Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Чингис, Өгөдэй, Гүюг, Мөнх, Хубилай энэ тав болваас Их Монгол Улсын агуу их хаад билээ.

Монголын эзэнт гүрэн эрт эдүгээд хүн төрөлхтөний харсан хамгийн супер хүч байсанУншсан13,156

Монголын эзэнт гүрэн эрт эдүгээд хүнтөрөлхтөний харсан хамгийн супер хүч байсан

Дэлхийн түүхэн дэх хамгийн агуу гүрэн аль гүрэн байсан бэ? хэмээх асуултад түүх сонирхогч, Quora master Балажи Висванатан ийн хариулсныг Business Insider онцолжээ.


Монголын эзэнт гүрэн. Тэд тэднээс өмнө хэн ч хийгээгүй, мөн тэднээс хойш ч хэн ч хийгээгүйг хийж чадсан. Хэдхэн аравны дотор газрын хаанаас ч юм бэ гарч ирээд ялагдашгүй супер гүрэн болон тодорсон. Танд би тэднийг бас өөр ямар ч супер гүрнээс илүүтэйгээр дэлхийг өөрчилсөн мундаг инженерүүд, сайн суралцагчид байсан гэвэл итгэх үү та?

Би олон хүнийг Монголчуудын тухай буруу үзэл бодолтой явахтай таарч байсан. Бид Монголчуудыг нум сум барьсан морин дэл дээрх эрчүүдээр төсөөлдөг. Танд Их Британийн эзэнт гүрний тухай 2700 жилийн дараа улаан хүрэмтэй, Британийн төрийн далбаа, винтов буутай хүнээр тайлбарлавал танд ямар санагдах вэ? Эвсэл Арабын эмиратыг илд барьж, морь унаад Аллахаа үглэж яваагаар тайлбарлавал ямар вэ? Эсвэл АНУ-г Адам Сандлерийн кино үзэнгээ цөмийн зэвсэг хаясан гэвэл ямар вэ?

Эдгээр их хүчнүүдэд ганц эр хүний тухай ийм дүрслэлээс хавьгүй их нууц бий. Монголчуудын хувьд ч адилхан. Та сонирхож байвал цааш уншаарай.

Монгол армийн чадвар

 

Хитлер, Напелеоноос ялгаатай нь тэдэнд Орос руу дайрахад асуудал байсангүй. Хүмүүс Орос руу хэзээ ч өвөл битгий дайр гэдэг. Эсрэгээрээ Монголчууд өвөл дайрах дуртай байв, учир нь тэдний морь хөлдүү гол дээгүүр давхина, гүүрний хэрэггүй. Афганууд Америк, Орос, Англичуудыг сөрж чадсан ч Монголчууд ирэхэд юу дайрч ирснийг баримжаалж ч чадаагүй билээ. Хятад тэр хүртэл ямар ч улсын захиргаанд орж байсангүй. Арабын эзэнт гүрэн хөгжин цэцэглэсэн Багдад хоттой, хүчирхэг улс байлаа, Монголчуудыг иртэл. Энэтхэг сайн удирдагчийн ачаар арай хийн мултарсан, гэхдээ хожим нэг хэсэг нь эзлэгдсэн.

Загалмайтан Кельтүүд ч, зүүн өмнөд Азийн зарим овог омгийхонд ч Монголчуудад барих хариу байгаагүй. Чи супер хөгжсөн иргэншил байсан уу, үгүй юу, тэр хамаагүй байсан билээ, бүгд Монголчуудад ялагдсан. Монголчууд Сибирийн тэсгим хүйтэн талаар ч давхисан, Арабын аюумшигт халуун цөлийг ч гаталсан. Тэд их тал нутгийн өвсөн дундуур давхихаас ч, Бирмийн шигүү халуун бүсийн ойгоор давшихаас ч сийгээгүй. Тэд Хятадын тутарган талбайгаар ч, Хималайн нурууны хянга цараар ч урагшилсан. Тэд мориндоо үтэр түргэн морддог шигээ тэнгисийн дайнд ч гарсан. Газарзүй ер нь тэдэнд огт хамаагүй юм шиг л байсан юм. Хэрэв нөгөө тал жадаар хааж дөрвөлжилвөл Монголчууд нум сумаар задалж, хэрвээ талаар нэг тарвал гилбэрээр хөөж гүйцдэг байсан. Тэд дайсны харваач, морьт цэрэг, илдтэй цэрэг эрс, бүгдийг нь ялдаг байв. Товчхондоо Монголчуудын эсрэг тулаанд барьж болох зэвсэг ч, технологи ч нэг ширхэг ч  байгаагүй билээ. Монголын эзэнт гүрэн эрт эдүгээд хүнтөрөлхтөний харсан хамгийн супер хүч байсан

