Ангилал

Сайтын талаар ярилцъя Уншигчдын санал бодол

Түүх, шинжлэх ухааны олон сонирхолтой контентыг түгээгчид, эрдэмтэн судлаачдын бүтээлийг та бүхэн энэ хуудаснаас сонирхон уншаарай!

Х.Этвуд: Занабазар Манжид бууж өгөөгүй бол Зүүнгар шиг хядуулж, эсвэл казах шиг Оросын харьяанд орох байсанУншсан69,123

Хэрвээ Оросын харьяа болсон бол 1911 онд тусгаар тогтнолоо олох асуудал байхгүйгээр, бүүр хожим Казахстан шиг 1991 он хүртэл бараг оросын харьяат байсан байх болов уу гэж бодож байна.

Индиана Мужийн Блүүмингтон дахь Индианагийн Их сургууль, Монголч эрдэмтэн Христофер Этвүүдтэй Б.Наминчимэдийн хийсэн ярилцлагыг уншигчдадаа хүргэж байна.

Бараг хоёр жилийн өмнө Индиана Мужийн Блүүмингтон дахь Индианагийн Их сургуулиар орж, Монгол судлалын нэрд гарсан эрдэмтэн мэргэдтэй уулзан, ганц хоёр үг солих завшаан тохиосон билээ. Тэдний нэг нь Христофер Этвүүд. Эхлээд Этвүүд багшийг зурагнаас нь харахад хямсгар ч байж мэдэх, туранхай жижигхэн хүн шиг санагдсансан. Харин нүүр тулан уулзахад тийм биш, харин ч хөгжилтэй, яриа хөөрөөсөг, их найрсаг хүн ажээ. Туранхай жижигхэний хувьд би бүүр ч алд дэлэм зөрүүлсэн байсансан.

Христофер Этвүүд багшийг хэрвээ номын ширээний араас өөр газар таарвал магад хөл бөмбөгчин ч юм уу гэмээр чийрэг чанга хүн байв. Цэгцтэй, санаагаа тов тодорхой илэрхийлдэг энэ хүн Монгол хэлээр нэлээд өвөрлөгч аялгуу оруулж ярина. Анх Монгол хэлийг өвөр Монголд сурсан гэхээр аргагүй биз. Харин ч тэрээр уран санаа, түүхэн баялаг мэдлэгээр дүүрэн яриандаа өдгөө бидний тэр бүр яриандаа хэрэглэхийг больсон олон сайхан үг, хэллэгийг хавчуулах нь түүний сонирхолтой яриаг улам ч сонсууштай болгоно. Хэдий бидэнд ч, эл эрдэмтэн багшид ч цаг зав хомс байсан ч хоёр цаг гаруй сууж билээ.

 

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Ж.Бушийг манай улсад айлчлахад Этвүүд багш орчуулагчаар нь явсан. Өмнө нь АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга Ж.Бейкэрийг Монголд айлчлахад нь орчуулга ч хийж явсан гэнэ лээ. Саяхан 8 сарын эхээр Улаанбаатар болсон Монголч эрдэмтэдийн Их хуралд Этвүүд багш бас оччихсон харагдсан. Энэ зун мөн Миннесота мужийн Их сургуульд Монголын түүхийн сэдвээр лекц уншихаар уригдсан гээд ойрд бидэнд уулзаж учрах завдал гарсангүй.

Түүний эрдэм ажлын гол бүтээл нь “Монгол ба Монголын эзэнт гүрний нэвтэрхий толь” /Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire/ ажээ. Тэвхийсэн зузаан эх хувиа үзүүлж байсан. Одоо энэ ном нь хэвлэгдэж олны хүртээл болжээ. Amazon.com-оор ороод хайвал олдох байх. 100$ орчим долларын үнэтэй эд. Ганц хүнийх бүү хэл хэд хэдэн хүний бүтээл гэхэд ч ахадмаар ажээ. Энэхүү нүсэр бүтээлийг нь хараад Монголчууд маань эх түүхийнхээ хувьд бас нэгэн сайхан бүтээл туурвилтай, лавлах материалтай болжээ хэмээн олзуурхан баярлаж билээ. Ийнхүү Этвүүд багш Америка гүрэнд, дэлхий дахинд Монголыг маань сурталчилч явна.

Тэрээр өдгөө Индианагийн Их сургуульд “Монголчуудын байлдан дагуулал”, “Орчин цагын өвөр Монгол”, “20 дугаар зууны Монголчууд”, “Ордос дурсгал”, “Монгол хэл” зэрэг хичээлүүд заадаг ба тухайлан судалдаг сэдэв нь “Монгол болон өвөр Монгол дахь үндэсний хөдөлгөөн”, “Эзэнт гүрний үеийн Монгол, хятад мэргэд”, “Монголын гэр бүлийн түүх” гэнэ.
***

Бидний яриа хар аяндаа л өрнөлөө. Учир юун гэвэл Христофер Этвүүд багшид би өөрийн бичсэн “Хувьгүй хаан Аригбөх” номоо сонирхуулан барихад тэрээр “Аригбөхийн талыг барьж бичсэн үү?” гэлээ.

- “Тэгэлгүй яах вэ” гэвэл Тэрээр :

- Ер нь Монголын түүх бичлэгт Аригбөх, Галдан бошигт хоёрын зөв, Занабазар, Хубилай хоёрын буруу, Ойрдуудын зөв, Халхуудын буруу гэсэн дүгнэлт нэлээд түгээмэл болсон байна гэв.

- Таны хувьд аль талыг нь зөвтгөж байна вэ? Гэвэл..

- Би одоо Хубилай болон Аригбөх нарын хэнийх нь зөв буруу байсны тухай ярихгүй, харин Галдан, Занабазар хоёрын тухайд гэвэл би Занабазарын талыг баримтална. Яагаад гэвэл нэгдүгээрт Галдан нь хэдий Зүүнгарын хаант улсыг нэгтгэж, өргөтгөсөн боловч улс дотроос нь түүнийг эсэргүүцсэн сөрөг хүчин ихэссэн.

Миний бодлоор Занабазар Манж улсад бууж өгсөн нь Монгол улсад халамжтай болсон, тэгсэнгүй болбол Зүүнгар улс шиг хядуулж, эсвэл яг казах шиг оросын харьяанд орж магадгүй байсан. Хэрвээ Оросын харьяа болсон бол 1911 онд тусгаар тогтнолоо олох асуудал байхгүйгээр, бүүр хожим Казахстан шиг 1991 он хүртэл бараг оросын харьяат байсан байх болов уу гэж бодож байна.

Нөгөө талаар Галдан нь шарын шашныг хэт их хурц маягаар баримталж, Занабазарын барьсан сүм хийд, уран барилгыг сөнөөсөн нь Монголын соёлын хөгжилд нэлээд харштай болсон.

Ер нь халхын түүхийн элдэв нугачааг үзвэл Халх Монголчууд бүх зүйлийг яг зөв хийсэн гэж бодогддог. 1691 онд манжид бууж өгөөгүй бол Оросын харьяат болох боломжтой байсан. 1911 онд Чин улсаас салаагүй бол өвөр Монгол шиг хятадын харьяат болох байсан. 1915 онд байгуулсан Хиагтын гурван улсын гэрээ хэвээрээ байсансан бол 1949 онд тусгаар тогтол байгуулахад их хэцүү байсан. Тийм учраас хэдий тухай тухайн үеүүдэд буруу гэж байсан ч автономыг цуцалсаны үр дүнгээр 1991 оны хувьсгал гарсан гэж болно. өмнөх түүхэн дэх бүх буулт, ухралтууд нь эцэстээ Монголын бие даасан байдлыг хамгаалан хадгалсан үйл явц байсан гэж хэлж болно.

Ер нь бүх юм зөв байсан. Тэнгэрээс ямар нэгэн удирлдлагатай байсан ч юм болов уу гэж бодогдмоор оо.

- Ази, Европыг дамнасан Монголын эзэнт их гүрэн байгуулагдсанаасаа хойш нэгэн жаран хүрэхгүй хугацаанд оршин тогтноод задарсан. Энэхүү задралын шалтгааныг Та хэрхэн үзэж байна вэ?

- Ил хаант улс, Алтан ордон, Цагаадайн улс гэх мэтийн орнууд, мөн Аригбөх ч, Хубилай ч тэр, аль нь ч Монголын эзэнт гүрнийг нэгтгэн захирч чадахгүй байсан гэж бодож байна. Мөнх хааныг нас барахад л Монголын Их гүрэн задрах нь зайлшгүй болсон.

Хэрвээ Аригбөх хаан болсонсон бол хаант улсын төв Монгол хэвээр байх байсан. Хубилай хааны улс нь өвөр Монголд төвлөрч байгаад Дайду буюу Бээжинд урагшлан шилжсэн. Хубилай хаан хэрвээ тэгэж нүүлгээгүйсэн бол дараа нь Марко Поло гэх мэтийн харь орны улсууд очихгүй байх магад. Хэрвээ Марко Поло Дайдуд очоогүй бол дараа нь Колумб Америкийг нээхгүй ч байсан байх магадгүй. Тийм учраас Хубилай хаан түүхийн том гавьяатан. Монгол эзэнт гүрний түүхэнд нэгээхэн том алхмыг хийсэн хүн.

Монголын эзэнт гүрэн задарсаны бас нэг гол шалтгаан нь Мөнх хааныг нас барахад түүнд Бөртэ үжин, Туркина, Ойгул хаймиш гэх мэтийн нэр нөлөө бүхий том хатан байгаагүй учраас хаан орыг баригч хүн байсангүй. Хэрвээ тийм нэгэн нөлөө бүхий хатан байсансан бол нийт алтан ургийнханыг хамруулсан Их хуралдай хийх боломж байсан байж магадгүй юм.

Зарим Монгол хаад өөрийн хатанд их дуртай байжээ. Хубилай тийм байв. Чингис хаан, өгөөдэй хаан ч тийм байв. Гэхдээ Мөнх хааны хамгийн хайртай хатан нь өөрөөс нь өмнө нас барсан учир түүнийг нас барах үед голлох хүн байсангүй. Ийнхүү хааны оронд түр барих хүн байгаагүйгээс хаант их улс задарсан.

- Та Монголын түүхэнд гүйцэтгэсэн Хубилайн үүргийн талаар…?

- Өөрийгөө дэмжигчдийг цуглуулаад хууль бус хуралдай хийж, Их хааны ширээг хууль бусаар булаасан түүхэн дэх анхны хүн нь Хубилай юм. Аригбөх Хубилайгаас нэг сарын дараа өөрийгөө хаанд өргөмжлүүлсэн.

Рашид-ад-Дин Хубилайн хуралдааны он, сар, өдрийг огтхон ч дурдаагүй. Тийнхүү он, сар, өдрийг нь тодорхой бичээгүй нь мартаж, цалгардсаных бус байх аа. Хубилайг Аригбөхийн дараа хуралдай хийж, хаанд өргөмжлөгдсөн гэсэн тийм нэгэн сэтгэгдэл төрүүлдэг юм байна.

Хожим Монголчууд Хятадаас зугтах үед зарим хаад Аригбөхийн үртэс байсан. 1388 онд Есүдэр Хубилайн үртэс хааныг алуулаад Аригбөхийн нэг үртэсийг хаан болгосон байжээ. Монголын түүхийн нэлээд хэдэн хаад Аригбөхийн үртэс байсан. Мөн өгөөдэйн үртэс ч хаан байсан. Саганцэцэний эрдэнийн товчоос үзэхэд тэр өөрөө Даян хааны үртэс байсан учраас Хубилайн талыг баримтлаад Аригбөхийн үртэс хаан ширээнд суусныг ер дурдсангүй. Тэгээд Хубилайгаас хойшхи бүх хаадыг түүний үртэс/үр сад/ болгосон байна.

- Өнөөдөр зарим түүхийн материалуудыг харж байхад Хүннү нарыг Монголын өвөг дээдэс байсан гэхэд эргэлзээ төрөхөөр баримтууд тааралддаг шүү?

- Өмнө нь энэ сэдвээр доктор М.Саруул-Эрдэнэ бид ярилцаж байсан. Миний үзэхэд Хүннүгийн хүмүүс нэлээд олон Монгол угсаатны өвөг дээдэс байж магадгүй ч гэсэн тэдний ярих хэл нь Монгол хэл биш, түркийн хэл байсан гэж бодож байна.

Хэлний талаас нь авч үзвэл Монголын дээдэс нь Хүннү гэхээсээ Сяньби нар нь илүү ойр байдаг. Сяньбийн гаралтай улсууд нь Табгач, Жүжан /Нирун/ нар, европд бол Аварууд байсан.

- Аварууд үнэхээр Монгол угсаатан мөн гэж үү?

- Мөн гэж бодож байна.

- Тэгвэл Скифүүд..?

- Тэд Перс. Хэлний талаар Монгол биш. Арьсны талаар ч мөн цагаан байсан. Хүннү нар нь харин арьсны талаар Монгол байсан бололтой байдаг.

- Энэтхэгт түрж орсон Ари нарыг зарим судлаачид Төв Азиас ирсэн, Монголын өвөг дээдэс гэх юм билээ?

- Ари үндэстнүүд Европоос Оросын өмнөд хэсэг, Хар тэнгэсийн хойт тал нутгаас нүүж ирсэн улс гэж би боддог. Онцлон судлаагүй юм байна.

- Таныг Монголын түүхийг сонирхож, Монголын түүх судлаач болоход юу нөлөөлөв?

- Өмнөд насны шүтэн барилдлага байсан болов уу даа, бүү мэд. Дээд сургуульд байхдаа голдуу Монголын эзэнт гүрний түүхийн хичээлд суудаг байлаа. Жувейни, Нууц товчоо, Марко Поло нарын номыг уншаад Монголын түүхийг их сонирхох болсон. Эхлээд эзэнт гүрний үеийг сонирхсон. Дараа нь 1986-1988 он хүртэл өвөр Монголд 2 жил байсан. өвөрМонголын өнөөгийн байдлыг их сонирхож байлаа. Тэр үед өвөр Монгол нь дөнгөж л дэлхий нийтэд мэдэгддэг болоод байсан учир хэн ч мэддэггүй сэдэв байсан. Дараа нь Монгол Улс бүр нээлттэй болж, дэлхийд бас нэгэн сайтар судлагдаагүй сэдэв гарсан. Монгол залуус та нар Жак Вейдерфордийн “Өнөөгийн дэлхий ертөнцийг үндэслэгч Эзэн Чингис хаан” гэдэг номыг уншив уу?

- Уншсан. Бүүр эх хэл дээрээ уншсан шүү. Та түүнтэй танил уу?

- Үгүй. Утсаар ярьсан.

- Тэрээр Монголын түүхийг тусгайлан судалсан хүн үү?

