Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Төмөр хааны бунханг нээсэн нь Дэлхийн дайны эхлэлтэй холбоотой юу?Уншсан21,148

Авсны дээр үнэхээр бичиг байсан ба нэг биш бүр хоёр бичиг байж. Эхнийх нь Төмөрийн гарал үүслийн тухай бол хоёр дахь бичиг нь уг булшийг Улугбек гурган барьж дуусгасан тухай байж.

Нийтлэлч Чалчаа саарал бичиж байна.

1941 оны 6-р сарын 21-нд Зөвлөлтийн эрдэмтэд Төмөр эмирийн булшийг ухаж гаргаснаас болж ЗХУ-ын хувьд Аугаа их Эх орны дайн эхэлсэн хэмээх яриа бий. Эртний Египетийн фараонуудын оршуулгатай нэгэн адил энэхүү булш бунхан өөрийн гэсэн хамгаалалт болсон аюулт хараал агуулж байсан, тэр хараал ерөөл хүрч дайн эхэлсэн, дараа нь тэрхүү булшийг дахин булснаар Улаан арми Сталинградад Паулюсын армийг бутцохин дуусгасан гэх хүмүүс олон. Энэ үнэн үү?

Үнэхээр Төмөр эмирийн булшийг яг тэр дайны өмнөхөн ухаж гаргаж ирсэн нь яах аргагүй үнэн. Уг булшийг олж илрүүлэн судлах ажил аль эрт эхэлсэн ба Зөвлөлтийн эрдэмтэд Киев дэх мэргэн Ярославын булшийг ухаж, судлахдаа хуримтлуулсан туршлагаа энд бас хэрэглэхээр шийдсэн байна.

1941 оны 6-р сард Зөвлөлтийн археологичдын баг Гур-Эмир дэх булшийг ухаж эхлэхдээ энэ булшинд чухам Төмөрийн ач болох Мухамад султан байна уу, Догшин хааны өөр бусад олон удам судар нь байгаа болов уу, эсвэл бүр... гэж догдолж байсан гэдэг. Эртний бичиг судраар бол энд олон хүний шарил байж магадгүй төдийгүй бүр Төмөр хааны шарил ч байж болох магадлал их байжээ. Энэ булшийг анх Төмөр нас барсан ачдаа зориулан бариулж байгаад өөрөө таалал төгссөн ба түүний бас нэг ач Улугбек дуусгасан гэдгийг ч эрдэмтэд сайн мэдэж байлаа.

 Эхлээд Төмөр хааны хүүхдүүдийн шарилыг гаргаж авсан бол 18-нд Төмөрийн ач Улугбекийн шарилыг гаргаад 19-ний өдрөөс яг гол булштай ажиллаж эхэлжээ. Шарилыг ухаж байх үед борооны ус их хэмжээгээр орж ирж ажилд саад болж байсан, дараа нь хүнд чулуу өргөх өргөгч механизмууд ээлж дараалан эвдэрсэн, цахилгаан гэрэл байнга унтарч байсан, агаар дутаж хүн ухаан алдах дөхөж байсан гэх олон явдлууд болж байсныг заавал хэлэх хэрэгтэй байх. Эхлээд их хэмжээний шавар бүтэцтэй шороог зайлуулсны дараа таван давхар чулуун хавтан байсныг цэвэр хүний гарын хүчээр зайлуулсан ба үүний дор байсан гантиг чулуун авсыг гаргаж иржээ.

Авсыг нээхэд 172 см хэрийн өндөртэй хүний араг байснаас гавал нь ихээхэн гэмтсэн (авсанд ус орсноос гэмтэж муудсан байв), хоёр хөл нь урт богино (нэг хөл нь гэмтлийн улмаас богино болж бороолсон) байжээ. Төмөр өөрөө байлаа.

Археологийн багийн удирдлагуудын нэг Михиал Михайлович Герасимов Төмөр хааны болон түүний ачийн гавлаас нүүр царайны дүрийг нь баримал байдлаар гаргахаар шийдсэн гэдэг. Судалгаагаар урт богино хөлтэй хүн нь яах аргагүй Төмөр, нөгөө ач болох Улугбек нь засгийн эрхийн төлөөх тэмцэлд ялагдаж хөнөөгдсөн болохыг тогтоосон байна.