Харгис хүч төдийгүй аварга гүрэн

Монголчуудын тухай ярихад ихэнх нь үеэ өнгөрөөсөн, арьсны үзэлтэй, зэрлэг бүдүүлэг, алуурчин, азтай зэрлэгүүд гэх нь бий. Харин сүүлийн үеэс түүхчид тэдний хийж бүтээсэн гайхамшигтай зүйлсээс нээж, өгөх ёстой үнэлгээг нь өгдөг болоод байна. Бүгдээрээ хүлээн зөвшөөрье, түүхэнд тодорсон супер гүрэн бүр Монголчуудтай адил цус урсгаж ирснийг.

Үнэн хэрэгтээ Монголчууд маш нээлттэй, инновацлаг мэргэжлийн баг бүтээсэн юм. Өрсөлдөгчид нь үлбэгэр, зөрүүд байхад тэд бол боломжит бүх технологийг ашигладаг инженерүүд байлаа. Тэд нээлттэй, төрөл бүрийн засаглалыг туршиж, боломжтой бүх газраас суралцаж байв.

Өнөөдрийн дэлхийн технологийн хөгжлийн (бууны дарь, цаас, хэвлэх) олон дэвшил тэдний байлдан дагуулалтын шууд үр дагавар юм. Нэг үгээр Монголчууд өнөөдрийн дэлхийн хэв маягийг хэлбэршүүлж өгсөн. Тэдний нөлөөн дор Христ, Мусалмен, Күнз, Буддын сургаалтнууд тэгш эрхтэй, идеологийн дайнгүй зэрэгцэн оршиж байсан. Энэ утгаараа Европын ямар ч колонийн гүрнээс хавьгүй дэвшилттэй.

Тэд маш шинэлэг, өрсөлдөгчийнхөө гол сул тал дээр тоглодог байв. Монголчууд Европ, Дундад Азийн их бууг Хятадыг дайлахаар авчирч, Дундад Азитай байлдахдаа Хятадын нум сум, бууны дарийг авч очдог байлаа. Хэрвээ их буунд хийх том чулуу олохгүй бол том моддыг тайрч норгоод чулууны оронд хэрэглэдэг байв.

Монголчуудын тухай бусад баримт

Чингис хаан одоо ч заримд нь хэрэглэгддэг бичгийн системийг Монголд авчирсан. Монголын эзэнт гүрэн татварын албатуудыг гүрэн даяар илгээж, Зүүн Азид цаас хэвлэл тархахад их нөлөө үзүүлсэн. Тэд мөн Солонгост боловсортой анги төрөн гарахад нөлөөлсөн. Евроазийн их газраар дараагийн таван зуунд хэн ч гүйцэж хийж чадаагүй олон улсын шуудангийн сүлжээ байгуулсан.

Тэд Европчууд өөрсдийнхийгөө хийхээс хэдэн зууны өмнө банкнот, цаасан дэвсгэртийг гарган хэрэглэж байсан. Монголчуудын удирдлаганд тухайн үед нээгдсэн дэлхий бараг бүхэлдээ холбогдсон чөлөөт худалдааны бүс ажиллаж байсан. Худалдаачид дээрэм тонуулаас айлгүй зорчиж байснаар худалдаа хөгжин цэцэглэсэн. Эдийн засаг ч мөн. Марко Поло болон бусад европчууд Азиар аялаж жуулчилсан нь энэ үеэр юм.

Шашны хувьд тэд бүх шашныг хүлцэх, хүндлэх асар том бүс нутаг байгуулсан.

Хятадын шинжлэх ухаан, одон орон, анагаах, инженерчлэл, математикийн үнэ цэнэ Монголын зарим хаадын үед хөгжин цэцэглэж, том эрдэмтэд төрөн гарсан. Тэд мөн маш сайн нарийвчлалтай цаглабар бүтээсэн.