- Үгүй, хүн төрөлхтөний түүхийг судалсан байна. Энэ номондоо эрдэм шинжилгээ, уран сайхан хоёрыг хосуулсан бичсэн гэсэн.

- Түүний номыг Монгол хэл рүү хэн орчуулсан бэ?

- Монголын түүхч, археологич, доктор Х.Лхагвасүрэнгийн Чингис хаан гэдэг хувийн их сургуулиас эрхэлж орчуулан хэвлүүлсэн байна билээ.

- Хэролд Лэмб гэдэг хүний бас нэгэн ном гарсан байна. Та түүнийг харав уу?

- Тэрийг би үзсэн. Түүнийг хэрэглэсэн сурвалж бичгүүд нь голдуу Персийн сурвалжууд. Вейдерфорд, Лэмб хоёрын ялгаа нь Вейдерфорд Монголд хэдэнтээ очиж Монгол хүмүүстэй ярилцаж, үйл явдал болсон газар нутгийг нүдээр үзэх завшаантай байсан бол Лэмбд тийм завшаан байсангүй. Вейдерфорд номондоо Чингис хаан ганцхан Александр шиг байлдаач биш өнөөгийн Монгол үндэстнийг үндэслэн байгуулагч гэж илэрхийлсэн. Лэмб бол Чингис хааныг зүгээр нэг дайчин байсан гэж үзжээ. Баахан дээрэмдсэн, дайтсан талыг нь илүү бичсэн байна.

- Таны хувьд Чингис хаан хэн бэ?

- Миний бодлоор Чингис хаан бол ганц биеийн гавьяагаар тийм олон том үйл явдал хийсэн хүн биш. Түүний үйл хэргийг үндэстний хувьд, гэр бүл, шадар нөхдийнх нь хүрээнд авч үзэх хэрэгтэй. Чингис хаан бол янз бүрийн санал бодолтой, үндэс угсаатай хүмүүсийг өөртөө татаж, нэгэн зорилгын төлөө нэгтгэж чадсан, тэднийг хүч чадлаа өөртөө бүрнээ шавхан зориулахад хүргэсэн их сайн зохион байгуулагч, сайн менежер, менежментийн агуу их ухаантай хүн.

Нэг онцлог нь Чингис хаан ээж, эхнэрийнхээ үгийг дагахад бэлэн байсан. Зарим хүмүүс Монголын байлдан дагууллыг ганцхан алан хядлагын талаас үздэг нь буруу, гэхдээ түүнийг хэт багасгах нь мөн л буруу. Сайн муу аль ч талаас нь үзэж дүгнэх хэрэгтэй.

“Нууц товчоон”-ы зохиогч нь Монгол хүн учраас харь үндэстний хүнийг алан хядсан тухай ерөөсөө яриагүй байна. Ганцхан татаруудыг хядсан тухайд л ярьсан байна. Татаар бас Монголын нэг хэсэг учраас түүнийг бичиж болно гэж үзжээ.

- Нууц товчоонд Чингис хаан Чонос овгынхоныг далан тогоонд буцалгаж алсан гэдэг. Гэтэл тэр далан тогоонд буцалгасан тухайд манай түүхчид нэлээд маргаантай байдаг. Зарим нь тогоонд буцалгаагүй, харин тийм нэртэй газарт алсан гэсэн ч санал гаргадаг. Энэ талаар таныг санал?

- Тэр сэдвийн тухайд Монголчуудын өөрсдийнх нь бичсэн эх сурвалжууд нь хүртэл ялгаатай байна. Нэг сурвалж нь “Нууц Товчоо”, нөгөө нь “Богд баатар биеэр дайлсан тэмдэглэл” юм. Энэ сурвалжийг уг нь Монголоор бичсэн.

Энэ бол Сармаань гэгч хүн 1288 онд Хубилайд өргөсөн “Магад хууль” гэдэг номын хятад орчуулга байна. Энэ хоёр Монгол сурвалж бичигт хэн буцалгасан нь зөрөөтэй байдаг. “Богд баатар биеэр дайлсан тэмдэглэл”-д Жамуха өөрийн чоносын харьяатуудыг буцалгасан гэдэг. Түүний энэ харгис байдлаас болж олон овог аймгууд түүнээс салж, Чингист ирж нийлсэн гэдэг. Миний хувьд “Нууц товчоо”-нд бичсэн нь зөв гэж бодож байна.

“Нууц товчоо”-г 1252 онд бичсэн байна. Сармааний зохиол нь 1288 онд бичигдсэн. Тэгэхээр хожуу бичигдсэний хувьд Сармааны зохиол нь өөр зарим шинэ баримт ашиглаж, “Нууц товчоо”-г залруулсан юм байгаа болов уу, эсвэл нууц товчоонд юу бичсэнийг үзээд дургүй болоод зөрөөд өөрчилсөн ч байж магад юм, алийг нь ялгаж хэлэхэд хэцүү.

Түүнээс гадна энэхүү Далан тогоог орчуулгын талаас яаж тайлбарласан, газрын нэр ч юм уу, яагаад “далан тогоо” гэсэн нь ч бас л судлууштай асуудал.

- Та “Монголын Нууц Товчоо”-г 1252 онд бичигдсэн гэлээ. Гэтэл эрдэмтэд хүртэл 1240 онд бичигдсэн гэдэг дээр ямагт санал нэгдэж ирсэн шүү дээ? “Нууц Товчоо”-нд ч Хулгана жилийн Хуран сард Их хуралдай хуралдаж байхад бичиж төгсгөлөө хэмээн бичсэн биш үү?

- 1240 онд “Нууц товчоо” бичигдэх боломж байхгүй. Яагаад гэвэл Гүюг хаан Дорнод Европын аян дайнаас бүр 1241 онд буцаж ирсэн. Гэтэл “Нууц товчоо”-нд Гүюг хааныг Дорнод Европын дайнаас буцаж ирсэн тухай тодорхой бичигдсэн байгаа.

“Нууц товчоо”-д Өгөөдэй хаан миний дараа миний үртэс дотроос “өвсөнд ороовч үхэр долоохгүй, өөхөнд оровч нохой шиншихгүй” хүн гарвал өөр хүний үртэсийг хаан ор суулгаж болно гэсэн бол Жувейний “Ертөнцийг байлдан дагуулагчийн түүх”-нд “өвсөнд ороовч үхэр долоохгүй, өөхөнд оровч нохой шиншихгүй” хүн байсан ч миний үртэс дотроос хаан суух ёстой гэж зөрөөтэй бичсэн байна. Сүүлчийнх нь Өгөөдэй хааны үзэл баримтлал мөн.

Тийм учраас миний бодлоор Өгөөдэйн үртэс бус өөр хүний үртэс Мөнх хааныг хаан болсоны дараа л “Нууц Товчоо” бичигдсэн гэж бодож байна. Зарим улсууд 1252 онд Их хуралдай байгаагүй учраас “Нууц Товчоо” энэ онд бичигдэх бололцоогүй гэдэг. Монголын том хурал жил болгон болдог байсан. 1252 онд ч мөн Их хуралдай болсон гэж бодож байна. Тэгэхээр “Нууц Товчоо” нь Мөнх хааныг 1251 онд хаан болсоны дараа түүний зарлигаар бичигдсэн.

- Тэгвэл хэн бичсэн байх вэ?

- Түүнийг бүү мэд ээ.

- “Нууц товчоо”-г Шихихутаг, Елүй Чуцай, тэр ч бүү хэл өгөөдэй хааныг өөрөө бичсэн гэсэн таамаглал ч байдаг...?

- Хэн бичсэнийг зарим баримтлалаар таамаглаж болно. Жишээлбэл энэ бичээч маань Шихихутагийг их талархан бичсэн атлаа Мухулайн үйлдлийг их багасгаж бичсэн байдаг. Мөн хятад, перс зэрэг гадаад орнуудын үйл явдлыг ерөөсөө ойлгодоггүй, газарзүйн огтхон ч мэдлэггүй хүн байсан байна.

Тийм учраас түүнийг Монголоос гараагүй хүн гэж үзэж болно. Мөн Өүлэн үжинг их дээдэлдэг хүн байжээ. Энэ мэт баримтлалуудыг авч үзвэл “Нууц Товчоо”-г бичсэн хүн бол Шихихутагийн шавь бөгөөд Өүлэн үжиний ордонд амьдарч байсан хүн болов уу.

Шихихутаг, Өгөөдэй нар “Нууц Товчоо”-г бичих боломжгүй. Хэдий “Нууц Товчоо”-г бичсэн хүн нь ордны дотоод амьдралыг сайн мэддэг ч гэсэн 1220-1230-аад оны үеийн үйл явдлуудыг биечлэн үзсэн хүн биш юм. Яагаад гэвэл “Нууц Товчоо”-д зарим алдаа бий. Жишээ нь Мухулайд 1206 онд Гүй ван гэсэн цол өргөмжилсөн гэж бичжээ. Энэ бол худлаа. Мухулайд энэ цолыг өргөсөн нь 1216 онд Хятадад хойт хэсгийг эзэлсэний дараах явдал юм.

Гүй ван бол Хятад хэлний нэг цол хэргэм. Чингис хаан 1206 онд яагаад Хятад цол хэргэмийг ашиглаж байсан нь ойлгомжгүй байна.

“Нууц товчоо”-нд хойт Хятадад хийсэн Чингис хаан болон Өгөөдэй хаан нарын байлдааны ажиллагааг хооронд нь хутгаж бичсэн байдаг. Тухайлбал Тулуй хааны хойт Хятадад хийсэн байлдаан нь Чингис хааны үеийн байлдаан биш, харин 1232 онд Өгөөдэйг хааны үед болсон билээ.

- Сорхугтани хатныг бичсэн гэсэн таамаглал ч бий..?

- Алтан ордны дотоодын улс төрийн учрыг маш сайн мэддэг, нэр нөлөө бүхий Сорхугтани бэхи шиг хүн энэ мэтээр алд дэлэм андуурч бичих боломж байхгүй гэж бодож байна. Тэгэхээр энэ хүн бол Шихихутагийн шавь. “Нууц товчоо”-г 1252 онд бичихэд 30-35 настай байсан байж магадгүй. Тиймд 20-30-аад оны үйл явдлыг биечлэн үзээгүй, хүнээс сурвалжилж мэдсэн хүн нь илэрхий байдаг. Хэдийгээр тийм ч гэсэн энэ түүхийг уран сайхны талаас маш их чадалтай, дүрийг их нарийн илэрхийлсэн, бичгийн их чадвартай, авьяастай хүн байжээ. Хэрвээ Өгөөдэй хаан юм уу, Сорхугтани хатан нар бичсэн бол ордны дотоод амьдралын талаар тийм илэн далангүй ярихгүй байх болов уу. Ер нь ямар нэгэн улс төрч, улс төрийн үйл явдлын гүнд байсан хүн түүх бичихдээ тэгэж их илэн далангүй ярьдаггүй гэж би бодож байна.

- Түүхэн хүмүүсийн нэрийг ажиглавал сонирхолтой зүйл их байдаг санагдана…? Тэр үеийн Монгол хүний нэрэнд түрэг гаралтай үг их байжээ дээ.?

- Тийм шүү. Тухайлбал Аригбөхийн Ариг гэсэн нь “цэвэр”, “ариун” гэдэгтэй адил утгатай турк үг. Тэгэхээр Аригбөх нь Ариунбөх гэсэн уг болов уу. Хубилайг “Лу Алтантовч”-д Хувилгаан сэцэн хаан гэсэн. Гэхдээ энэ нь бүддийн шашныг маш их хүндэтгэж, Манзширийн хувилгаан хэмээгдэж байсан учраас хувилгаан гэдэг утгыг хожим нь нэмсэн болов уу.

Язгуур нь “хувь” байж болно. Хүний нэрэнд “лай” гэдэг дагавар их байдаг. “хувьтавилан” гэсэн үг байж ч болох. Гүюг хааны хатан Огулхаймишийн “огул” нь “хүү”, “хаймиш” “хайсан” гэсэн түрэг гаралтай үг. Тэгэхээр энэ хатны нэр нь “Хүү хайсан” болно. Уг нь хүүтэй болмоор байдаг, тэгээд охин гарахаар нь тийм нэр өгсөн байж болно.

- Хөлөг хааны нэрийг та тайлбарлаж өгнө үү? Зарим үед Хөлөг морины Хөлөг ч гэж ойлголдог тал бий.

- Хөлөг хааны нэр нь “Үлэгү” буюу “Илүү” гэсэн утгатай үг. Түргээр ч мөн адил “Үлэгү” гэдэг нь “том” гэсэн утгатай. Түүнээс биш хөлөг морины Хөлөг огтхон ч биш ээ.

- Монголын эзэнт гүрний үеийн түүхээс судлагдаагүй атар онгон хэсэг байдаг уу?

- Тийм юм зөндөө бий. Жишээлбэл Ил хааны онгон нь “Шахи кү” гэдэг газарт байгаа тухай сурвалж бий. Яг ийм нэртэй уул Иранд байгаа. Өлзийт хаан лалын шашин, сүннит, шийтийн шашны алийг нь сонгох вэ гэсэн нэгэн том маргаан мэтгээн хийх үед Тарамтааз гэдэг уйгур гаралтай нэгэн Монгол ноён Лалын шашны зарим улсууд эгчтэйгээ гэрлэж болно гэж үздэг. Зарим нь авга эгчтэйгээ гэрлэж болно гэдэг учир эдгээр шашин дэмий. Бид Монголынхоо уугуул шашныг баримталж явбал зүйтэй гэжээ.

Дэвид Морган хэмээх персийн судлаач бичсэн номондоо энэ баримтыг иш татаад “Бүдүүлэг Монголчууд лалын шашныг ерөөсөө ойлгохгүй байсан нь илэрхий байна” гэж дүгнэжээ. Энэ бол их буруу. Лалын шашинтнуудын хувьд аавын ах дүүгийн охидтой гэрлэхэд цааргалах юмгүй, харин ч дуртай байна. Харин Монголчуудын хувьд аавын ах дүүс нь цус нэгтэй тул гэрлэж болохгүй учир байна. Тэгээд ч Монголчууд өөрийн овгын хүмүүсийг ах дүүгээ гэж үздэг. Монгол хүний бодлоор аавын талын охинтой гэрлэвэл эгч, дүүстэйгээ гэрлэж байгаатай яг адил. Энэ персийн судлаач учраас Монголчууд бүдүүлэгтээ юм ойлгохгүй байгаа гэж ярьж байгаа нь буруу, үнэн хэрэг дээрээ овгын гадуур, овгын дотуур хуримлахын ялгааг л харуулж байна. Монголчууд бүдүүлэг биш ээ. Тарамтаазын хэлсэнээр Монголчууд овгын гадуур гэрлэх замтай байжээ. Харин исламд бол шашны соёлын нөлөөгөөр овгын дотуур гэрлэх чиг баримтлалтай байгаа.