Энэ булшийг ухах үед нутгийн гурван хөгшин ирж эртний нууц ном үзүүлэн, Төмөрийн булшийг хөндвөл их дайн гарна гэж анхааруулсан, дараа нь энэ хүмүүсийг хайгаад олоогүй, булш байгаа байрны ханан дээр (зарим нь авсны таган дээр гэдэг) “Булш ухвал их дайн гарна”, “Ухсан хүн их гай зовлонтой учирна” гэсэн анхааруулсан үг байсан ч атеист эрдэмтэд үүнийг үл тоон ухсан гэсэн яриаг уншигч олон сонссон, уншсан л байж таараа. Үнэндээ тийм юм байгаагүй гэнэ лээ.

Авсны дээр үнэхээр бичиг байсан ба нэг биш бүр хоёр бичиг байж. Эхнийх нь Төмөрийн гарал үүслийн тухай бол хоёр дахь бичиг нь уг булшийг Улугбек гурган барьж дуусгасан тухай байж.  Ямар ч онцгой сонин гэмээр үг яриа, хэллэг байсангүй. Яахав Төмөрийн дээд удам сударт чоноос жирэмсэлсэн эмэгтэй байсан тухай дээрх бичигт дурдсан байдаг ч энэ бол Монголчууд бидний хувьд ёстой гайхах, будлих юм огт биш нь ойлгомжтой. Төмөр нь ямар нэг хэмжээгээр Монгол цустай болохоор чоныг өвөг дээдсээ гэж үздэг байсан нь гайхах юмгүй.

Судалж шинжилж дуусаад, бас дайны хүнд цаг үе болохоор энэ зэргийн ажлыг аль болох эрт дуусгаж зогсоох гэж хичээж байсан нь ойлгомжтой бөгөөд шарилыг 1942 оны 11-р сард дахин оршуулсан гэдэг.

Төмөрийн булшийг ухсанаас болж дайн эхэлсэн тухайд бол юу ч гэмээр юм бүү мэд. Дэлхийн 2-р дайн 1939 онд эхэлсэн, Гитлер ЗХУ руу довтлохоор шийдэн Барабаросса төлөвлөгөөг баталсан үе бол 1940 он гэхэд л хангалттай болов уу. Мөн тэрхүү булшийг ухахад оролцсон олон эрдэмтэд үрэгдсэн, тэр нь хараалтай холбоотой гэх яриа ч утга учир багатай. ЗХУ тэр их дайнд 27 сая хүнээ алдсан гэдгийг л юуны түрүүнд санах хэрэгтэй байх. Тэгээд ч тэр булш ухахад оролцсон цөөнгүй эрдэмтэд дайны дараа эсэн мэнд үлдэж, ажиллаж байсан билээ. Булшны хараалын тухайд нэг ийм бол эртний Египетийн фараоны булш, муми,  хараал ерөөлийн тухай дараа өгүүлэх болно.

Сэтгэгдэл 57ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
2 сар 14. 12:52
Зочинu

Er ni bol halh mongold hereggvi l nuhur bsan

2020, 2 сар 5. 21:11
Тольтон бургууд овгийн өөлд ястан

Галдан хааны шарилыг Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын / өөлд ястан амьдардаг Галдан хааны үр хойчис /ацын ам гэх газар оршоосон Ж.Пүрэвийн Манан будан хэмээх түүхэн зохиолд тодорхой бичсэн байгаа !!! , нь зуун модны тулаанд ялагдаад нутгаа тэмцэж явахдаа замын ая даахгүй ард иргэдээ Архангай аймгийн Өлзийт, Говь-Алтай аймгийн шарга, суманд үлдээж өөрөө Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд бие барж оршуулсан байдаг Монгол Улсад дээрх гурван аймгийн гурван суманд Галдан хааны үр хойчис болох өөлд ястан өдий болтол амьдарч байна !!!