Юан гүрний үед урлаг, театр хөгжин цэцэглэсэн. Шил болон хөгжмийн зэмсэг урлахад Европын олон дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлсэн. Бусад бүх их гүрний адил, Монголын эзэнт гүрэн маш их цус урсгасан. Гэхдээ тэдний шинжлэх ухаан, урлаг, худалдаан дахь идей санааны их тэсрэлтээр хүний оршихуйд үлдээсэн өв бусад ямар ч супер хүчнүүдтэй харьцуулахааргүй их нөлөө хүний түүхэнд үлдээж, өнөөгийн дэлхийг загварчилж өгсөн юм.

http://www.businessinsider.com/why-the-mongols-were-the-greatest-empire-in-world-history-2015-5

Сэтгэгдэл 44ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
10 сар 5. 12:21
Монгол хүү

Чингис хааны Монголчуудыг очихоос өмнө Европууд Арабын гутлын улны доор байсан байх, мөн тэд сүм хийдийнхээ боолчууд байсан бөгөөд эмэгтэйчүүд нь гэрийн тэжээвэр амьтнаас дээрдэхгүй эрх чөлөөгүй байсан, Монголчууд тэдний дарлалыг устгаж, эмэгтэй хүн бол эрэгтэй хүнтэй адил эрхтэйг мэдүүлж, соёл, технологийг гайхуулж, тэдний нүдийг нээсний буянаар тэд ингэж амьдарч болохгүй юм бна гэж ухамсар үүсч, 200-300 жилийн дараагаар Европын сэргэн мандалтын үе эхэлсэн түүхтэй учир Монголчуудыг тэд муулах биш, гавьяатанд хүндлэх УЧИРТАЙ ЮМ.

10 сар 4. 8:52
Зочин

tiimee

7 сар 25. 17:07
Зочин

Тм л байсан нь унэн юм чинь энэ цаг уед ингэж гаргаж хэлж бга нь сайн бна. Онгорснийг онгичвол монгол л гарна. Энэ бол туухийн унэн!!!

7 сар 22. 20:40
Зочин

Сайхан түүх байна

5 сар 28. 2:07
Зочин

Яагаад өдий олон зуун жил оршин тогтносон байж. Яагаад бид нар цөөхөн байгаад байдгийн бэ?

7 сар 25. 3:28
Зочин

Яг одоогийнх шигээ яс булаалдсан ноход шиг байсан учраас цөөхөн байгаа юм

7 сар 23. 20:17
Zochin

Manj Hyatad, Orosiin il dald yanz buriin bodlogoor oiroltsoogoor 600.000 boltloo tsuursun. Odoo harin chamlahaar changa atga gegcheer 3 say-d hureed baina. Delhiigeer tarsan Mongol ugsaatnuudnuudiig oruulaad 15 say orchim gesen tootsoo baina lee.

2 сар 7. 9:35
зочин

Хоорондоо тэрсэлдэж хэрэлдээд яахав элэг буруутны доог болно ш дээ Тэнгэр заяат хөх монголчууд минь удахгүй удахгүй хөх мөнх тэнгэр өвөг дээдсийн ивээлээр эргэх цагийн давтамжаар хөрст дэлхийг эзэгнэж явсан тэр түүх дахин давтагдах болноооо хурай хурай

1 сар 18. 12:36
Нэгдсэн Монгол

Монголчууд зарлаагүй дайн хийж байсан удаагүй билээ дайтахын өмнө заавал элч илгээж анхааруулж бууж өгөхийг санал болгож байсан. Үгүй аваас өршөөлгүй байлаа. Бууж өгсөн хот улсууд цэцэглэн хөгжиж хүн ам нь амар тайван амьдарч байсан. Олон ч жишээ байна. Оросын Новгород твер зэрэг хотуудаас авахуулаад бууж өгснөөр нэгч хохирол амсаагүйгээр барахгүй бүр илүү хөгжиж цэцэглэж байсан хот олон. Ихэвчлэн улс орнууд Монголчуудыг цөөн цэрэгтэй гэж басамжлан доромжилж байсан. Амнаасаа болж өөрсддөө үхлийн ял оноож байсан. Дааганаас унаж үхдэггүй Даравгараас болж үхдэг гэж мөн үнэн үг шүү.