- Алтан орд, Цагаадайн хаант улсын нэрийн тухайд ойлгомжтой. Харин Ил хаант улсын нэрийн талаар…?

- Ер нь бол “Ил болху” гэсэн үгнээс гарсан байна. “Ил” бол номхон буюу дагасан, “болху” бол урвалга хийдэг буюу тэрсэлдсэн гэсэн утгатай. Судлаачид Ил хаан гэдгийг үг дагадаг хаан гэж үзсэн байна. Гэхдээ зарим шинэ тайлбар ч гарсан. Гүюг хааны тамган дээр “Ил болху иргэн дор хүрвээс Аюутугай, биширтүгэй” гэсэн нь “дагасан болон тэрсэлдсэн иргэн дор” гэсэн утгатай үг байна. Монгол хэлэнд буян нүгэл, хар цагаан, сайн муу гэх мэтээр эсрэг утгатай холбоо үг байдаг. Түүний адил “ил болху” гэсэн нь эсрэг утгатай хоршоо үг юм.

Миний бодоход Ил хаан өөрийн байр суурь тогтвортой биш байсан учраас Юань гүрний дэмжлэгийг хүлээж авах бодолтой байсан. Тиймээс улсаа Ил улс гэж нэрлэсэн байна. Тэгвэл Юань гүрний дэмжлэгийг хүлээж авах магадлалтай болно. Яагаад гэвэл хойноос нь Алтан ордны улс, баруун хойноос нь Цагаадайн хаан довтолж байсан учраас хүчирхэг Юаниас дэмжлэг авах учиртай гэж бодож байсан. Чингис хааны удмын зарим хүмүүс Чингис хаан Персийн тэр газрыг ямар нэгэн алтан ургийн хүнд өмчилж өгөөгүй учраас энэ газар нутаг нь алтан ургийн нийтийн өмч гэж үзэж байсан. Чингис хаан амьд мэнддээ хувиарласан хувиарт Ил хаант улсын газар нутаг ороогүй. Тийм учраас энэ газарт Хаант Улс байгуулна гэдэг нь Чингис хааны гэрээсийг зөрчиж байна. Иймд Ил хаан өөрийн байр суурийг Чингис хааны соёрхолоор батлагдсан Алтан орд болон Цагаадайн ордны улсаас баахан буурай гэж бодож байсан байна.

Тийм учраас улсынхаа нэрийг Ил буюу дагасан хаант улс болгосон гэж үзэж байна. Ил хаант улсын хаан нь хаан ширээнд суухдаа ч Юан гүрний хаанаас батламжыг хүлээж авдаг байжээ.

- Монголчуудын тэр цагт хүчирхэг болсоны шалтгааныг түүхчид янз бүрээр л тайлбарладаг. Тооны олноор, зарим нь цэрэг дайны урлагаар, Л.Гумилев бол эрчимийн онол ч гэж гаргасан санагдана. Таны хувьд бол энэ хүчирхэгжлийг юугаар тайлбарлах вэ?

- Хүчирхэг болсоныг учрыг юуны түрүүнд цэргийн талаас нь үзэх хэрэгтэй. Монгол нүүдэлчид нь уугаасаа байлдааны аргад тухайн үеийн европынхоноос хамаагүй илүү сайн байсан нь мэдэгдэж байдаг. Түүний морьт цэрэг их хүчтэй байсан. Гэхдээ Чингис хааны үеийн Монголчууд ганцхан морьт цэрэгтэй биш хот, балгадыг эвдлэх чадалтай байсан нь тэдний хүчин чадлыг үлэмж өсгөсөн.
Хожим Юань улс мөхсөний дараа Эсэн тайш гэх мэтийн 15-16 дугаар зууны үеийн Монгол хаад Мин улсад олон удаа довтолсон ч гэсэн хот балгадыг эвдэлж чадаагүй. Тэд Чингисийн үеийн цэргийн эрдэм чадлыг алдаж мартсан байсан.

Харин Гэхдээ Чингис хаан хойд Хятадыг эзлэх үедээ 1211 онд хот балгадыг эвдэлж мэдэхгүй байсан ч маш хурдан сурч хоёрхон жилийн дараа эвдэлж эхэлсэн байна. Ийнхүү Чингис хаан хөрш орнуудын цэргийн арга тактикийг маш хурдан авч, бүтээлчээр ашигласны ачаар Монголчууд тийм хурдан хүчирхэгжиж чадсан. Түүн дээр Чингис хааны зохион байгуулах менежментийн ухааныг нэмэх хэрэгтэй. Ер нь нүүдэлчид цэргийн талаар хүчтэй ч гэсэн улс төрийн талаар их задгай, зорилго нэгтэй болж нэгдэхдээ их муу байсан. Харин Чингис хаанаас Мөнх хааныг нас барсан хүртэл Монголчууд үндсэн нэг зорилготой, их нэгдэл нягтралтай байсан байна. Уур амьсгалын юм уу, биологийн эрчим хүчээр юм байж болохыг үгүйсгэхгүй.

Аливаа үндэстний бууралт, өсөлтийг хэдэн зуун жилээр тооцож, одоо тэгнэ ингэнэ гэдэгт би итгэхгүй байна. Түүх гэдэг нь тийм механик шиг юм биш ээ. Цаг цагаараа явдаг. Гэхдээ би Гумилевийн зохиолыг нарийн судлаагүй. Ер нь бол Гумилев шиг судлаачдын судлал нь бодитой баримтыг үндэслэсэн биш, нэлээд хийсвэр онолын юм учраас би одоог хүртэл нэг их сонирхсонгүй.

- Саяхан Казахын нэг түүхч Чингис хааныг Казах хүн байсан, өнөөгийн Монголчууд бол Чингисийн хойчийг залгамжлагчид биш, харин жинхэнэ залгамжлагчид нь Казахууд байсан гэж бичсэн байна билээ. Энэ талаар таны бодол ямар байна вэ?

- Үндэстний залгамжлал нь нэг талаар генефонд, нөгөө талаар хэл соёл байдаг. Орчин цагийн Монголчуудын соёл нь Чингис хааны үеийн Монголчуудынхаас ялимгүй өөр. Гэхдээ генефондын талаар Чингисийн Монголыг бүрнээ залгамжилж байгаа. Хэлний талаар мөн үсэг бичиг жаахан өөрчлөгдсөн ч ярих хэл нь яг Монгол хэл учраас Чингисийн залгамж мөн гэж үзэж байна.

Өөр үндэстнүүдийн хувьд Чингисийн Монголыг залгамжилж буйг илэрхийлдэг зарим нэгэн зүйлс бий. Тухайлбал Афганы хазар нарыг зөвхөн генефондын талаар Монгол гаралтай гэж болно. Казакын цагаан ястнуудын зарим нь Чингис хааны үртэс, өөрөөр хэлбэл Зүчи хааны үртэс мөн. Зарим нь Аргун овгын үртэс ч байдаг. Татааруудын дотор ч Монгол гаралтай хүн байж магадгүй. Гэхдээ нэг онцлог нь Монголоос өөр үндэстнүүд хэдий генефондын талаар залгамжилж болох ч хэлний талаар өөр, хоёрт Чингис хааныг нийтээр дуртай хүлээж авдаггүй. Харин Монголчуудын дотор Чингис хаанд дургүй хүнийг олохгүй ээ.

Английн нэгэн Генефондыг судлаач эрдэмтэн Чингис хааны үртэс одоо 18 сая хүн ам болсон гэж судалгаа хийсэн байна билээ. Монголчууд зөндөө олон байсан. Одоо ч байна. Гэхдээ Чингисийн Монголуудын залгамжыг хамгийн тодоор илэрхийлэх хүмүүс нь өнөөгийн Монгол Улсын болон өвөр Монголын Монголчууд мөн юм.

- Монголын түүх, ер нь дэлхийн түүхийг судалж, үзэж байхад сэтгэлийг ихээр татсан ямар түүхт хүн байна вэ?

- Монголын түүхийг үзэж байхад хамгийн дотно сэтгэгдэж байгаа нь Инжинаши юм.

- Яагаад?

- Инжинаши өвөр Монголд, суурин ба нүүдэлчин хоёр соёлын хооронд амьдарч байсан. Хятадын уран зохиол их сонирхож, хүндэтгэн үздэг, сайн мэддэг байсан ч Монгол үндэстэндээ их хайртай байсан. Би америкийн хүн ч гэсэн Монголын судлаач. Би ч бас хоёр соёлын хооронд зогсож байх шиг байна. Инжинашийн олон үндэстний соёлыг адил тэгшээр хүндэтгэх үзлийг би их хүндэтгэн үздэг. Түүний зохиолыг унших их дуртай.

- За баярлалаа. Монголын түүх сонирхогчдод, ялангуяа судлаачдад маш сонирхолтой сайхан зүйл ярьж өглөө. Таны эрдэм номын ажилд улам их амжилт хүсэн ерөөе.

Сэтгэгдэл 248ЭнгийнХэвтээБосооСэтгэгдэл бичих-Aa+
2018, 7 сар 22. 17:11
Зочиншонх

хамгийн сүүлчийн МОНГОЛЫН ИХ ХААН БОЛ цачир өргөөгөө Цахарт төвлөрүүлсэн ЛИГДЭН ХААН бөлгөө. 6-н их улс нийлж бүтэн монгол болно. ЦАХАР урианхаи, халх түмэд ордос юншөөбү гэх мэт.ОИРДУУД тусгаар болчихсон баисан. ХАЛХЫН ХАНЛИГ БОЛ нөлөө багатаи 3-н ханд хуваагдсан 7 хошуу төдий номхон нь дэндсэн ХОЛЫН АЯН ДААХГҮИ баигалын хэрэм гэж болох СИБИРИЙН ТАИГА-н зах ЭЛСЭН ГОВИЙН хоигуур тусгаарлагдсан бага ястан төдий юмнууд ш дээ.ХАЛХ ИХ ЯСТАН ГЭЖ ОИЛГОЛТ ЧИНЬ БУРУУ ЮМ БАИГААМ. ОРДОСТ ИХ ӨРГӨӨ НЬ ТӨВЛӨРСӨН МАНДУХАИ ХАТАНТ БАТМӨНХ ДАЯН ХААН 6-н МОНГОЛОО 4 оирдтои нь хамт нэгтгэн 40 жил төр барьж МОНГОЛЧУУД АМАР АМГАЛАНГ ҮЗСЭН БОЛОИ.16-р зуун буюу 1500 төдөн онд БАТМӨНХ ДАЯН ХААН хууль бус татвар эмээс төрсөн ОТГОН ХҮҮ Гэрсэнздээ хангаи нуруунаас ар шил рүү нь даирах гэдэг УРИАНХАИ НАРЫГ АЛТАИ РУУ ШАХАЖ эрээвэр хураавар нүүдэлчин МОНГОЛ ТАНГАД САРТУУЛ ИРГЭДЭЭР 7 ХОШУУ БАИГУУЛЖ ордосын арыг хамгаалаг гэж АР ХАЛХ гэж нэрлэн 6-н улсын нэг болгосон амои. хүрээ хороо цоохор отгуудаар нэг хошуу ЦООХОР ЦОГТ ГЭДЭГ ЧИНЬ ЦООХОР ОТГЫН ГЭСЭН ҮГ. хатгин жалаир Илжгин үнэгэд нийлж гэг отог гэх мэт ТАНГАД САРТУУЛ НИЙЛЭЭД НЭГ ОТОГ ХОШУУ БОЛСИЙМ. бусад МОНГОЛЧУУДДАА халх баахан адлагддаг нь ДАЯН ХААНЫ ҮРТЭС МӨН БОЛОВЧ их хатанаас төрөөгүи хууль ёсны хааны орыг залгамжлах эрхгүи ГЭРСЭНЗИЙН УГСАА ТУЛ угсаа залгамжилсан таиж ноёдууд нь МОНГОЛЫН ЦЭВЭР ЦАГААН ЯСТАН БИШ бага ястан гэж гадуурхагдаж баисаны учир болои. ХОЖИМ ХОИНО БАИГАЛЫН ИХ ХЭРМЭН ДУНД ОРШИХ ХАЛХЫН ХЯЗГААР МОНГОЛ НОЁД НУУЦААР СЭМ ХУИВАЛДАН нийлж МОНГОЛ ТӨРӨӨ дахин босгох тааламжит нутаг тул ХААНТ ОРОСЫН ДЭМЖЛЭГЭЭР улс МОНГОЛОО ДАХИН БОСГОЖ язгуур угсаа үгүич ШАШНЫ ТЭРГҮҮНЭЭ БҮХ МОНГОЛЧУУД ХҮНДЛЭХ ТУЛ БОГДЫГОО ЭЗЭН ХААНААР СОНГОН БҮХ МОНГОЛОО ДАХИН НЭГТГЭХ ҮИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ БОССОН БОЛОИ. халх бүх монголчуудын тусгаар тогтнолын өлгий нутаг болох их хувь заяа оногдсон нь энэ учираа.САНАСНААР БОЛООГҮИЧ АР МОНГОЛ МААНЬ БҮХ МОНГОЛЧУУДЫН ОЮУН САНААНЫ ТӨВ БОЛЖ МАНДАН БАДАРСААР АМОИ. богд газар орон хусчл баив.

5 сар 2. 12:14
Халх

Энэ зочиншонх нэрээр бичсэн хүн дүрст хаа холын баруун хязгаараас төөрч ирээд УБ- ын шар хаданд хэвтэж байгаа далий хэлтэй хэлээ хазаж ярьдаг новш байна даа. Халхын буянгаар шар хадандаа амар тайван хэвтэж бурхны оронд амгалан морилоорой

3 сар 26. 18:13
Мандах төрийг бус мөхөх төрийг би зөнгөөрөө

Одоо Халх нэгэнт хүчин доройтож, гэхдээ ХАЛХЫН ЗАЯА ИХЭЭ!!! Бид өнөөдөр мандах төрийг биш мөхөх төрийг дагаж гэмээ нь улс хэвээр үлдэнэ гэж хэлсэн бөгөөд тэр зөн биелснийг бид өнөөдөр гэрчилж байна!! АГУУ СУУТ ЗАНАБАЗАР бол Монгол түмний эцэг минь билээ!!