2 сар 14. 10:14
Зочин

тэр үнэн шүү Архангаи аимагиин өлзиит суманд өөлд хүмүүс их баидаг

2018, 10 сар 8. 15:31
Зочин

Zaa ochij uzdeg hereg ee

2018, 10 сар 2. 0:03
Зочин

ГАЛДАН БҮХ МОНГОЛЫГ НЭГТГЭХ ГЭСЭН ГЭЖ ХУДЛАА САЙХАН ЗАЛААД ХҮН АМЬТНЫ ТОЛГОЙ ЭРГҮҮЛЭХ ГЭЭД ЯАХАВ. ХУУРТДАГ ХҮМҮҮС ЦӨӨРСӨН. ГАЛДАН ХӨХ НУУРЫН ХОШУУДАА ТҮЙВЭЭЖ МАНЖИД ДАГААР ОРОХ ЗАМЫГ НЬ ШУЛУУТГАСАН ХҮН. ХОЖИМ НЬ ЦЭРЭГЛЭЖ ОЧООД, ХОШУУДУУД МАНЖИД ДАГАХАА ИЛЭРХИЙЛЖ, МАНЖААС ТУСЛАМЖ ХҮССЭН ТУЛ МАНЖ НАР ХӨХ НУУРТ 40 ТҮМЭН ЦЭРЭГ ОРУУЛАХ БОЛСОНОО ЗАРЛАСАН. ЭНЭ СУРГААР ГАЛДАН ЦЭРГЭЭ АВЧ БУЦСАН БАЙДАГ. ИЙМ ХҮН ЯАЖ БҮХ МОНГОЛЫГ НЭГТГЭХ ТУХАЙ БОДОХ БИЛЭЭ? БАЙГАЛЬ НУУРЫН ТӨЛӨӨ ОРОСЫН ЭСРЭГ АМЖИЛТТАЙ ДАЙТСАН ЧАХУНДОРЖИЙГ ОРОСТОЙ ҮГСЭЖ АРААС НЬ ДОВТЛОХООР ТОХИРСОН ХҮН МОНГОЛЫГ НЭГТГЭХ ТУХАЙ БОДОХ Ч ҮГҮЙ. ХАЛХЫГ ХЯДСАНЫ ДАРАА ОРОСЫН ЭСРЭГ ТУЛАЛДАЖ БАЙСАН ХАЛХЫН ЦӨӨН ЦЭРГИЙГ АРААС НЬ ОЧИЖ ЦОХИН УСТГАСАН БАЙДАГ. ОРОСТ ТАЛ ЗАСЧ БУЙ ХЭРЭГ БИЗ. ИЙМ ХҮН ЯАЖ МОНГОЛЫГ НЭГТГЭХ ТУХАЙ БОДОО АЖ ДЭЭ?

2 сар 13. 18:57
Зочин

Халхын Чахундорж Орсод буюу Байгал нуурын тийш байлдаан хийж ирээд унаа малаа амрааж амжилгүй Галдан бошигттой тулалдсан түүхтэй шүү . Төв аймагийн Зуун мод орчим хүүхэн охидыг хүчирхийлж бүгдийг хүйс тэмтэрсэн газар тул Зуун умайн хонхор гэгдэж сунжирсаар цаг хугацаа өнгөрхөд Зуумай Зуун мод болсон гэгддэг . Миний Монголын шорооноос бурхан гуйсан ч бүү өг гэсэн үг Галдан бошигтын хөшөөн дээр сийлсэнийг манай Галдан бошигт хэлсэн гэж хийрхэж буй хүмүүсийг өрөвдмөөр түүх бол түүх . Бас Хөгнө хаан хан уулын нэр бас л Галдан бошигттой холбоотой хурга ишиг шиг хөгнөж байгаад лам нарыг хядсан түүхтэй үнэн бол үнэнээрээ түүх бол түүхээр байх ёстой шүү

2019, 12 сар 3. 12:03
Зочин

би өөрөө халх монгол хүн гэхдээ тухайн үед манжид урваж найр тависан хүмүүс бол халхын ноёдууд байсан ш дээ юм үнэнээрээ сайхан

2018, 10 сар 8. 15:28
Зочин

Hujaad ulsaa zarj mongol hunii geniig hyatad tsusaar saarmagjuulsan ovog etsegshuu yumniihaa gemiig tsairuulah gej tedentei temtssen huniig yaj ch muulaad gaviya ni budgerehgui.
Mongolchuud teneg bish!