1 сар 18. 9:43
Зочин

Сайхан дvгнэлт егчээ. Манайх хичнээн их чадварлаг хvчтэй эзэнт гvрэн ч гэлээ бусдад эхлээд заавал эвийн аргыг санал болгож байсныг бичээгvй дурьдаагvй байдаг юм байна. Тэрнээс сэм гэтэж очлоо ч дайтахаасаа емне бид ирчихсэн байна. Цус асгаруулан байлдахгvй байх санал хvргvvлэхэд бvгд бидний евег дээдсийг маань басамжлан доромжилж vл тоож байснаас болоод дайтдаг байсныг дурдаагvй байдаг юм байна. Их эзэн Чингис хаан маань энхтайвныг эрхэмлэж байсан агуу их vзэл бодлыг нь гадны тvvхчид судлаачид олж харж чаддаггvй юмуу эсвэл зориудаар орхигдуулдаг ч юмуу гэж бодогдож байна.

1 сар 18. 9:13
Зочин

saihan niitlel bna

2017, 11 сар 30. 15:33
Зочин

Эвтэй бол хүчтэй. Тэр үед эзэн богд Чингис хаан монголчуудыг эвтэй байлгаж зангидсан гар шиг удирдаж байсан. Тэр үнэхээр агуу гайхамшигтай удирдагч байсан. Одоо бид дотроо хэмлэлдхээ больж эвлэлдэн нэгдэх хэрэгтэй. Эвтэй байвал Ард түмэнд агуу их хүч бий.

10 сар 4. 13:13
Зочин

Эв эе бишээ том толгойтой хаад ноёдыг сүр хүчээрээ цус асгаруулан байж бөхийлгөн захирч байсан юмаа. Ялангуяа Монголчууд хэзээ ч бие биенийхээ доор орохгүй гэж хоорондоо хэмхэлдэж байдаг хүмүүсийг Модун, Атилла, Чингис хаадууд нэгтгэн захирч байх үед л дэлхийг донсолгож байсан болхоос сайн дураараа эвлэлдэн нэгдэж байсан түүх хэзээ ч байгаагүйг санах хэрэгтэй!!!

1 сар 18. 9:26
Зочин

Зөв шүү. Шинэ үе шинэ ойлголт ирж байна. Хараал, гутранги үзлээр энэ сайхан соёолжийг бүү тасдаарай.

1 сар 11. 14:15
Улаанбаатар -Чотгорийн хондий

нэгэнтээ эзэн богд Чингис хаан: бидний ур сад шавар байшиндаа шахцалдан суух тэр одор ирвээс тэд Монголчууд биш болно гэсэн ...Чотгорийн хондийд шавааралдан суух хэдэн хун дурстэнууд бол Монголчууд биш болжээ

1 сар 11. 14:08
Тэнгэрлэг эцэг овгод минь оршоо мулгуу урсээ

Хэдэн хулгайч дээрэмчдээ дийлэхээ больсон бид агуу туухээ ярихаас цаашгуй гуйлгачин ,аймхай бэртэгчингууд болсон шуу дээ

2017, 11 сар 27. 8:44
Батый

Тэр үеийн европ азийн аль ч улс дэвшилтэт технологи, цэргийн урлагийн хувьд Монголчуудаас хол хоцорсон байсан учраас ялагдсан гэдгийгээ одоо хүртэл зөвшөөрч чадахгүй байгаа бөгөөд өөрсдийгөө зэрлэгүүдэд бид яагаад ялагдав гэж гайхдаг юм

2017, 11 сар 17. 8:49
Түүхч

Тэр үе өнгөрч дээ. Одоо бол Монголын Эзэнт гүрний язгуур төв нутагт нэгэн шинэ улс мэндэлжээ. Та бүхэн мэдээж мэдэж байгаа. Энэ бол Оркуудын эзэнт улс юм.

2017, 11 сар 27. 8:34
Зочин

Орк гэдэг үгнийхээ учрыг мэддэгсэн бол чи энд хэрэглэхгүй байсан юм

2017, 11 сар 19. 13:32
ааа

Яг онож хэллээ. Цус ойртсоноос дандаа л нэг дэбил хүмүүсээр дүүрсэн, хоорондоо ярьж хэлэлцэж ойлголцдог биш харин хэрэлдэж уралцаж хэмлэлцдэг. Шинжлэх ухаан үзэж уншдаг биш амбасын үеийн алуурчин өвгийнхөө тухай үлгэр домог шиг түүх л уншдаг, мухар сүсэгт итгэдэг оркууд.