2018, 7 сар 12. 14:01
МОНГОЛ

uug n bol zanabazar bolon halhuud oirduudad buuj ogood nedgdchihsen bol majnariig yalah baisan baih .
er n manj nart buuj ogsnoos oirduud shig hyduulsan n deer baisan ene n hMAAGUI NER HUNDTEI

2018, 6 сар 4. 7:45
Зочин

Бичсэн сэтгэгдэлүүдийг уншлаа. Бүгдээрээ л адгасан,бие биенээсээ дээш гарах гэсэн,нэг нэгнээ няцаасан, цэцэрхсэн улсууд байх юм. Одоо бид улс орон,ирээдүй ,өөрсдийнхээ төлөө юу хийж чадах бэ, гэж бодож байгаа хүн байна уу? Хүн бүхний санаа бодол өөр өөрөөр бодож,сэтгэж,тусгаж авах тусгал нь өөр учир хэрэлдэж талцах биш эвлэлдэн нэгдэж,энэ сайхан эх орноо ирээдүй хойч үе,үр ач,зээдээ үеийн үед эзэн байхын төлөө тэмцэх, бодох сэтгэх цаг болсон биш үү! Хүн бүр дор бүрнээ нэгийг тунгаах хэрэгтэй болжээ. Би үүнийг зөвхөн өөрийгөө бодож бичсэнгүй,монгол гэсэн цус судасаар нь гүйж байгаа хүн бүхний төлөө,тэр хүмүүсийн ирээдүйд өөрийг нь гал голомтыг залгамжилан үеийн үед төрөх үр бүхний төлөө бичиж байна. Ахан дүүс минь эх орноо өөрсдийн дураар явах газартай эзэн байхын төлөө ажиллаж,хөдлөмөрлөж,тэмцэе.

2017, 7 сар 5. 7:36
Бор

УХААЛАГ ХҮН ХААНА ХЭНД ЮУ ХЭЛЭХЭЭ МЭДЭЖ БАЙХ УЧИРТАЙ. ХУЖАА ИВАН Л ГЭХ ЮМ. ХЭРЭЭ МЭДЭЖ ЭЛИЙРЧ БАЙЛДАА. ТӨРӨЛХ ХЭЛ УСАА Ч ХАЙРАЛЧИХ УХААН СЭТГЭЛГҮЙ БАЙЖ ЭНД ИНГЭЖ ХЭРЭЛДЭХ НЬ БИДНИЙ ХЭН БОЛОХЫГ ДЭЛХИЙ НИЙТЭД ДЭЛГЭЭД БН ШҮҮ ДЭЭ. ЯРЬЖ БУЙ ХЭЛ ЯРИАГАА АНЗААРАХ ЮМ БОЛ МАНЖ ХЯТАД ОРОС АНГЛИ ТӨВД ТАНГУД ҮГСИЙН ЦУГЛУУЛГА БОЛСОН ШҮҮ ДЭЭ.

2018, 1 сар 26. 1:20
Зочина

Түүхээ мэдэхгүй байж гадаад хүнээс Монголын түүхийг буруу асуугаад тэнэгтээд байх юм. Чонос овгийн залуусыг Тэмүжин биш Жамуха 70 тогоонд чанасан гэдэг юм маанаг минь

2017, 7 сар 5. 7:26
Бор

ТЭНЭГ ДҮҮ НАР МИНЬ, АХАН ДҮҮС МИНЬ ИЙМЭРХҮҮ ЗҮЙЛС БАРАГ БҮГД ГАДНЫ ТАНДАЛТ СУДАЛГАА, ТА БИДНИЙ ТЭНЭГ БОДЛЫГ ИЛЧЛЭХ ГЭСЭН ИХ ГҮРНҮҮДИЙН МУУХАЙ АЖИЛ БАЙДАГ ЮМШДЭ. ХИЛ ДАВААД Л ЗАХЫН АВГАЙ НАРТ ЗАГНУУЛСАН ГӨЛӨГ БОЛЦГООДОГ БАЙЖ ЭНД ДЭЛГЭЦИЙН АРААС ӨӨР ХООРОНДОО ХЭРЭЛДЭЖ ТЭНЭГЛЭДЭГЭЭ БОЛИХ ЦАГ БОЛООГҮЙ ЮУ. УЛС ҮНДЭСТЭН, ҮР ХОЙЧОО ГЭХ ЭРХЭМ НАНДИН, ЮУГААРЧ СОЛЬШГҮЙ ЮУНААС Ч ЭРХЭМ "АМИН ЗҮЙЛ" ГЭЖ ХҮНД БАЙХ УЧИРТАЙ БУСУУ

2017, 7 сар 4. 19:23
Зочин

Il gedeg ugiin utga ni dagasan bish tov todorhoi hun buhend medegdsen gesen utgatai huuchin mongol ug. Baruun mongold yag iim utgaar hereglegddeg odoo ch gesen! Il baih tod baih, yagaav il tod baidal!
Tegsen mortloo tailbariig ni zov hiij, busdaar huleen zovshooruuleh gej geed, oilgomjgui bolj.

2017, 7 сар 4. 16:18
Зочин

Өнөөгийн Монгол улсын тусгаар тогтнолын эцэг нь генералисмус И.В.Сталин мөн. Оросуудын байгуулж Монгол улсаас хятдуудыг тонил.

2017, 4 сар 1. 22:32
Зочин

Тэмбүү, хүйтэн, тарваган тахал, улаан цагаан бурхан зэрэг нийгмийн халдварт өвчинд Хаанаасаа эхлээд нэрвэгдсэн 500 000 хүрэхгүй хүнтэй (түүнээс 100 –аад мянга нь Хятад голдуу гадныхан)100-гийн 1 нь хагас дутуу бичигтэй,6-гийн хагас нь дуганд олбогтой,эхнэр авах үр удмаа үлдээх эрхгүй, мөхөж яваа үндэстэн нэртэй, Манж Чин гүрний алс бөглүү хязгаарын нэг байсан Монгол орныг хүлээн авч Орос-Монголын хамтарсан баруун, зүүн, төвийн 3 том экспедицийг 1960 он гартал 40-өөд жилийн турш ажиллуулах зэрэг нөсөр их өргөн далайцтай ажлыг улс орны өнцөг булан бүрт, хүн бүрт толгой дараалан хүргэн зохион байгуулж Хүн амаа, малтай нь хамт бүрэн эрүүлжүүлсны үр дүнд 70 хан жилийн хугацаанд тоо нь жил тутам цөөрч байсан хүн амаа 5 дахин өсгөж (энэ бол гайхамшиг,дэлхийн түүхэнд урд өмнө гарч байгаагүй өсөлт ), дэлхий нийтээр зөвшөөрөн хүлээсэн эрүүл, соёл боловсролтой, үйлдвэржсэн, сэргэн мандаж яваа НҮБ-ын бүрэн эрхэт гишүүн БНМАУ-ыг ахмад үе маань буй болгож: АСАР ИХ ҮНЭЭР ОЛДСОН Аз жаргалаа хайрлаж яв

2018, 4 сар 1. 18:27
Зочин

Ангич намч үзэл сурталжсан зохиомол түүхэнд их итгэх
Нь эцэг өвгөдийн түүхэндээ дайсганасан өөрсдийн түүх биш юм шиг үзэж тэнэг байдалд орж мэднэ Та Монгол хүн юм бол өнгөрсөн түүх тантай хүйн холбоотой таны болоод танай улсын түүх учир гадныхан таныг тэнэг гэнэ шүүдээ

4 сар 18. 17:32
Зочин

энэ үнэншдээ яг аль нь худлаа болохыг тайлбарлаад өгөөч гуниг минь

2017, 4 сар 1. 22:32
Зочин

ХҮНДИЙН ТӨВ БОЛ ХЯТДАД БАЙГАА. БИД ХҮССЭН Ч ЭС ХҮССЭН Ч ХЯТАД УРУУ УРСАХ БОЛНО ГЭСЭН ҮГ. ИЙМ ҮЕД ХЯТДЫГ СҮЙРТЭЛ ЯМАР НЭГЭН ЮМНААС ЗУУРАХГҮЙ БОЛ МОНГОЛЧУУД АМЬД ҮЛДЭХГҮЙ.

2017, 4 сар 14. 16:15
Зочин

Больдоо. Хятадыг хэн тоох юм вэ. Улс гүрэн хэрмэн дотроо бужигнаж байвал болоо. Тэд нэг их хэрмээ давж орж ирэхгүй.Манай цаг агаарт тохирохгүй. Тэндээ л байг. Манайх нэг их өдөхгүй. байж л байна. Тэд яах юм бэ.

2017, 7 сар 7. 12:55
Зочин

ЦАГААН ХЭРМЭН ДОТРОО БАЙХ ЮМ БОЛ ӨВӨРМОНГОЛЫГ ӨГЧӨӨӨЧ МАЛАААА.

2017, 7 сар 7. 12:54
Зочин

ЖИНХЭНЭ МАЛ ХУЖАААА

2017, 4 сар 1. 22:31
Зочин

МОНГОЛ УЛС АХИАД Л АРДЫН ХУВЬСГАЛААС ӨМНӨХ БАЙДАЛДАА ЭРГЭЭД ОРСОН. АРД ТҮМЭН ЯДУУ ЗҮДҮҮ ХАР ШАР ФЕОДЛУУД НЬ ЭХ ЗАХГҮЙ ДАВАРСАН. ХАМАГ БАЯЛГИЙН 90 ХУВЬД НЬ ЭЗЭН СУУЖ АРД ИРГЭД НЬ 10 ХУВЬД НЬ АЛАЛЦАЖ БАЙНА. ЗА ТЭР БЗХӨ НАЙГҮЙ БОЛСОН. ОДОО ТЭГЭЭД АМЬДРАЛ ЧИНЬ САЙХАН БАЙНА УУ? МУУ АВИЛГАЧАА!!!

2017, 4 сар 1. 22:30
Зочин

ОДОО ӨВӨРМОНГОЛ ТӨВДИЙГ ШИНЖААНЫГ ХАР!!! ТИЙМ ЮМ БОЛОХГҮЙ ГЭСЭН БАТАЛГААГ ЧИ ӨГӨХ ЮМ УУ? ТӨВДҮҮДИЙН ТАРХИНД ХАДААС ШААЖ АЛЖ БАЙГАА АМЬДААР НЬ ӨВЧИЖ АЛЖ БАЙГАА!!! ТЭД ЮУ Ч ХИЙХЭЭС БУЦАХГҮЙ БУЗАР НОВШНУУД!!!

2017, 3 сар 25. 23:40
мал гадаад сда

зүгээр зайлаа оо угаас байсан байгаагүй дуусаж байсан үндэстэн дээ тулчихсан байсан юм. байгаагүй бол арайл өөр байх байсан мэдээж эргүүтээж манж хятадуудад нийлүүлж өгсөн бүр хөгийн юм болгож монгол дотор жинхэнэ иргэний дайныг үүсгэж үүнээс хойш дайн дажин салаагүй бослого тэмцэл гарч манжууд хүчээр дарсан л байдаг.

2017, 3 сар 28. 0:11
Зочин

Evii dee tarhigui tolgoi gej....???

2017, 3 сар 26. 13:29
Охь

Чи өөрөө мал.

8 сар 29. 18:18
Зочин Tomorhvv

Halh lalaruudiig bodohoor uur hvreed baidag yma zugeerl baruun Mongold yalagdsanaara yalagdan biz ochij ochij zugataj Manj nart urwaad baihda yahawde Halh lalaruudaa ta nar bol hujaad urwasan hulchihar pizdaanuudiin vr sad shv tiim bolohooroo l odo hvrtel Uws Howdiihnoor deerlhvvlj baigaa ym muu urwagchiin vr sad Halh pizdaanuud vhetsgee!

2017, 3 сар 24. 17:56
Хүннү

Оросын КОММУНИСТУУД Монголд шашины эсрэг бодлого явуулж Түвд хүн муухай Түвд буруутай гэх үзлийг бий болгосон. Одоо Оросын талын гөлөгнүүд Буддын шашин гэмгүй Түвд хүмүүсийг буруутгадаг.

2017, 3 сар 25. 5:38
Зочин

Бурханы шашин Монголчуудын дотоод энэрэн нигүүлсэх зан чанарыг хөгжүүлсэн.

2017, 5 сар 14. 6:42
Зочин

Tiim bas untsan erguu mal bolgoj ogson!

2017, 3 сар 24. 17:47
Зочин

Бурханы шашинтай Түвд хүмүүсд буруу байхгүй. Гол буруутан нь Халхын 4 хан, Ойрдын Зүүнгар, Хотгойдууд, Манж нар, Оросын эзэнт гүрэн шүү дээ!!!!

2017, 3 сар 16. 14:03
Зочин Batdorj

uur barimtuud unhsaad uzbel medegdeh bh tiim uu

2017, 3 сар 28. 0:14
Зочин

Tiim shuu....unshih sudlah l hetegtei. ..!!! Yu ch medehgui baij ómnóh ueiigee/deedsuudee/ shuumjileh zóv bish gej bodoj baina.

2017, 3 сар 3. 14:50
Зочин

ХАЛХУУД ГЭЖ ХУДАЛЧ ХУЛГАЙЧ БЯЛДУУЧ ХААНААС Ч ГАРААД ИРСИЙМ. БӨӨН ХЯТДЫН ЭРЛИЙЗҮҮД. ОДОО МАНЖ ХЯТАДЫГ САЙН ХЭМЭЭЖ ТЭДНИЙ ҮЕД Л ЖАРГАЖ БАЙСАН ОРОСТОЙ БАЙСАН ҮЕД БИД ДАМПУУРСАН ГЭЖ ШААДАГ ГАРУУД БОЛЖ ДЭЭ.

8 сар 29. 18:21
Зочин batbaatar

Harin tiime muu Halh lalaruud bvgd vhetsgee muu urwagchiin vr saduud!

2017, 3 сар 28. 0:17
Зочин

Chi óóróó hen be ? Yu meddeg ve? Yu chaddag ve? Neg ih uur untuu bóón haraal ....????

8 сар 29. 18:23
Зочин Tomorhvv

mai salaawch doloo muu urwagch Halhuudiin sheesvvde!

2017, 3 сар 25. 16:52
Зочин

ҮМХИЙ ХЭЛЭЭ ОГТЛУУЛЖ ТӨМСӨГӨӨ ТАСЛУУЛАВ. ЗҮҮН ГАРААС ХАЛХАД УРВАЖ ИРСЭН УРВАГЧИЙН УРВАГЧ ӨГӨР МУУ БООЛ .

2017, 4 сар 1. 22:29
Зочин

ХЯТАДУУД БУСДЫГ ТАМЛАХДАА ЯГ ТЭГДЭГ. ЯГ ХЯТАД НОВШ БАЙНА ДАА ЧИ!!! ЧАМ ШИГ НОВШИЙГ АЛБАЛ ТААРНАДӨӨӨ!!!! АЛААД БУЛААД БАЙХ ХЭРЭГТЭЙ!!! ӨМХИЙ ХЯТДАД УРВАГЧ НОХОЙН ЖОГОРХОЙ!!!

2017, 3 сар 27. 13:55
Зочин

ХАЛХУУД ГЭЖ ХУДАЛЧ ХУЛГАЙЧ БЯЛДУУЧ ХААНААС Ч ГАРААД ИРСИЙМ. БӨӨН ХЯТДЫН ЭРЛИЙЗҮҮД. ОДОО МАНЖ ХЯТАДЫГ САЙН ХЭМЭЭЖ ТЭДНИЙ ҮЕД Л ЖАРГАЖ БАЙСАН ОРОСТОЙ БАЙСАН ҮЕД БИД ДАМПУУРСАН ГЭЖ ШААДАГ ГАРУУД БОЛЖ ДЭЭ.

