсан. Америк арав дахин баяжсан. Үүрийн 04.00 цагт Удейтэй хамт Саддамын гэрт очив. Хамгаалалтын албаны дарга, генерал Абель ч ирлээ. Гэтэл гэнэт Москвагаас над руу сансрын холбоогоор: “Наанаасаа түргэн буц. Одоохон бөмбөгдөлт эхлэх гэж байна” гэсэн.

-Таныг Саддам гаргаж өгсөн үү?

-Нисэх буудал хүргэж өгсөн. Би тэгэхэд нь: “Онгоц бэлэн байна. Хамт нисэх үү?” гэж дахин асуусан. Хэдийгээр бүх зүйл хэрхэн дуусахыг тэр төсөөлж байсан ч гэсэн татгалзсан юм. Жавахарлал Неру Сталинтай уулзсаныхаа дараа түүний тухай “железное воплощение неотвратимого рока” гэж бичсэн байдаг нь өөрийн эрхгүй санаанд минь орж байлаа. Хүн ямар нэгэн логикт захирагдахгүй үйлдэл хийхэд түүнийг ямар нэг юм хөтлөөд, албан хүчээр тэгэж хийлгээд байдаг юм шиг санагддаг. Хуссейны хувьд тийм л юм болсон. Багдадын нисэх буудлын фонон дээр би “Одоохон дайн эхлэх нь ээ” гэж хэлж буй видео бичлэг үлдсэн бий. Москвад буухад VIP заалны зурагтаар Багдадаас яг миний ниссэн онгоц буудлыг Америкчууд хамгийн түрүүнд хэрхэн бөмбөгдөж байгааг үзүүлж байлаа.

-Муаммар Каддафитай Та шатар тоглодог байсан. Түүнийг хаа ч явсан 40 онгон охин бие хамгаалагч дагалддаг байсан гэсэн үнэн үү?

-Тэнд зөвхөн охид ч бус бас залуус байдаг байсан. Онгон охидын тухайд гэвэл үлгэр домог биз дээ. Гэхдээ үзэсгэлэнтэй, эрч хүчтэй сайхан хүүхнүүд. 2004 онд Триполид болсон дэлхийн шатрын аваргын тэмцээний нээлт дээр оролцогч орнуудын далбааг дандаа Каддафийн ротын хүүхнүүд барьж гарч байсан шүү.

Сэтгэгдэл 19ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
5 сар 21. 13:32
Зочин

яасан хоёр нүүртэй хүн бэ.илюмжиновынхоор бол бид өөрсдийгөө монгол гэж нэрлэдэг хятадууд юм уу.бүр дотор муухайрчлаа

2 сар 1. 14:44
Зочин шонх

ХЯТАД улсын ИРГЭД ГЭДЭГ УТГААР ХЭЛСЭН ЮМ. БНХАУ-н шинжаан уигарын автономит муж гэдэг биздээ ТЭР МУЖИД ОИРДУУД торгуудууд амьдардаг болои. ТЭД ХЯТАД УЛСЫН ИРГЭД ШҮҮ ДЭЭ өвөрмонгол ч адилхан

3 сар 7. 21:56
Түүхч

зассс ХУЦААД бай!!! Наад нөхөр чинь үнэнээ л хэлсэн!!! ОЙРДУУД язгуураасаа Хятадуудтай ХОЛБООТОН байсаар ирсэн. Одоо ч ойрдуудын үлдэгдлүүд дотор Хар Хятад, Шар Хятад, Хуачиа, гэх овгууд их бий. Тэд нар Жинхэнэ овгоо үргэлж нуугаад өөр язгуурын Монгол овог, Олхонуд, Бэсүүд гэх мэтийг авдаг. Ойрдууд уг язгуурын ХУЖАА гаралтай нь гарцаагүй үнэн. Илюмжанов үнэнээ л хэлээ. БУРУУ СОНСОХООРГҮЙ ТОД ХЭЛСЭН!!

5 сар 6. 8:35
Зочин

Өмхий тархитай банди түүх гэж юм байдгиймаа.баруун Монгол ойрдийн баатарлаг түүх уншаад бачуурч явдаг манж хужаагийн шээс мин өмхий амаа хамхи алдас болий шүү

1 сар 29. 18:59
Зочин

4 жилийн эргэлттэй хоорондоо хэрэлдэж тохилцсон, би чингигисийн удам гэж онгирххос өөр юмгүй болсон биднээс эхнээсээ нүүр буруулж байгаа нь эндээ Өвөг дээдсийн эвт шаазгай буга барин гэсэн үг хаа бна Удахгүй Тува, Буриад, Өвөр монголууд биднээс ичээд ингэж дэмийрч л таараа

1 сар 29. 14:54
Зочин

халимагууд нь юу гэж ярьцгаадын бол энэ мөнгөний боолоо.