7 сар 23. 1:08
shatriin huu

chinii heleed bgaa shinjleh uhaan, anhnii tsaasan mungu, gadaad passport , ih surguuli bugd mongoloos ehleltei. chi ooroo opk

1 сар 25. 15:56
Удмын хүн

Та харь цустай байж болно. Өвөг дээдсийн маань Дэлхийн түүхэнд гүйцэтгэсэн үүргийг бүү зүх. Түүх түүхээрээ үлдэнэ. Бид биш гадныхан ингэж бичиж байна шүү дээ Орк гуай

2017, 11 сар 17. 12:52
Зочин

Cham metiin surug bodoltoi humuus bhad yaj ch hugjihuv dee

2017, 11 сар 16. 20:11
Зочин AS

MONGOL BOL NOIRSOJ BUI GALT MASH TOM UUL YUM .

2017, 11 сар 16. 20:00
Тангад

Үргэлж дайсагнаж байдаг, үгэнд орж гэрээ хэлцэлээ барьдаггүй, өөдгүй муу тангадуудыг хүйс тэмтэрснээс хойш ид шид нь бүрдсэн тангад бөө-лам нарын хараалд идэгдсээр Монгол улс, монгол хүн уруудах замаа засч, одоо бүр хараалдаа өөрсөдөө уусч яваагаа өөрсдөө даанч мэдэхгүй нь туйлын харамсалтай

1 сар 25. 16:19
Даваа

Хятад Төвдүүд ялагдаад Монголчууд хараагдсан гэх ухааны юм ярьдаг юм. Тэгээд Төвд гэдэг улс одоо хаана байгаа юм. Орос Европынхан ялагдсан шалтгаанаа хамгаалах гэж элдвийн үлгэр зохиодог л юм. Жижиг үндэстэн Монголчууд Лев Гумелевийн хэлсэнчлэн гариг эрхсийн эрчмийг олсон учраас Дэлхийг засан чиглүүлэх аянд мордсон юм. Түүнийгээ өөрсдөө мэдэж байсан учраас хааных нь тамган дээр Мөнх тэнгэрийн хүчин дор ... гэж бичсэн байсийм. Дэндсэн том үйлэндээ жижиг үндэстэн өөрөө тамирдаж саарсан болохоос бусдад дарагдаж унаагүй юм. Дэлхийн хөгжлийг чиглүүлж өгсөн нь үнэн. Жижигхэн Монгол хийдгээ хийсээн. Өс санаж газрын хөрснөөс арчихыг хүссэн өчнөөн улсын дунд амь тавьчихалгүй явсаар ирсэн. Одоо ч явсаар байна. Цаашид ч явнаа. Уснаас цус өтгөн гэдэг. Цус нэгт зарим Монголчууд харийнхнаас дутуугүй өвгөдөө зүхэх юм. Өвгөдийн минь сүнс тэднийг өршөөг

1 сар 18. 12:55
Их Монгол Улс

Монголчууд хамгийн эхэлж Тангад улсруу дайрсан Чингис хаан зохион байгуулж шинэчлэсэн армиа нэг ёсондоо Тангадруу дайрч туршсан хэрэглдээ. Тэгээд Тангадуудыг торох юмгүй дийлсэн. Анх Тангадруу дайрахад тэд биднийг эзэл гээд зүгээр сууна гэж үгүй. Хэлээд байгаа хатуу ном судар нь байдаг бол бүгдийн уншаа биз. Тэгээд нөлөөлсөн зүйл тэр үед болон түүнээс хойш ч гарсангүй. Тангадад тийм хүчтэй хараалчид олноор байдаг байлаа ч Монголд ч мөн хүчирхэг Онгод сахиус бөө нар олон байсан нь гарцаагүй байх. Гагцхүү Манжийн дарлалын үед шарын шашин маш их дэлгэрсэн түүний хор уршиг нь маш их байсан гэдэг одоог хүртэл нөлөөлсөөр байгаа.