2018, 9 сар 16. 21:10
Сс

Зураг нь ч болтугай үлдээгүй юм байх даа.

2018, 9 сар 13. 20:47
Amarsanaa

ээш энэ хүний сүнс гомдож байгаа байх даа .... бүх амьдарлийнхаа турш манжийн түрэмгийлэлийн эсрэг тэцэж дуусчаад халх ойрдын өс надаар дуусаг гэж хүссэн байхад нь нөгөө үхэр Монголчууд нь одоогоороо халх ойрдоороо талцаастай .....

2018, 9 сар 13. 7:36
Ганбаяр

Халх Монголын тусгаар тогтнолыг устгасан хүн гэсэн бил үү

2018, 10 сар 8. 15:33
Зочин

Halh mongolchuud tusdaa uls baij uzeegui Yuan ba Manjiin vassal baisan Ardiin huvisgal hurtel

2018, 10 сар 2. 0:05
Зочин

ТИЙМ.

2018, 9 сар 13. 11:47
Зочин

ямар жижигхэн сэтгэж том ярьдаг хүмүүс вээ,Та нар энэ хүнийг шүүхгүй ээ,та нарыг хэн ч танихгүй ,алдаа оноо байсан л биз,Монголыг МОНГОЛООР НЬ ХЯДУУЛАХ ГЭСЭН манжийн санаа байжээ гэж уншаад ойлгохгүй хүмүүстэй юу ярихав

2 сар 14. 18:31
Зочин

яг тийм шүү.... түүх уран зохиол хоёрыг бас ялгаж салгаж байх хэрэгтэй...

2018, 9 сар 13. 8:43
chingis

galdan lalariin gants gaviya n durvuduudiig huis temtruulsend 0rshino.galdangiin 100 jiremsen mongol ehiig neg door alj tahilga uildsen orshuulga bolon ushuu n choiriin urd baigaa.galdan bol zanalt daisan mun

2019, 6 сар 19. 12:12
Зочин

Танаас жинхэнэ хужаа санаа гарч байна даа

2018, 9 сар 13. 8:27
Зочинkkk

dooroh buh setgegdelees harhad l bid nar ugaasaa hagraldsan ym bicheed bna galdangiin ued bid ochison bol basal hagraldah l baij

2018, 9 сар 13. 0:21
Зочин

Нээрээ Галдан элэнцгийнх нь хаан байхав дээ.Бас л нэг Оросын гар хөл сайхан дээрэмчин байсан гэдэг.

2019, 6 сар 19. 12:12
Зочин

Та хятадын гар хөл үү

2018, 9 сар 13. 7:23
Зочин

Чи Туухээ мэдэхгуй байж битгий донгос! Галдан хааны Зуунгар улс 14 улсыг эрхшээлдээ оруулсан Монгол ундэстний суулчийн хучирхэг улс байв гэж агуу эрдэмтэн Л.Н.Гумилев гуай унэлсэн байдаг юм! Халхын ноед Манжид том хуухдуудээ барьцаалж, суулд дагаар орсон байхад Зуунгар улс 70 шахам жил Монгол ундэстний гал голомтыг хамгаалж Тусгаар улс байсан юм!