1 сар 27. 17:23
Зочин

Муу урвагч 2 нүүртэй өөдгүй амьтан халимагын ард түмний төлөө юу ч хийггээгүй оросын гар хөл ойрадууд уусаж үгүй болсон ч сүнс нь энэ нөхөрийг амраахгүй л дээ.муу хүүхэлдэй байж улс төр яринаа бас.Монголын гар ургаж байгаа шүү.хүзүүгээ бэлдээд Москвадаа долигноод байж л бай чи.Монголыг үргэлж амгалан байна гэж бодоо юу.Муу кирсан чи ахиад ирэхдээ болгоомжтой байгаарай

1 сар 27. 18:27
Зочин

Ойрдууд бол Хятадууд гэж Илюмжинов огт хэлээгүй. Яахаараа ингэж худлаа бичдэг байнаа? Худлаа орчуулах юм.

3 сар 7. 22:00
Түүхч

Чи харин битгий ХУДАЛ ХУЦ!!! Буруу сонсохооргүй ТОД хэлсэн. Ойрдууд бол УГ ГАРАЛ УГСААГААРАА Хятадууд юм гэж хэлсэн. Тэр нь ч түүхээс нь ҮНЭН харагддаг. Монголчуудын эсрэг МИНъ улсын холбоотон болж дайтаж байсан ойрдууд, сүүлд Манж, Түвдүүдтэй хамаатан болж ирсэн. Одоо Хужаа нартай хамсаад Тагнуул туршуул нь болоод явж л байна.

8 сар 3. 15:16
Зочин

Хужаа минь Их Монголыг минь Хятад болгоод байгаарай үхэлээ ханхлуулаад хужаа ругаа зайл

1 сар 29. 14:59
Зочин

Оросоор тэгж ярихыг нь 2 чихээрээ сонслоо гэж...

1 сар 29. 15:20
Зочин

Ойрдууд хятад биш байж болно. Лав л тэд халхаас хамаагүй ойрхон байршилтай өөрдсөө улсаа мөхөөснөө мэдэхгүй халхыг муулж буруутгадаг. Халхыг тусгаар тогтнож чадсанд нь дандаа хорсч тэнэг халхууд гэж ярьдаг. Одоо ч халхын буянаар зарим нь амьд үлдснээ мэдэхгүй халх хүнийг муу явуулах их дуртай юм шигээ.

2 сар 12. 14:31
Зочин

ЗҮҮН ГАРЫГ МАНЖТАЙ НИЙЛЖ ХЯДСАН,ЖУНГАА НАР ХАЛХЫН ХАВТГАЙД ОЙРД НЭРТЭЙ ЖАРГАЖ СУУХ ЮМ ДАА.жн НЯМААДОРЖУУ ЭВЛЭГЭЭДОРЖУУ

3 сар 7. 22:01
Түүхч

Зүүнгарыг Дүрвэдүүд Хядсан. Тэд Манжийн баруун замын цэрэг болж орж ирээд. Ойрдуудыг хядаж дуусгасан. Түүхийн бодит үнэн.

2 сар 7. 0:36
Тэнэгтээрй

Том том ярьж нэгнийхээ батганы толгой болох ч яамай.Ганц нефтын үйлдвэртэй болж,авилгачдаасаа хэрхэн салах дээр уралцвал яасын

1 сар 29. 14:27
Зочин

ОРОСООР ЯГ ТЭГЖ ХЭЛЖ БАЙСАН ШҮҮ.

3 сар 7. 21:58
Түүхч

БУРУУ СОНОСОХООРГҮЙ ТОД ХЭЛСЭН. Ойрдууд бол уг гарвалын ХУЖАА нар гэж. Гарал үүсэл нь ХУЖАА байх магадлал бий. Ойрдуудын дунд Хучиао, Хар Хятад, шар хятад гэсэн овгууд их баидаг. Одоо тэд нар тэр овгоо нууж, монгол аваг авдаг.

2 сар 27. 23:53
Зочин

Так сказал я слушал

7 сар 24. 4:56
Зочин

odoogiin shinjaaniig l helsen china kazahstanii bolson shuu dee tiim bolohoor

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]