2017, 11 сар 17. 10:36
Үнэн

Энэ бодитой үнэн. Эртний хатуу тангад номыг одоо ойлгодог төвд ч монгол ч лам байдгүй, тэр үеийн тангад сударч олдохоо больсон, тэгээд ч хараал өгүүлбэрээр бус үг, хэмнэлээр орсон байдаг. Юм сайтар судал, Онгод тэнгэрээс асуу

2017, 11 сар 18. 19:47
Зочин bid

shariin shashin hyatad manjiin bodlogiig odoo ch dagsaar muhar susegt avtsan mulguu humuus bh yumaa

2017, 11 сар 17. 8:44
бат

мухар сүсэгээр бидний бүү төсөөл

2017, 11 сар 16. 20:38
Зочин

Tuiliin zuv

2017, 11 сар 16. 19:04
Зочин

unen shuu,ovgodooroo baharrhaj bn

2017, 11 сар 16. 18:52
Зочин

harin 1000 jiliin dara odoogiin bidni tuuhiig yag esregeer n heze ch negden nyagtarch chaddaggui, tamiin togooni ulgeriin songodog jishee bolgon yarij bichne de, chaavaas

2017, 11 сар 17. 11:05
Зочин

100 жилийн дараа л бичиж эхлэнэ дээ.

2 сар 5. 16:54
Зочин

mongolchuud bid untaj bna gehdee zarim negen serj bna sersenn untaj bgaga sereej bn a bid bugd serwel ene delhii yuch bish

2017, 11 сар 18. 9:02
Зочин

2000 onoos bichigdeed ehelchihsen shuu dee..17 jil delhiin shivshig bolj baina..

2017, 11 сар 16. 18:48
баяр

Их эзэн Чингисээс хойшхи их аадын үе бол ураг садан дотроо хядалцсан түүх юм. Тэгсээр бага хаад болж мөн л алалцсаар хаан ч үгүй болж манжийн эрхшээлд нэг нэгээр орж тайван үе эхэлсэн. Үүний зэрэгцээгээр дэлхийн хөгжлөөс хол хаягдсан түүх. Монгол хүний өөрөөсөө бусдыг хүлээн зөвшөөрдөггүй зан хаад дээр ч гарсан. Үр дүн нь энэ дээ

1 сар 18. 13:36
Их Монгол Улс

Энх тайван үе гэнээ энх тайван гэснүү дэлхийд энх тайван тогтнож байна гэжүү. Зүүднээсээ сэрдээ хүү/охин минь энх тайван гэдэг чинь зөвхөн оршуулгын газарт л байдаг юм.

2017, 11 сар 17. 11:07
Зочин

Зөвөө зөв. Бид одоогийн өндөрлөгөөё алдаагаа сайн суралцаж, ойлгох хэрэгтэй. Одоо тайван цагт амьдарч буй Монгол залуусын үндсэн үүрэг бол технологийг эзэмших, олон хүүхэдтэй байх явдал юм.

2017, 11 сар 16. 8:41
Зочин

Tiimee gaihaltai tuuh bidnii aguu uvug uneheer gaihaltai odoogiin zaluuchuud tuuhee medej tuuheesee suraltsah hergtei bid olon zuunii tursh tusgaarlagdaj hotsrogdson bn

2017, 11 сар 16. 18:28
хүлэг цагадай халх ойрат

монголчууд бүгдийг эзлэн байлдаад дараа нь хоорондоо байлдсаар байгаад баларсан ийм л харамсмаар түүхийг бас бүтээлцсэн.

2017, 11 сар 26. 8:57
Unenbat

bid 1990 onoos ehelj eh oroniihoo buh sain saihan buheniig ardachlal neriin dor turd garsan hulgaich deeremchid gadniihantai huivaldaj zarj urej bayjaad ard irgedee yduurliin tuild huregsen ene ih nugeliig zasaj zalruulhaas naash Mongol uls sehehgui uuniig oilgoh hun baina uu dotoroo bodood uur hoorondoo demii yriltsaad hereggui harin yaah estoig UHAAR SER

1 сар 25. 16:27
Үнэн

Хулгайч дээрэмчид төр барьсан нь үнэн. Бид тэднийг сонгож гаргасан нь бас үнэн. Тэгэхээр хулгайчдаа төрд гаргах биш шоронд хашиж авмаар байна.

6 сар 4. 0:50
Gan DugerFacebook-р нэвтэрсэн

Tuuhee sudlatsagaaya

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]