2017, 3 сар 2. 8:56
Зочин

МАНЖИЙН ХАРЪЯАТ БАЙСНААС ОРОСЫН ХАРЪЯАНД ОРСОН НЬ ДЭЭР. ОРОСЫН ХАРЪЯАНД ОРСНООС ТУСГААР ТОГТНОСОН НЬ БҮҮР ДЭЭР.

2017, 3 сар 24. 17:45
Зочин

ХАха Оросууд яг тусгаар улс болгооч Үхэрээ. Өдийд чи Буриад шиг Орос хэлээр яриад явах байлаа

2017, 6 сар 9. 12:04
Зочин

Hunii yarisniig guitsed unshij oilgooch!

2017, 3 сар 27. 6:37
Зочин

Оросоор ярих нь сайхан

2017, 3 сар 30. 13:07
Зочин

оросруугаа зайлаач мал минь

2017, 3 сар 2. 8:52
Зочин

МАНЖ(ХЯТАД) ОРОС ХОЁРЫГ СОНГО ГЭВЭЛ ЯМАР МАЛ НЬ МАНЖ ХЯТАДЫГ СОНГОХ ВЭ? ТҮҮХЧ ХҮН ГУАЙ ТҮҮХЭНД ХЭРВЭЭ ГЭДЭГ УХАГДАХУУН БАЙХГҮЙ ГЭДЭГИЙГ ОЙЛГООГҮЙ БОЛ ТҮҮХЧ БИШ

2017, 3 сар 25. 11:25
Зочин

хариу нь энэ ш дээ одоо байгаа тусгаар байдал. би бодохдоо зөв үед зөв талаа дагасангэж боддог. манж нь бай зөвлөлт нь бай

2017, 5 сар 1. 19:29
Зочин

Ene hariug gargahad hen chamd tuslasniig sanaj bna uu mal aa? Manjiin suulchiin ambang arai hiij orosiin tuslamjaar hooj gargasan 100 jiliin omnoh tuuhee medehgui baij 500 jiliin omnohiig medeh gej notsoldood eleg hoshooj bna aa. Hoshin shogiin jujuigchin bolbol chamd arai l deer baij magad! Ene sait medlegtei nom 7nshsan ergetsuulj bodoj chaddag humuusiin sait!

2017, 3 сар 26. 4:41
Зочинок

Үнэн. Занабазар богдын зөв байсныг, маш холыг харж хөдөлснийг цаг хугацаа, өнөөгийн бидний тусгаар улс харуулж байна. Ццашид яаж явах нь одоо биднээс шалтгаална. Өвөг дээдэс маань хийж чадах болгоноо хийсэн

2017, 3 сар 27. 13:56
Зочин

2 гичий ХЯТАДЫГ ДАГАСАН НЬ ДЭЭР БАЙСАН ГЭЖ ЯАЖ ЯРЬЖ ЧАДАЖ БАЙНА АА!!! БУРУУ ШҮҮ 2 ААЛЗАА.

2017, 1 сар 13. 23:44
алдар

Энэ америк эр алдаа гаргасан байж болох ч арай эрүүл ухаанаар дүн шинжилгээгээ хийдэг нь илт байна.

2017, 2 сар 18. 12:35
Түүхч

Атвүүд багш бол ЖИНХЭНЭ утгаараа түүхч, эрдэмтэн хүн. Манай түүхийг Цэдэнбалын үед ОР ҮНДЭСГҮЙ зүйлээр ЗОХИОЖ ирсэн. Оросуудын оролцоо үүнд их бий. Түүхээсээ бага ястангууд харийн дайснуудтай ХУЙВАЛДАН Монголын эсрэг тэмцсээр ирсэн. Монгол доройтсон бүх үед дандаа БАГА ЯСТНУУДЫН УРВАЛТ байсан. Түүх гэрчилнэ. Түүхийг unbiased буюу хувь хүн, улс төрийн шалтгаангүйгээр, үнэнээр бичдэг хүн бол эрдэмтэн хүн байна. Атвүүд багшид Халх, ойрд гэж хуваагдах, тэдний түүхэнд нэгийг нь сайн,муу харагдуулах шалтгаан байхгүй. Энэ хүн Эрдэмэтэн тул үнэнийг л хэлсэн байна. Минь улсын үед Хятадууд ойрдуудыг халамжиндаа авч Монголын эсрэг тавьсан, Манжийн үед Энхбамгалан хаан болон бусас манжууд ойрдуудыг илтээр дэмжиж Халхын эсэрэг бууны нохой болгон ашиглаад сүүлд нь устгасан. Түвдүүд, Ойрдууд нийлж Монголын эсэрэг 2-3 удаа маш том дайн хийсэн 1. Гүүш хаан болон Түвдийдийн арми Халхын Цогттайжыг унагасан. 2.Галданбошогт болон Далай лам өөрсдийн өстөн болох Эрдмийн оргил болсон Занабазарын эсрэг дайтсан. гээд тодорхой жишгүүд олон байна. 30-аад онд Дүрвэд Ө.Бадрах, Шижээ нарыг Оросууд турхиран Монголын ЗГ-н эсрэг бослого гаргуулан Дүрвэдийн БНУ байгуулахыг оролдоод бүтэлгүйтсэн. Оросууд Цэдэнбал гэх күүкэлдэг жинхэнэ утгаар нь ашиглаад дараа нь золигт гаргасан..... гээд ярьвда үнэн түүх байна аа байна!!!! Одоо Монголоос хэн УРВАХ вэ???

2017, 5 сар 28. 8:44
Зочин

Bas yadaj bhad bagsh ni ch yu bilee! Gadniihnii gar hol bolj guij baij nusaa sugartal taviulav aa! Deer byalduuch gej jigteihen.

2017, 3 сар 24. 17:46
Зочин

Түвдийн арми гэж байгаагүй МАЛАА!

2017, 3 сар 28. 0:22
Зочин

Baihaar barahgui bas ch gej huchtei ue baisan yum bilee MANGARAA!!!!

2017, 3 сар 26. 13:34
Охь

Байсан мал аа

2017, 2 сар 28. 1:06
Зочин

Oocher dugaar tegvel oort chini irjee!

2016, 10 сар 10. 14:04
ppppp

Ene neher orchin tsagiin Amerk setgelgeegeer bichej eeee gggg ...hot mayagiin analiz ih hiisen bh gggg

2017, 3 сар 26. 13:35
31

Ширгэсэн тархитай мал

2016, 9 сар 27. 11:02
Зочин

manj qing gurniig 300 jiliin daraa muhnu gedegiig harsan genee ingej hudlaa burj bolohgui l de harin mongolchuud arai muhcihulgui huvisgaltai zolgoson n tuiliin unen ardiin huvsigaliin daraagaar hun amiin toollogo hiihed 600,000 hun baisan baidag uunees 100,000 orchim n hyatad hudaldaachin nogoochin tariachin zereg baisan baidag ter uyed uhaalag saiduud oros yavj tuslamj avch suuld n araihiin bie daasan uls bolson ene bodit tuuhiig arai guivuulahgui yum baigaa biz de

2017, 2 сар 12. 18:27
Зочин

Tuslamjiig ogch mongol uls ertnees tusgaar uls bolj sonoj mohoh aimshgaas avarsan achtan bol mongolchuudad elegtei Lenin bagsh maani hoorhii Zuungariin dainaas durvej oros ruu garsan halimag ovoogiin ach huu bui za! Medej avagtun! Ter ul uzegdegch huch ene ter jaahan romantic bodluudaa bolitsgooj barimtuudaa tushih bidnii uil heregt olziitei boloh bolno oo!

2017, 2 сар 11. 17:06
Зочин

Bayar hurgie shinjilgee hiij!chadaj bna! Bolishevikiin huvisgal garaagui dahiad 50 jil bolson bol bid mohoj suireh bailaa. Tiim bolohoor Zanabazar alsiig harsan ene ter gej burdag humuus aldaatai uls toriin bodlogoton dundaj bir soyoliin zutgelten baisan unen barimtiig huleen zovshoorch ene asuudald tzeg taviya! Solij holij naimaatsaj boldoggui gants yum baidag ter EH ORON! Ami nas ed horongo 2rt gedgiig ovog deedes maani chihiig maani delbertel surgasan ch oilgoogui munhag humuusiin neg ni ene zailuul laitai Zanaa guai! Tee 500 jiliin hoino ch ur hoichiddoo ul oilgoltsoj temtseldehiin shaltgaan eh orniig maani huvaaj suliduulahiin zanal uchruulah ni duusaagui l bna. Zluuchuud bid uhaantai baij ovgodiinhoo hiisen saihnaas ni suraltsaj aldaanaas ni toirch garch yavahgui bol ur huuhded maani ooriin geh eh oron duuduulah ner uldehgui.shuu! UHaant hun busdiin aldaanaas suraltsdag bolohoos omgoolj hamgaalj buruud ni nuur ogch oogshuulj yavdaggui! Tiim humuus MANAI hun bish!

2017, 5 сар 1. 19:47
Зочин

Tegej bichih shaltgaan baigaaguig ni chi yaj medej bgaa yum? Barimtaa gargaatah! Erdemten ner zuusen yanz buriin daalgavartai amitad haa saigui holhoj bgaag oor shig chini bol medehgui l dee. Chinges haanii ongoniig haih nereer mo?goliin horson doorh buh baylagiin mapiig gargaj avchihaad daraa ni oo estoi hetsuu gazar nuusan bna oldohgui ni tanai ovog deedes mon lag humuus yumaa gej cham shig maliig ni munhruulchihaad daraa ni buh baylagiig maani dotoodiin orchin tsagiin urvagch nartai niilj tsolmoj bgaag bas l medehgui shte .Chinii ner zaaj bichsen humuus herev uneheer urvagchid bol neg ni minii aav bsan ch nuur luu ni shuud nulimna. Cham shig buruug ni medseer baij omoorch novshirch ur huuhdiinhee ireedui ruu us tsatsaj suuhgui. Buruugaa huleej suraagui Archaagui aimhai urvagchiin ur sad gedgee shuud l batlaad bna shuu!

2017, 2 сар 18. 12:39
Түүхч

Монгол доройтсон бүх үед дандаа БАГА ЯСТНУУДЫН УРВАЛТ байсан. Түүх гэрчилнэ. Түүхийг unbiased буюу хувь хүн, улс төрийн шалтгаангүйгээр, үнэнээр бичдэг хүн бол эрдэмтэн хүн байна. Атвүүд багшид Халх, ойрд гэж хуваагдах, тэдний түүхэнд нэгийг нь сайн,муу харагдуулах шалтгаан байхгүй. Энэ хүн Эрдэмэтэн тул үнэнийг л хэлсэн байна. Минь улсын үед Хятадууд ойрдуудыг халамжиндаа авч Монголын эсрэг тавьсан, Манжийн үед Энхбамгалан хаан болон бусас манжууд ойрдуудыг илтээр дэмжиж Халхын эсэрэг бууны нохой болгон ашиглаад сүүлд нь устгасан. Түвдүүд, Ойрдууд нийлж Монголын эсэрэг 2-3 удаа маш том дайн хийсэн 1. Гүүш хаан болон Түвдийдийн арми Халхын Цогттайжыг унагасан. 2.Галданбошогт болон Далай лам өөрсдийн өстөн болох Эрдмийн оргил болсон Занабазарын эсрэг дайтсан. гээд тодорхой жишгүүд олон байна. 30-аад онд Дүрвэд Ө.Бадрах, Шижээ нарыг Оросууд турхиран Монголын ЗГ-н эсрэг бослого гаргуулан Дүрвэдийн БНУ байгуулахыг оролдоод бүтэлгүйтсэн. Оросууд Цэдэнбал гэх күүкэлдэг жинхэнэ утгаар нь ашиглаад дараа нь золигт гаргасан..... гээд ярьвда үнэн түүх байна аа байна!!!! Одоо Монголоос хэн УРВАХ вэ???

2017, 5 сар 14. 6:50
Зочин

Ooroo l barag turuuleed omdoo tataad guine dee!

2017, 5 сар 14. 6:49
Зочин

Erdemten nertei tagnuul! Chamaig munhruulj dahin sogduuleh daalgavartai, zovoh yumguigeer saihan l bieluulj bna, uurgee!

2017, 4 сар 16. 14:32
Зочин

Гүүш хаан Чингэсийн дүү Хасарын удам шүү чи л харин хужаа байх Хужаа гарт Монгол нутаг дээр гишгэх газар байхгүй зайлаач малаа

2016, 9 сар 25. 11:30
Зочин

Vhsen eliinii chin hyaduulah aimhai nobshnuud dagaar orson blohoos ard tvmen oroogui dagaar ordoggui daitaj vhdg hvmvvs l de mglchuud bid

2017, 2 сар 11. 18:46
Зочин

Unen Ard tumen urvaagui

2016, 9 сар 6. 23:26
Зочин

Манж мөхөж завшаан гарна гэдгийг л харсан байгаа юмдаа Занабазар харин оросоо дагасан бол будаа буриад шиг болох байсан биз Мандах төрийг бус мөхөх төрийг дагалаа гэж өөрөө хэлсэн байдаг

2017, 2 сар 18. 15:44
Боржигон аймагЗочин

Бөгс долоож хүний хөнжилд шургаж байхаар ойрдтойгоо нэгдээд орос манж хоёрыг засаглаж болхол байсан байх урвагчийг зөвтгөх гэж ядах юм аа? Одоо бүүр уравдаг нь зөв гэнэ үү

2017, 3 сар 31. 7:36
Зочин А

Чулууг чулуу дийлдэггуй чулууг зевхен ул л дийлдэг юм

2017, 5 сар 28. 8:52
Зочин

Hujaa nar bidniig ingej l munhruulsan daa

2017, 3 сар 29. 21:07
Зочин

Oirdod huis temtruuleh gej uu

2017, 5 сар 28. 8:53
Зочин

Yarih zovshiltsoh l baisan baihgui yu

2017, 3 сар 3. 13:42
Зочин

ЧИ МУУ БООЛ ЗҮҮН ГАРААСАА УРВАЖ ХАЛХАД ОРЖ ИРЭЭ БИЗ ДЭЭ. ИЙМ НОХОЙНУУДЫГ ШИНЖААН РУУ ХӨӨЖ ГАРГАВАЛ ТААРНА

2017, 4 сар 16. 14:33
Зочин

чи чадах уу Өөрөө хөөгдөв хужаа минь

2017, 2 сар 11. 17:18
Зочин

Zaaval busdiig dagaj bool boloh l shaardlagatai bsan yum biz dee? Oorsdod ni hangalttai huch baisaar baihad? Er ni ch tegeed gadnii shashnaar tarhia ugaalgasan untaa lam heden shavar burhnaasaa oor yu oilgoh yum!