2018, 9 сар 13. 10:24
Халх монголын хүү

Тийм л юм бол тэгээд тэндээ байж байхгүй яаасан үхсэн нохойн оцгор вэ? хоёр нүүртэй, урвагч, яргачин, ар хударгаар халх монголчуудыг алж хядсан алуурчин хүний оронцог байсан нохойн үхлээр үхсэн

2018, 9 сар 12. 23:05
Зочин

Хуяг, дуулга гэдэг юмаа чүхам юу байдгийг мэддэг хүн бичсэн болоосой... Хуяг гэдэг нь сум нэвтрэхээс хамгаалсан болд /ган-хятад үг/ төмрийг жижиг цагираг хэлбэрээр гагнаж нягт сүлжэж хийсэн хүний цээжин биеийг хамгаалах өмсгөл. дуулга гэж толгойг хамгаалах зузаан шир /төмөр мөн үнэт металлаар ч хийж байсан/ зэргээр хийдэг малгай шүү дээ...

2020, 2 сар 5. 21:02
Зочин

Дуулгаыг төмрөөр ч хийдэг байсан доторын зөөллөж шир арьсаар хийдэг байсан юм шүү !!!

2018, 9 сар 12. 20:47
Зочин

Элэнцгийн чинь Монголын хаан хэзээ ч хааны зиндаанд яваагүй. Хорчин хутгуурчин, самрагч, атаач. Хамаг Монголын хагарал түүний зохиолоор явж халхуудыг хомроголон устгах ажил хийснийхээ үйлийн үрийг амсаж нохойноос ч дор үхлээр үхсэн арчаагүй өрөвдөлтэй өчүүхэн амьтан. Түүнээс хойш гадны ноход ойрадуудыг ашиглан Монголыг задлах замаар гартаа атгаж болно гэж Цэдэнбал, Алтахуяг, Элбэгдоржийг ашиглан улс орныг доройтуулж байгаа гэдэг юм билээ. Үнэ байх шүү таминь

2018, 9 сар 13. 0:19
Зочин

бээжинд үхээгүй монголдоо ясаа тавьжээ гэтэл занабазарын сүнс монголд төрөх эрхгүй хэцүүч юмдаа хужаа л болоо биз дээ

2018, 9 сар 12. 21:48
Зочин

uh hujaa

2018, 9 сар 12. 19:28
Зочин

mongoliig tuiveesen ter muu dorvod galdang uhseniih ni haan gedeg yum, ternii omsson tetem hend hamaatai yum

2018, 9 сар 13. 7:50
ЗочинTsedenbal

Archaagui teneg ataach horchingiin tuiveeneer mongol manjid ezlegdsen odoo ch tenemel sunsnuud ni eh orniig mini idej l bna umhii oirduud salan tusgaarlaad zailaad uguusei

2018, 9 сар 12. 23:49
Зочин

Дөрвөн ойрдод хаан гэж байгаагүй. Монголын их хаадын зарлигаар Жонон өргөмжилдөг байсан юм биш үү? Харин дөрвөдүүд ямагт их хаанд санаархаж "улсын эзэн" болох хүслээ биелүүлэхийн тулд хагалан бутаргах бүх л аргыг хэрэглэж байсан, тэр нь ч одоо хэвээр байгааг хүмүүс мэдэрдэг л байх.

2020, 2 сар 5. 21:15
Тольтон бургууд овгийн өөлд ястан

Тэнэг минь Зүүн гарын хаант улс манжид хамгийн сүүлд эзлэгдэж Хаан Даваач нь алагдсан байдаг юм !! Ж.Пүрэвийн Зүрхний хилэн түүхэн романыг унш !!!

2020, 1 сар 8. 0:50
Дийнэг,Мээкээ чинь

Ээ чи халх гэж үүх түүхгүй судар номд бичээсгүй эрлийз хурлийз чам муугийн хажууд дөрвөн ойрд дөрвөдүүд нууц товчоонд ч нэртэй Дува сохор,Хавт Хасарын удам шдээ

2 сар 16. 10:21
Зочин

Нууц товчоонд Халх гэж нэр байдгыг би л лав санахгүй юм байна. Сүүлд Манжид эзлэгдсэнээс хойш л энэ нэр сонсогдох болсон.