2017, 3 сар 26. 4:46
Зочинок

Яаж хангалттай хүч байхав дээ. Монгол тэгэхэд Их Монгол биш, саланги бутранги хэдэнжижиг хант улсад хуваагдаад хэдэн биeнээ тоносон хэдэн зуухан мянган хүн байсан. Гэтэл Манж ид мандан бадарч, цэрэг армидаа хичнээн сая хятадуудыг дайчилсан дэлхийн хүчирхэг гүрний нэг болсон байсан. Өнөөдөр Монгол хятад 2-г байлдуулвал юу болох уу тийм л байдалд байсан. Занабазар тэргүүтэн бол Монгол хүний цөс нь хөөрсөн дайчин зангаар биш бодит байдлыг маш зөв үнэлж, гол нь маш алсын хараатай хөдөлсөн байгаа юм

2017, 5 сар 8. 17:54
Зочин

Gazriin zurag gargaad Odoogiin mongol deeree hoiguuraa tuva buriad baruun talaaraa kazahstan kirgizstan shinjaan uragshlaad ovor mo!goliin uujim saihan nutgiig tavij uzchiheed daraa ni hyatad mo!goliig haritsuulah geed uz. ZUungaruudiig huis temtersen garuud ni hujaanuud bish urvasan mongolchuud l bsanshte, huch bhgui bsan ch geh shig! Er ni cham shiguud ni omoorood bgaa gariinhaa zamaar orj mongoloo shuud hudaldana l daa, ergelzeegui!

2017, 4 сар 16. 14:34
Зочин

урваснаа их гоёор тайлбарлах юмаа

2016, 9 сар 6. 8:12
С айн

Чи л дутаж гэнэ бидний хэруулд, морда жидовская

2016, 7 сар 28. 9:20
ч

ЭВтэй байсан бол Ил тарвагтай Өвөх Монгол алдахгүй байв.

2016, 7 сар 13. 21:00
zochin

tiimee unen Этвүүд bagsh sain sudalsan baina

2016, 7 сар 12. 21:51
Зочин

ene zugeer neg tagnuul shuu dee.

2017, 3 сар 26. 13:40
31

Амаа тат. Ном унш

2016, 10 сар 10. 14:05
pppp

yag
zev

2016, 7 сар 13. 21:01
zochin

chi oird uu halhig doosh ni hiigeed hiigeed unen tuuh gedeg iim baidag yumdaa

2017, 2 сар 18. 15:41
Боржигон аймагЗочин

Халх гэж энд байна уу? Халх гэж үг үсэг нууц товчоонд ч байхгүй .халх бол ястан үндэстэн биш манжийн цэргийн хүрээ ойрдоос манжийг хамгаалах үүрэгтэй халхавч. Монголын хиад аймаг,боржигон аймгийнхан хүчинд автаж харъяалагдаж байсан удирдагч нар нь эзэн нь манж хятадууд

2017, 4 сар 16. 14:39
Зочин

одоо халх л гэж байна боржигон гэж байхгүй ээ гэж халхын их том эрдэмтэн Ж.Батсуурь бичсэн байна дээ юу л болоод байна даа боржигончууд минь дээ
Боржигон гээд л томроод байдаггүй бил үү юу ч биш л юм байлаа шүү дээ та нар чинь

2016, 7 сар 13. 7:00
Зочин

Юу мэдэж ингэж хэлж байна?

2016, 7 сар 12. 19:49
Зочин

Orosod dagaar orohgui. Hyatadad Orj bdag

2016, 9 сар 6. 23:23
Зочин

Чин улс мөхнө гэдгийг харсан юмаа тэр хүн тэгээд боломж гарсан

2017, 5 сар 1. 19:53
Зочин

Chin uls mohohoor avtomataar hujaagiin bool bolno gedgee bas harsan bna shuu, yaggui ee tanai zanaa! Busdiin boolchloloos l bitgii garag gej naidvartai araand ni hiisen bgaa yum daa.

2016, 12 сар 24. 9:02
Зочин

Гичий шиг гийнаад бай үхэж далд орсон урвагчийн сүнсээ

2016, 7 сар 12. 15:48
Зочин

Хамгийн харамсалтай нь, ийм сайхан мэдээлэлтэй юм уншаад комментуудыг нь харахаар үнэхээр... Уншиж сурсан болохоос биш манайхан даан ч амьтан адгуус юмаа. Нэг бэлэн мэдээлэл, танин мэдэхүйн чанартэй юм хүлээж аваад хэрэгтэйг нь шингээгээд, хэрэггүйг нь баагаад гаргачихаж чадахгүй. Ийм сайхан юм уншаад, тэгсэн мөртөө яг олон зуун жил хог ухаж амьдарсан хүмүүсийн үр шаврхуу үр сад шиг хөгийн юм сэтгэж нэгийгээ доромжилж хэрүүл маргаан хийнээ. Яана даа яана. Манай үндэстэн ер нь явахгүй ээ. 22-р зууны бараа харах юм болов уу даа. Дэлхий нийт биднийг зүгээр өнгөрсөн үеийн хэдэн агуу хүний нэрээр угжаад, бид хэд гэж арчаагүй юмнууд нь амьдаараа өөрсдийгөө харанхуйлж амьсгал хурааж байгаа арчаагүй амьтад юм даа. Гадныхан мань хэдийг хараад савж унадаг байх даа.

2017, 5 сар 14. 6:59
Зочин

Unshaad yun saihan sanagdav? Huchee negtgen bosch eh nutgaa hamgaalsan ni bish yunii turuund uragshaa guij busdiin bool bolsniig zovtgoj bichsen ni saihan sanagdlaa geed shuud l helcheech!

2017, 2 сар 18. 17:47
Зочин

ямар vнэн хэлэв ээ та уншиж дуусаад л комент уншихаар л таг харанхуйлж эхлэх юмдаа

2017, 3 сар 28. 14:09
Зочин

харин тиймээ,тэгээд хэлж байгаа нь бөөн хараал,ийм ганцхан ярилцлага уншаад санаа бодлоо зөв яриад зөв мэтгэлцэж чадахгүй байж л түүхэн хүмүүсийг тэгэх байсан,ингэх байсан,тэр нь тийм энэ нь ийм байсан гээд л мултарцгаана,жинхэнээсээ оюуны хоосрол,би-гийн өвчин

2017, 6 сар 9. 12:23
Зочин

Bid nar end ongorsnoosoo surgamj avah zorilgotoi bichij bna gej bodoj bna. Haana ni aldaa gargav yamar hort ur dagavar garav? Ireeduid yamar alham hiivel ene ayulaas zailshiij hol deeree denjignen uldej chadah vee huuhduud maani ooriin gazar nutag uls orontoi yaval baij chadah ve gej? Ternees bish heden oor yastanguud bie bieniihee deer garah gej ooriin chini tavisan onoshoor ovchilson uum bhgui baij ch bolohgui. Tegvel jinhene haramsal gedgiig bodoj alhamaa hyanah heregtei. Urdnii ovgodiin maani uursen ulger met ersdeluud odoo ch baisaar buur nariin nudend torohgui baidald?orchihaon bgaag gangtshuu uhaantai heseg ni olj harj chadah bui za!

2017, 2 сар 18. 12:36
Түүхч

Атвүүд багш бол ЖИНХЭНЭ утгаараа түүхч, эрдэмтэн хүн. Манай түүхийг Цэдэнбалын үед ОР ҮНДЭСГҮЙ зүйлээр ЗОХИОЖ ирсэн. Оросуудын оролцоо үүнд их бий. Түүхээсээ бага ястангууд харийн дайснуудтай ХУЙВАЛДАН Монголын эсрэг тэмцсээр ирсэн. Монгол доройтсон бүх үед дандаа БАГА ЯСТНУУДЫН УРВАЛТ байсан. Түүх гэрчилнэ. Түүхийг unbiased буюу хувь хүн, улс төрийн шалтгаангүйгээр, үнэнээр бичдэг хүн бол эрдэмтэн хүн байна. Атвүүд багшид Халх, ойрд гэж хуваагдах, тэдний түүхэнд нэгийг нь сайн,муу харагдуулах шалтгаан байхгүй. Энэ хүн Эрдэмэтэн тул үнэнийг л хэлсэн байна. Минь улсын үед Хятадууд ойрдуудыг халамжиндаа авч Монголын эсрэг тавьсан, Манжийн үед Энхбамгалан хаан болон бусас манжууд ойрдуудыг илтээр дэмжиж Халхын эсэрэг бууны нохой болгон ашиглаад сүүлд нь устгасан. Түвдүүд, Ойрдууд нийлж Монголын эсэрэг 2-3 удаа маш том дайн хийсэн 1. Гүүш хаан болон Түвдийдийн арми Халхын Цогттайжыг унагасан. 2.Галданбошогт болон Далай лам өөрсдийн өстөн болох Эрдмийн оргил болсон Занабазарын эсрэг дайтсан. гээд тодорхой жишгүүд олон байна. 30-аад онд Дүрвэд Ө.Бадрах, Шижээ нарыг Оросууд турхиран Монголын ЗГ-н эсрэг бослого гаргуулан Дүрвэдийн БНУ байгуулахыг оролдоод бүтэлгүйтсэн. Оросууд Цэдэнбал гэх күүкэлдэг жинхэнэ утгаар нь ашиглаад дараа нь золигт гаргасан..... гээд ярьвда үнэн түүх байна аа байна!!!! Одоо Монголоос хэн УРВАХ вэ???

2017, 5 сар 1. 19:54
Зочин

Chi l urviishte chadahgui bish! Morii tavisan ch aldahgui

2016, 12 сар 9. 15:06
ОНОМ

Энэ үнэхээр сайхан сэтгэж, өвөрмөцөөр өөр өнцгөөс бодууштай зүйлс ярьсан байна. Гадаад хүмүүс ер нь арай өөр өнцгөөс хараад байгаа нь мэдэгддэг юм. Тэр нь бас их бодууштай. За тэр олон долоон хэрүүл яаах вэ. Чи ч би ч зогсоож чадахгүй. ингээл явна. хая зүгээр. хэлээд нэмэр байхгүй шд.

2017, 6 сар 9. 12:27
Зочин

Ooriig chini panaaldah iim l amarhanshte. Chihen deer ni tsetseg urguulahad l shuud nahis!

2016, 10 сар 22. 20:53
Зочин

thh. Ih l emgeneltei yum daa. Tsus oirtoltoos l iim araatan shig setgelgeetei humuus garaad bdag l gj bi boddog shtee. Hun bol yasan ch iimerhuu yum bichihgui ee

2016, 7 сар 12. 15:43
Зочин

Tegsen bol tegeh baisan gej tyyhch hyn bichdeggyi. Tyyhiig guivuulah gej uls ter sudlaach terdeg gedeg.

2016, 7 сар 12. 11:38
Jala

En durvuduud uls ornii negdmel baidald bainga zalalhiileh yumaa. Jalga dovoo boliosoi. Ali Chingesiin ue ees l turteigee terseldehiin. Ataach ulsuud baidag boltoi.

2016, 7 сар 12. 9:04
Зочин

Монголч эрдэмтэн гэж хэн юм гэвэл / ер нь алч улсын түүхийг судлагч / тухайн улсынхаа түүхийг судлан мэдэх болхоос болсон түүхээс таамаг дэвшүүлэн өөр түүх зохиох нэр биш юм. Түүхэнд хэрвээ гэх үг хамаарахгүй гэдэг байхаа. Учир нь хэдэн зууны тэртээ аль хэдийнэ болоод өнгөрсөн байдаг

2016, 7 сар 12. 8:55
Зочин

Түүхийг хэнч зөв буруу гэх боломжгүй юм. Манжид эзлэгдээгүй бол орсод эзлэгдэх байсан ч гэх шиг еостой элийрчих юм байна до. Эв эвдэрэлцээгүй бол Монгол хэнд ч дагаар орохгүй байсан гэдгийг мэдэж байна. Өөрийнхөө тухай өрөөлөөс асууж суух нь энхүү нийтлэлийг бичигч таны үүгээс ичгэвтэр юм. Одооч монголчууд нэгдмэл байж чадвал сэргэн мандалт ойрхон. Төрийн түшээдэд энэ даанч хамаагүй юм шиг байх юм.

2017, 2 сар 11. 17:22
Зочин

Bravo! Ovoo siireg tolgoitoi hun bna! Iluu olon boloh boltugai!

2016, 7 сар 12. 15:42
Зочин

Хүн зүгээр өөрийн бодлоо л хэж байна шүү дээ. Яагаад иймхэн мэдээлэл зүгээр хүлээж авч болдоггүй юм бэ? Яагаад?

2016, 7 сар 12. 7:42
Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жи

Түүхийн нугачаанд Халх Монголчууд бүх л зүйлийг зөв хийсэн---Атвүүд багш маш зөв дүгнэжээ. Эсэн бусын ХУДАЛ ТҮҮХ, ЗҮҮД аль нь мэдэгдэхгүй зүйлийг зохион ярьдаг манай увс мувс гаралтай, эсвэл гарал үүсэл нь тодорхойгүй хүмүүс, нөгөө Далай, На.сүхбаатар, урангуяа ч билүү мэтийн шизотой гарууд мэдвэл зохино. Атвүүдийн хэлсэн үг Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жинхэнэ шинжлэх ухаанчаар хандаж түүхийг харсан бодит дүн шинжилгээ байна.

2017, 5 сар 28. 9:03
Зочин

HAHAHAHHAHAH

2016, 9 сар 6. 8:15
Тел ээж н

Халхууд жалга довны узлээр Гунзгий овчилсон улсууд Халхууд бусад Монголчуудыг ул тоомсорлож ирсэн нь бух гай зовлонгийн эх юм.Одоо ч жанжлах узлээ гаргаж монголын ертонцийг бутрагасаар байна.

2017, 2 сар 16. 18:15
Зочин

ok

2016, 7 сар 12. 18:38
od

tim shu

2016, 7 сар 12. 8:17
Зочин

Za zailarai dagza.

2016, 6 сар 27. 13:11
fs

vd

2016, 6 сар 22. 5:08
Зочин

hoorodoo hudlaa ulildaj baih hoorond hcini mongol hyatadad uusaj bn aliv tvvhee meddeg zorigtnuudaa yu hiih geed bn aa udii hvrtel amaraa yumnii ardaas l burdag garuud yum aa

2016, 6 сар 21. 20:53
Зочин

Халх, Ойрд нэгдэх л байсан юм даа

2016, 12 сар 1. 22:28
Зочин455

xutsvaa

2016, 6 сар 6. 22:52
Зочин

галдан бол атаач эм шиг асман банди, Монголын голомтыг самрах шахсан чаралбаа.

2016, 7 сар 12. 7:42
Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жи

Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жинхэнэ шинжлэх ухаанчаар хандаж түүхийг харсан бодит дүн шинжилгээ байна.

2017, 2 сар 11. 17:24
Зочин

HAHAHAHAH!

2016, 6 сар 6. 18:41
Зочин

НААДУУЛ ЧИНЬ ХУДЛАА ШААЖ БАЙНА ХЭРЭВ ГАЛДАНБОШИГТ ЯЛСАН БОЛ ЧАХАУУНДОРЖИЙГ ХАМТРАГЧИДЫХ НЬ ХАМТ АЛААД ӨНДӨР ГЭГЭЭНД ШАШНЫ ХЭРГИЙГ ҮЛДЭЭЖ МОНГОЛЫГ ХЭСЭГ ХУГАЦААНД НЭГТГЭХ БАЙСАН ӨВӨР МОНГОЛЫГ Ч БАС НЭГТГЭХ БАЙСАН ГЭВЧ ТҮҮХЭН ЯВЦЫН ДУНД УРВАГЧ НАР ДАХИН ДАХИН ТӨРСӨӨР МОНГОЛЫГ ХЭМЭЛСЭЭР МОНГОЛ УЛС ЭНЭ ХЭВЭЭРЭЭ Л БАЙХ БАЙСАН ОДОО Ч ГЭСЭН МОНГОЛЫН ЭРХ АШГААС УРВАГЧИД БАЙСААР Л БАЙНА. ОДОО БҮР АЮУЛТАЙ ЦУС ХОЛИЛДУУЛАХ ЗАМААР МОНГОЛ ХҮНИЙГ УСТГААД МОНГОЛ ГЭЖ ТОГЛООМЫН УЛСТАЙ БОЛОХЫГ ХҮСЭЖ БАЙНА. ЦААНА НЬ ОРОС ХЯТАД ХЭН БАЙХ НЬ ХАМААГҮЙ АДИЛХАН МОНГОЛ ХҮНИЙГ ҮЗЭН ЯДАГЧИД МОНГОЛЫН ДУНД ХАГАРЛЫН ЯС ХАЯГЧИД

2017, 2 сар 18. 12:39
Түүхч

Атвүүд багш бол ЖИНХЭНЭ утгаараа түүхч, эрдэмтэн хүн. Манай түүхийг Цэдэнбалын үед ОР ҮНДЭСГҮЙ зүйлээр ЗОХИОЖ ирсэн. Оросуудын оролцоо үүнд их бий. Түүхээсээ бага ястангууд харийн дайснуудтай ХУЙВАЛДАН Монголын эсрэг тэмцсээр ирсэн. Монгол доройтсон бүх үед дандаа БАГА ЯСТНУУДЫН УРВАЛТ байсан. Түүх гэрчилнэ. Түүхийг unbiased буюу хувь хүн, улс төрийн шалтгаангүйгээр, үнэнээр бичдэг хүн бол эрдэмтэн хүн байна. Атвүүд багшид Халх, ойрд гэж хуваагдах, тэдний түүхэнд нэгийг нь сайн,муу харагдуулах шалтгаан байхгүй. Энэ хүн Эрдэмэтэн тул үнэнийг л хэлсэн байна. Минь улсын үед Хятадууд ойрдуудыг халамжиндаа авч Монголын эсрэг тавьсан, Манжийн үед Энхбамгалан хаан болон бусас манжууд ойрдуудыг илтээр дэмжиж Халхын эсэрэг бууны нохой болгон ашиглаад сүүлд нь устгасан. Түвдүүд, Ойрдууд нийлж Монголын эсэрэг 2-3 удаа маш том дайн хийсэн 1. Гүүш хаан болон Түвдийдийн арми Халхын Цогттайжыг унагасан. 2.Галданбошогт болон Далай лам өөрсдийн өстөн болох Эрдмийн оргил болсон Занабазарын эсрэг дайтсан. гээд тодорхой жишгүүд олон байна. 30-аад онд Дүрвэд Ө.Бадрах, Шижээ нарыг Оросууд турхиран Монголын ЗГ-н эсрэг бослого гаргуулан Дүрвэдийн БНУ байгуулахыг оролдоод бүтэлгүйтсэн. Оросууд Цэдэнбал гэх күүкэлдэг жинхэнэ утгаар нь ашиглаад дараа нь золигт гаргасан..... гээд ярьвда үнэн түүх байна аа байна!!!! Одоо Монголоос хэн УРВАХ вэ???

2017, 3 сар 25. 16:53
Зочин

Үхсэн элэнцэгний чинь жинхэнэ эрдэмтэн. Манжийн үед яг ийм маягаар харийн далд арганд урхилагдаж, улыг нь долоож, урваж ороод сүйрсэн шүү дээ. Гадаадын томхон цол зэрэг, нэр гуншинтай хүн үзвэл муур шиг шарвагнадаг зангаасаа салахгүй бол дахиад Манжид эзлэгдсэн үеийн хувь заяа давтагдана. Улс үндэстэнийг маань доромжлоод, өөрийн далд санаагаа хүлээн зөвшөөрүүлж, Монголчуудын тэмцэгч чанарыг үгүйсгэх замаар, дахин шинэ колончлолд оюун санааг нь дасгах гэсэн цаанаасаа захиалгатай, наанаа судалгаа хиисэн эрдэмтэн хүний баг өмссөн яриа байна гэдгийг анзаарахгүй байна уу мал уу даа ! ! ! Монголд өч төчнөөн түүхчид байна. Тэднийг өөрийнхөө түүхийг мэддэгүй, энэ муу Этвүүд гэгчээс долоон дор гэж хэлэх гээ юу, Ээ чааваас... ийм хөгийн урвагчид ихэдвэл дахиад л колончлогдоно шүү дээ ! ! !

2016, 12 сар 1. 22:32
Зочин455

Tegeed muu bool Galdang tolgoi deeree taxix bsan yumuu.Xutsaj sur . Odoo Halhiig muusain oiraduud hyatadiin erliizuud tglxij bna.Yuu saijirsan yum be

2017, 2 сар 11. 17:45
Зочин

Tiim! Tegj chadsan bol chi hyatadiin bool bolj mongol ulsiin suulchiin golomt samragdahgui bsan ! Odoo ch gesen oroitoogui surhii yum bol eh nutagtaa ezen bol! Halhiin gol oyu tolgoi dornodiin tal chini haashaa ursaj bna? CHaddag yum bol butsaagaad avaad ir bid chamaig sudsand chini guij bgaa tsusiig chini shinjlehguigeer ezen Chingesiin zovj huraasan toriin zudej tsugluulsan ulsiin terguun oroin deed ochir magnagt bolgon uyeiin uyed gaviyag chini yarij uriin urd aldriig chini duursgaya!
Chadliinhaa hereer chalchij surr nusan buu mini!

2016, 7 сар 12. 18:41
od

unig bugd uharah heregtei

2016, 7 сар 12. 11:29
Kuk

Galdan bol negtgeh zorilgotoi bish ertees urvulzuj turd terseldeg uvug deedsiin adliar turiin erh medliig avah sanaa baisan. Tiim tuuhiin tsoorhoi ue yag uurt ni tohiromjtoigoor taarsan yum. Negtej chadahgui samrah baisan. Tegeed ch nuguu altan urgiihan huleen zuvshuuruhgui hagaraldaj butran busdiin bool boloh baisan baih.

2016, 6 сар 4. 23:37
Zochin

Ene humuus yamar aimar yum bichdeg yum bee, naad helj bichij baigaagaa bodoj bicheechee humuus ee!!!!!! Uhamsar bolovsrol bol algaa, yaach bodson 200 jil manjid darluulchaad zuv gj helj baigaa bol uneheer sonin bna, harin ch 1924 ond erh chuluu tusgaar togtnoloo tunhalhad orosuud l huleen avsan, busad baruunii hugjiltei ulsuud Mongol gej uls baigaagui gej uzdeg baisan, hyatadiin neg heseg gej uzej baisan. Daraa n Churchill, Roosevelt nar Teheran d Mongol ulsiig 1944 huleen zuvshuurhgui bj bgaad arai hiij 44 ond delhiid huleen zuvshuurugdsun, ter ued Mongol uls yamar yaduu, hun am hed bolson bilee gedegee medmeer yum. Manjiin darlal bidend yu ugsun yum, buh umsuj baigaa huvtsas, useg gezeg n hurtel yag manjuud shig boltloo Mongoloo aldsand daa, ter ued Altan urag bichig ee medej baisan uu???? Ene hun Americ hun bolohoor orosuudad durgui n elt baina, bid uvur Mongol , hoid Mongoloo aldsand yu gej bodoj bna. Herev geed l yavbal......

2016, 7 сар 13. 7:08
Зочин

Манж хэл, бичиг угаасаа монголтой төстэй ш дээ. Нэг язгуурын хэл. Манжууд нүүдэлчин аймаг байсан. Нэрс нь хүртэл түрэг, монголтой ойролцоо байгаад хожмоо хятад болсон. Би түүхч биш. Манжуудад эзлэгдсэн нь зөв буруу гэж шүүж чадахгүй нь. Ямартай ч угаасаа тухайн үеийн түүх түүхээрээ л үлдэнэ

2017, 2 сар 11. 19:15
Зочин

Chadaj bgaa humuusiig buu mohoo!

2016, 6 сар 4. 2:56
Зочин

Galdan boshigt manjtai olon udaagin dain tulaan hiisen humuus dandaal zuunmodond bolson yalagdsan tulaanign yridag bolhoos bish omnoh dain tulaanudad manjiig dandaa but tsohij baisan yum shu !!! Gants galdan tegej eserguutsej baihad halhuud oirduudtaiga negdeed durveduud iliin zaisan shigsherge saaral torguudin hoo orlog bugdeer huchee negtgesen bol manjiig eserguutsehn baitugai manjiig hemh tsohih baila .

2017, 6 сар 9. 12:43
Зочин

Neeree estoi eliirtel ni avah bsan daa. Shirheg ni ch uldehgui bh bsan. Tegsen bol bid odiid 8ngej 2 tom ulsiin dund havchuulagdchihsan oligtoihon ungaj ch chadahgui amisgaadan hevtej bhaar dor hayaj teer nomhon dalain usand holiihoo uzuuriig hiichihseen shig saihan seruutseed aziin tseejin deer jinhene tarvalzaj hevtehgui yu...geelll....

2016, 6 сар 4. 2:52
Зочин

zanabazad etsiin etsest mongoliin toloo yu hiisen yum??? Aliv heldee ???!!! Soyon gegeerulsen gej hutshuu??? Ystoi shaaana biz!?! Onoo tsagt urwagchdiig tahij shutdeg blchihson bololtoi

2016, 6 сар 4. 2:49
Зочин

zanabazar gej ng erguu urwagchiig odoo ondor gegeen ntr gej shutehee bolih heregtei tamine yu gsn ug be haryat irgedee awch hari ulsad urwasan huniig shuthen ymr geechn we??? Etsestn helhed Galdan l manjiig uiggui eserguutsej temtssen gants hun n baih . Chahundorj zanabazar geed uwiagu urwagchid manjiin ugaatsand tsadchihaad ulsaa hudalsan nowshnuud bizde ain!?!?!

2016, 6 сар 3. 17:02
Зочин

Zanabazar uhaantai hvn zov tootsson bga ym daa hervee ylagdsan bol odoo hyaduultsan shdee

2017, 5 сар 8. 18:02
Зочин

Herev yalsan bol?

2016, 6 сар 2. 12:08
ccc

Zanabazariin zov bjee.Ene yavdaliig delhiin 2 r daintai zuirlevel. Hemjeegee medeed Germand buuj ogson Austri tuuh dursgal barilga baishingaa dainii hold nervegduulehgui avch uldsen bol hemjeegee medehgui Germantai daitaj hamag tuuh dursgalaa ugui hiilguulsen Polishtoi zuirlej bolno. Teglee geed Austri odoo muudsan yum alga harin ch Polishoos iluu hogjij bna. Yag uuntei adil Halhuud temtssen bol oird bolon Poishuudtai adil genetsidod orj mash tsoohuulee boloh blaa. Ene sudlaachiin helseneer ymar neg huchin zuil bidniig iveejee.Neg zuil nemj helehed Mongolchuudiig Hyataduudad uusgaaguid adilhan nuudelchin udamtai Manjuudad bid bayarlah heregtei.

2017, 3 сар 25. 16:55
Зочин

Үхсэн элэнцэгний чинь жинхэнэ эрдэмтэн. Манжийн үед яг ийм маягаар харийн далд арганд урхилагдаж, улыг нь долоож, урваж ороод сүйрсэн шүү дээ. Гадаадын томхон цол зэрэг, нэр гуншинтай хүн үзвэл муур шиг шарвагнадаг зангаасаа салахгүй бол дахиад Манжид эзлэгдсэн үеийн хувь заяа давтагдана. Улс үндэстэнийг маань доромжлоод, өөрийн далд санаагаа хүлээн зөвшөөрүүлж, Монголчуудын тэмцэгч чанарыг үгүйсгэх замаар, дахин шинэ колончлолд оюун санааг нь дасгах гэсэн цаанаасаа захиалгатай, наанаа судалгаа хиисэн эрдэмтэн хүний баг өмссөн яриа байна гэдгийг анзаарахгүй байна уу мал уу даа ! ! ! Монголд өч төчнөөн түүхчид байна. Тэднийг өөрийнхөө түүхийг мэддэгүй, энэ муу Этвүүд гэгчээс долоон дор гэж хэлэх гээ юу, Ээ чааваас... ийм хөгийн урвагчид ихэдвэл дахиад л колончлогдоно шүү дээ ! ! !

2016, 10 сар 22. 21:00
Зочин

za bas bayarlaad bh ch zuil bishee.

2016, 6 сар 19. 19:36
Зочин

Австри бол бараг л герман ш дээ. Монголчууд дахин мандаад дайн хийвэл хамгийн түрүүнд өвөр буриад л ирж нэгдэнэ. Алуулахаа мэдэх хятадууд эцсийн хүчээ шавхтал тэмцэнэ. Польш австри хочрын ялгаа энэ

2016, 7 сар 12. 15:52
Зочин

Мань хэд шиг нь том юм ярьж, мөрөөдөж, идэж, баахаас өөр ажилгүй хүмүүсийн үр сад хэзээ ч дахин мандахгүй. Хувь хүн бүр эхлээд өөр хоорондоо бүх зүйлээр өрсөлдөж байж нийгэм тэр аяараа босно уу гэхээс дандаа л мөрөөдлийн, загварын юм ярьж, нэгнийгээ доош чангааж, чаддаг нэгнээ гайхаад, нэгнийгээ тэжээж арчилж өрөвдөж суугаа цагт дахин босох талаар ярилтгүй. Эхлээд өөрсдөө дотроо, хувь хүн бүр ур чадвар, биеийн байж болох бүх бололцоогоо гаргаж хөгжиж байж урагшилна уу гэхээс хоногийн 24 цагт хийсэн юмгүй, юманд сэтгэл гаргаж сураагүй бид мөхсөн дөө.