2018, 9 сар 13. 10:28
Халх монголын хүү

Маш зөв байна

2018, 9 сар 13. 10:33
Хөх Монгол

Ойрдууд бас Солонгос ууд хоёр хан, вантай байсан нөхдүүд хаантай байсан гэж мөрөөдөж түүхийг үнэн гуйвуулах юм аа

2018, 9 сар 12. 21:48
Зочин

zail hujaa

2018, 9 сар 12. 19:09
Зочин

mongol undestenee avrah gesen undesnii aguu baatar haan hun yum Galdan boshigt haan bol. bid Galdan boshigt haanii aldar suug manduulj yavbal tuuhiin tavtsan dahi tusgaar togtnoloo hamgaalj chadah yum

2018, 9 сар 12. 20:38
Зочин

Халх монголыг устгах ганц зорилго агуулж байсан ГАлдан бошигт манжийн хааны хүргэн байсан төдийгүй түүний гол зөвлөх багш нь төвдүүд байсан харийн урвагч билээ. Халх монголыг устгах зорилгын тул ямарч гэмгүй шашин нэг лам нарыг хүртэл эгнүүлэн хядаж байсан аймшигт эфү билээ.

2018, 9 сар 12. 21:49
Зочин

muhar holt avgaitai hujaa shaa

2018, 9 сар 12. 19:38
Зочин

Ацаараа авардгийн. Хамаг улсаа манжуудад хядуулаад өөрөө өөрийгөө хорлохоос өөр ямар ч гарцгүй болтлоо мангуурсан дүүрчихсэн дүлий годил байсан бусуу.

2018, 9 сар 12. 21:50
Зочин

atsan deerh hujaa tolgoi delhiigees zail

2018, 9 сар 12. 19:20
Зочин

es buguus ih undestendee ergen negdsen baatar chahundorj zanabazar gedeg tuuhtei undesten boloh yum shude.

2018, 9 сар 12. 18:53
po

tsedenbaliin yvuulgaar Halhiin tuuh buruu bicjegdseniig zalruulah tsag n ongorood bn shv tuuhchidee???? uneniig bichsen Choinym nairagch Surmaajaw terguuteniig yaj darlaa daa.

2018, 9 сар 12. 18:27
Зочин

Галдан малдан гэж солиордгоо боливол таарна. Эргэн тойрныхон нь бүгд түүнээс нүүр буруулж, түвдийн гар хөл болсныг нь улаан нүүрэн дээр нь хэлж салан одсон байдаг. Эцэстээ ганцаардаж хор уун тонилсон. Түүний дайны хэнээрхлээр Халх Манжид дагаар ороход хүрсэн төдийгүй Зүүн гар мөхөх эхлэлийг тавьсан билээ. Галдан бошигтын талаар зохиомол түүхийг бидэнд Оросууд бүтээж өгснийг дүрвэд Цэдэнбал өөгшүүлэн мянга дахин давтсаар үнэн мэт болгосон. Одоо энэ худал түүхээс салж дөрвөдүүдийг байранд нь тавих цаг болсон.

2018, 9 сар 13. 12:05
Зочин

Евро-Азийн түүхийг оросын захиалгаар буруу бичсэн нь үнэн шүүдээ,Монголын жинхэн түүхийг ираны номын сангуудаас судалж шинээр бичих шаардлагатай байна,

2018, 9 сар 12. 21:52
Зочин

Ih HAANii mn suns chamaig TONIGOH bolno

2018, 9 сар 12. 20:24
Зочинална шүү

Энэ хятадын шээсийг харин байранд нь тавьж замын үүдийн хилээр гахай явган нохой нүцгэн гаргаж зайлуулбал таарна.

2018, 9 сар 12. 20:46
Зочин

Халхуудаас харийнхны эсрэг тэмцэж монголоо ард түмнээ аврах гэж Гэндэн, Амар, гээд олон сайд эрдэмтэд тууштай тэмцэж байсан бол урвагч Цэдэнбал оросын төлөө Галдан ьөвдийн төлөө насаараа зүтгэж үхлийн муугаар үхсэн билээ. Харьд урвадаг нь дандаа дүрвэдүүд байгаа нь сонин. Одоо Нямдорж гээд л олон хүн байна. Тэртээ 18-р зуунд Гадлангийн гайгаар Байгал нууртаа орост алдсан бол Дүрвэдийн Саарал жанжин Банди нар тэргүүлэн Манжид урваж Зүүн гарынхнаа хядсан билээ. Дараа нь нэр нүүрээ барсан дүрвэдүүд 3 Цэрэнгийнхээ удирдлагаар Зүүн гараасаа бултаараа урваж манжийн хаанаас их шагнал авч хан цолоор шагнуулж дуртай газраа эзэмшин Увс нуурт суурьшсан урвагчид одоо өөрсдийгөө эх орон чгэж хоосон түүх зохиож байна. Халхуудаас урвасан хүн гараагүй нутгагтаа байгаа юм.

2019, 9 сар 29. 16:23
Зочин

харц гаралтай нь нутгаа сахиж хаан харалттай нь нутгаа өмөөрдөг гэнлээ

2018, 9 сар 24. 11:10
Зочин

Галдан эрх мэдлийн телее ялангуяа Монголын хаан болохын телее Тевд ,Манж болон Оросуудтай хуйвалдаж Халх Монголын хуч чадлыг сарниулж байж Чухандорж ,Занабазар тэргуутэй Халхын Хан ,Анхдугаар богд нарыг Манжид дагаар орох нехцелдуулсен Ирээдуйн Монголын Улстерийн Хийморийг доройтуулах болсон Халх Ойрадын еш хонзонгоор гул барьсан еентег ,ахар бодолт улстер цэргийн хун болох нь туухийн цаг хугацаа енгерех тусам нотлогдоссоор бна даа! Галдангийн тэнэглэллээр енее ЗуунГарын улсын нутаг хун ам юу болж дуусав ,дараа нь Сульдаж доройтсон Ойрадууд Манжид урваж бие биенээ устгаж ундэс угсаагаа Нутаг орноосоо салахад хурч яваад Одоогийн Увс нуурын сав газарт Газаргуйж нэг хэсэг Амьдарч эхэлсэн л бна даа ?! Ийм байж дахиад Монголыг хагалан бутгаргах урьдын ещ хонзонг дэвэргэхээ болих хэрэгтэй ‘

2018, 9 сар 13. 7:53
ЗочинTsedenbal

goy shaasan unen turhiig ni odoo ch durvuduus hogiin zan ni dandaa garch bdiin ulun hulgaichuud l bdiish dee

2018, 9 сар 12. 21:57
Зочин

chi DELHIIN tuuhend yasan ih aimshiggui AM gardag novsh daaganaas bish darvagar har amnaas bolj uhdeg es bii shuu hiree med HUJAA chamaig hundetgej tomoor bichlee shuu

2018, 9 сар 12. 18:32
Зочин

Түүхийг шүүх эрх хэнд ч байхгүй.

2018, 9 сар 12. 18:25
бб

Урд зүгээс зориуд хүн хөлслөн авсан байх өндөр магадлалтай

2018, 9 сар 12. 21:37
Зочин

Юу яасан Галдан бошигтын дуулга. Бас нэг хурамч үзмэр гаргаж ирэх нь л дээ. Жалга довын үзлийн үүднээс түүхийг завхруулах гэж ядчих юм аа.Зүүн гарын хант улсыг самраад харъяат нутаг усаа хятад, орос, какакуудад алдчихсан их нүгэлт хүн шүү дээ.Мэдэгтүн.Сэхээрэгтүн.Аядагтун.

2018, 9 сар 13. 10:26
Халх монголын хүү

зөв хэлж

2018, 9 сар 12. 22:04
ЗочмнЗочин

Эх түүх их хаадынхаа тухай элдвээр хэлж бичигчид ичиг ичиг ээ хөөрхий дорой болоод мулгуу мунхаг тэд яавч монгол цустай хүн биш байна .Эднийг үл тоон монгол улс мөнх мандаж монгол түүх үнэнээрээ үлдэнэ.

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]