2016, 6 сар 2. 11:00
Зочин

Ядаж л Халх Ойрод 2 нэгдээд Манжийн эсрэг тэмцсэн бол байдал ямар байх байсан бол та бодож байна гээд асуучиж болдоггүй юм байх даа.

2016, 5 сар 31. 10:14
АНХААР ХАЛХ АРДАА

АЛТАН УРГИЙН ӨВӨГ ДЭЭДСИЙН ХАЛУУН ЦУС,БУЛЭЭН АМИАРАА ЗОЛЬЖ АВЧ ҮЛДСЭН ХАЛХ МОНГОЛЫГ ОЙРД НЭРТЭЙ ШИНЖААНЫ ТЭНМЭЛ ХАСАГ ХИРГИСИЙН ӨЛӨН БӨӨСНУУД УСТГАНА.

2017, 2 сар 12. 18:39
Зочин

Tegeed ustgahaas ni omno zarchihya geed uzeed bna uu hehe! Er ni ed nariig sain hyanaj bh heregtei shuu! Ergeed harahad l uragshaa taliichihna. Hetsuu hetsuu!

2016, 9 сар 6. 8:18
Тел ээж н

Бид ойрдууд цэвэр Монголчууд. Та нар харин омсдог хувцасаа хуртэл хар л даа, хаагаас ирсэн улс бэ.

2016, 5 сар 31. 9:32
Зочин

ГАЛДАНГИЙН ЗӨВ УРВАГЧДЫГ ХЭЗЭЭ Ч ӨРШӨӨЖ БОЛОХГҮЙ

3 сар 26. 18:08
Түүхч

kkk тийм учраас ГАЛДАН мэтийн УРВАГЧДЫГ ТҮҮХ ӨРШӨӨГӨӨГҮЙ!! АМИА ХОРОЛОЖ ҮХЭХЭЭС ӨӨР ЗАМ ҮЛДЭЭГЭЭГҮЙ!!!

2016, 5 сар 30. 20:02
novsh

shaadag shaaltuur ve

2016, 5 сар 30. 15:52
Зочин

Gashka bol zugeer l muihar jalagnii baatar baisan

2017, 5 сар 8. 18:05
Зочин

Zashka bol muhar jalganii aimhai urvagch bsan

2016, 5 сар 29. 17:05
anhaa

olon yum hutsasan t1 pizdanuud...tm l mundag yum bol naad yariad bgaa yumnuudaa hevluuleed gargaachdaa!!!!!!!!! arkhinii shireenii ard l hutsaj baival taarsan pizdanuud.

2016, 5 сар 28. 22:47
Нармай Монгол!

Энэ мэт Гадны Колончлогчидод Монголчууд биднийг хоорондоо хэрэлдээсэй хуваагдаасай гэх чин гагц ирмэлзэлтэй байгаа!!!Эвийг хичээцгээ олон Монголчуудаа!!! Хэрэлдээд бид гадны хоол болсон гашуун туршлага санахтун сэрэхтун!!!

2017, 2 сар 18. 12:38
Түүхч

Наад үгээ Бидэнд ХУДАЛ түүх зохой өгөн бага ястнуудыг бидний өөдөөс турхирдаг Оросууддаа хэл. урвасн ХУЛГАЙ ЦЭДЭНБАЛЫН удамд хэөл

2017, 5 сар 8. 18:06
Зочин

Zanaagiinhand helchihvel ehleed..

2016, 7 сар 12. 7:43
Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жи

Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жинхэнэ шинжлэх ухаанчаар хандаж түүхийг харсан бодит дүн шинжилгээ байна.

2016, 5 сар 29. 8:37
Зочин

Unen yum bichij dee. Muu sda mini chi l yum medehgui mal yum bol duugai suuj bai

2016, 5 сар 28. 20:04
Их БОМБОО

Хазара Хазара гээд Мөнхбаяр гэж гаж нөхөр хуцаад байдаг. Энэ эрдэмтэн яг зөв хэллээ. Хазарууд бол Афганы 3 дагч том үндэстэн. Хэдэн саяр тоологдоно. Лалын шийт шашинтай бөөн Хар тамхичин, ТЕРРОРИСТУУД. Тийм гаж донтнуудыг Монгол гээд байдаг. Тэд Чингис хааны Монголстан гэхэд дургүй ханддаг.

2016, 7 сар 12. 15:55
Зочин

Дашням профессорын ОХУ, АНУ, БНХАУ-ын олон тооны судалгааны хүрээлэнтэй хамтарч хийсэн хүний генетикийн судалгаа уншчих хөгшөөн. Англи хэл дээр, чи чадах байх гэж найдаж байна. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1180246/ Тэгчихээд амны зоргоор ярих үгүйгээ шийдчих. Өнөөгийн үнэн царай бол, нийт халх эрчүүлийн 20% нь шууд Чингисийн үр сад байдаг бол, өнөөгийн ОХУ-ын буриад, БНХАУ-ын шилийн голынхон, Афганистаны хазара эрчүүлд энэ тоо хамаагүй өндөр. Муухай мэдээ хэлсэн бол уучилна биз дээ. Үнэн юм даанч арилгаж болохгүй юм даа.

2017, 9 сар 29. 1:55
Зочин

za zailaa arhinii shireen deer tuukh yarikh uttgagui yum daa

2016, 5 сар 28. 19:59
Их БОМБОО

Галдан чинь бүгдийг эзэлж эзэн сууна гэсэн бодолтой хүн байсан юм бишүү. Долоон ус, Яркенд, Турфаны хант улсыг эзлэн авч дараа нь Халх, Манж, Хятадыг бүхэлд нь эзлэнэ гэсэн бодолтой хүн юм шигээ. Үгүй бол юу гэж Халхруу довтлох вээ дээ. Ойрдын байгуулсан улсаа төвхөнүүлээд амар жимэр суухгүй юу. Галдангаас бүгдл айж байсан шдээ. Галдангаас болж Ойрдууд мөхсөн.

2017, 3 сар 29. 21:14
Зочин

Галдангаас болж Байгал нуур Оросод очсон нь л үнэн юмдаг

2016, 7 сар 12. 7:47
Жалга довны өчүүхэн бэртэгч үзлээр биш, харайн Жи

Шаал худал!!!!! манайхны шизо ёдор толгойтой нөгөө далай, на.сүхбаатар нарын зохиосон үлгэр!! Галдангаас хэн ч эмээгээгүй, айгаагүй!!! Ойр хавийнх нь хэдэн чавганц, хасаг эмгэд хөгшид л айсан байах кккк. Бодит байдал дээр Галдан Оросын боол, Түвдийн далай ламын ЗАРЦ, Манжийн үйлчлэгч байсан. Тиймээс Халхын эсэрэг дайнд гадаадын энэ луйварчидаас зэр зэвсгийн болоод тагнуулын, сэтгэл санааны дэмжлэг авсан. Манжийн хаааны зөвшөөрлөөр, Түвдийн далай ламын адисласнаар орсуудад Буриадын газрын өгөх амлалттайгаар Ар Халхын нутаг руу 30,000 цэрэгтэйгээр, Халхын цэргүүдийг Байгаль нуурт дайтаж байахд нь ар хударгаар нь дайрсан. Үхсэнийх нь дайчин, сайн эр. Сайн эр амиа хорлож үхдэггүй юм. Галдан золбин нохой мэт амиа хорлож үхсэн!! Юу үнэн тэр үнэн.

2017, 3 сар 26. 10:41
Зол

1.чи амиа хорлож байгааг нь харсиймуу
2. Баатар хүн дайсандаа баригдахгүй гэж амиа хорлодогийм Танай Занабазар шиг бусдын хормой дооүуур гүйж ордгүй юмаа

2017, 3 сар 25. 16:58
Зочин

Манжийн үед яг ийм маягаар харийн далд арганд урхилагдаж, улыг нь долоож, урваж ороод сүйрсэн шүү дээ. Гадаадын томхон цол зэрэг, нэр гуншинтай хүн үзвэл муур шиг шарвагнадаг зангаасаа салахгүй бол дахиад Манжид эзлэгдсэн үеийн хувь заяа давтагдана. Улс үндэстэнийг маань доромжлоод, өөрийн далд санаагаа хүлээн зөвшөөрүүлж, Монголчуудын тэмцэгч чанарыг үгүйсгэх замаар, дахин шинэ колончлолд оюун санааг нь дасгах гэсэн цаанаасаа захиалгатай, наанаа судалгаа хиисэн эрдэмтэн хүний баг өмссөн яриа байна гэдгийг анзаарахгүй байна уу мал уу даа ! ! ! Монголд өч төчнөөн түүхчид байна. Тэднийг өөрийнхөө түүхийг мэддэгүй, энэ муу Этвүүд гэгчээс долоон дор гэж хэлэх гээ юу, Ээ чааваас... ийм хөгийн урвагчид ихэдвэл дахиад л колончлогдоно шүү дээ ! ! !

2016, 6 сар 4. 10:37
Зочин

Yadag Mal ve chi.GAldan khaanii daraa 2 ,3 n haan eeljilen suuj Zuungar ulam huchirheg bolson.Halhruu dovtoldog shaltgaan 1.Uuriin tursun duug ni tusheet khan alsan. 2.Tusheet khan holbooton boloh Zasagt khan shariig dovtolj alsan. 3.Ug helee ololtsoh zavdal ugulgui Zuungariin nutagruu tsergeer tsumrun orson. 4.Manjid ilt vassal maygaar handaj dotoodiin hergee manjaar shiiduulj baisan. Iim uchiraas halhiig Galdan dovtolson dovtlohdoo Zasagt khantai holbooton baisan,Setsen khaniihantai baildaagui zuvhun urvagch ah duus Chahundorj Zanabazar nartai l baildaj nuguudul ni manjruu zugtaaj dagaj orson.Chingehdee Zanabazar muhar susegt avtsan halhiig ter chigt ni manjid dagahiig urialsan.

2016, 5 сар 28. 20:03
Зочин

Галдан тэнэг авгай хүүхний асуудлаас болж өөрийн үеэл дүүгээ ч захирч чадаагүй хүн яаж Монголыг зангидах вэ дээ

2016, 7 сар 12. 7:50
Галдан гэдэг үлгэрээ зогсоо!!!! 90-ээд онд баахн

Галдан гэдэг үлгэрээ зогсоо!!!! 90-ээд онд баахн шизо дүрвэд мүрвэд нөхдүүд зохиосон үлгэр зүүд аль нь юм бүү мэд. Галдан Зүүнгар улсаа ч захирж чадаагүй. Золбин нохой мэт хор ууж үхсэн нь үнэн. Манжийн зараал, Оросын БООЛ, Түвдиин элч/хамжлага байж, тэдний тушаалаар Халхын ар хударгаар чимээгүй зуудаг нохой мэт дайрсан хүн.

3 сар 26. 18:09
Түүхч

ЧИН ҮНЭН!!!!

2016, 5 сар 29. 1:00
Зочин

Pizda tvvxe unshaach !!!

2016, 5 сар 28. 14:44
Ойн ард

манжид урвагчдын үр удам болсон өвөр монголчуудыг хардаа - бүгд хятад царайтай. Ингэж улс үндэсээ авч үлддэг юм уу, хятадын эрлийзүүд ээ!

2016, 5 сар 28. 20:01
Зочин

Дөрвөдүүд өөрсдөө Манжтай нийлж Зүүнгар улсынхаа араас нь хутгалчихаад Ховдын хязгаарт аймаг хошуу байгуулах эрхээр шагнуулсан түүх ээ юу гэхэв

2016, 5 сар 29. 1:01
Зочин

Zvvn gariig araas xutgalsan xvn bol Zanabazar shv .

2016, 5 сар 28. 12:33
Зочин

энэ нэг ийм монгол улсын түүхийг будилуулсан янз бүрийн гадны төөрөлдсөн түүх уг үндэстнийг маан түүхээс арчдаг энэ шарын шашин түвд ламуудын тараасан мушгин гуйвуулж одоо ч мунхаруулдаг салшгүй санааг л энэ хүн байгаар нь ойлгохоос жинхэнэ үнэнийг мэдэх бүхнийн үгүй хийсэн гадны хүч түвдүүдийн бүх түүх өндөр соёл дарсан хамаг соёлт дэвшилт бүхнийг өөрийнхөө шашины номноос гаралтай болгосоноос энэ хүмүүсийг төөрөгдүүлжээ одоо бүр монголчуудыг буурайтуулсан өндөр гэгээн гэх Занабазараар доош хийж хаана юу байхыг маан мэддэг заах нээ харин ямар өндөр соёлт хүчит ард түмэн байсаныг одоо ч үргэлжүүлж байгаа монгол түмнийг шашины эрхэнд оруулж бүү доромжлоосой

2016, 5 сар 28. 10:29
URWAGCH ZANABAZAR

Zanabazar muu urwagchaas bolj Mongol uls hariin darlald orson

2016, 7 сар 12. 7:50
Галдан гэдэг үлгэрээ зогсоо!!!! 90-ээд онд баахн

Галдан гэдэг үлгэрээ зогсоо!!!! 90-ээд онд баахн шизо дүрвэд мүрвэд нөхдүүд зохиосон үлгэр зүүд аль нь юм бүү мэд. Галдан Зүүнгар улсаа ч захирж чадаагүй. Золбин нохой мэт хор ууж үхсэн нь үнэн. Манжийн зараал, Оросын БООЛ, Түвдиин элч/хамжлага байж, тэдний тушаалаар Халхын ар хударгаар чимээгүй зуудаг нохой мэт дайрсан хүн.

2016, 5 сар 31. 9:54
Зочин

Үмхий ойрадууд бие биенээ алж хядаад устаж алга болсон.Манжид урвасан хэдэн адгийн шаар халх монголд эх оронч болчихсон хуцаж суух юм даа

2016, 5 сар 28. 17:02
tengis

ondor gegeen zanabazar

2016, 5 сар 28. 10:22
Teneg

Odoo Hyataduudtai baildaad hereggui hyaduulna geed zugeer l buuj ug gesen tarhi ugaaltuud yavj bna .
Mongolchuud bid baatar uvug deedestei humuus shu . Urvaach sharvaachidiig hezeech urshiij bolohgui

2016, 5 сар 28. 10:02
Зочин

Занабазар хэнээс юунаас урвах вэ дээ. Харийн дайсан халдаад ирэхэд нь үндэс угсаагаа авч үлдсэн л хүн шүү дээ. Урвагчдыг ойрдууд өөрсдөөсөө л хайсан нь дээр байх.

2016, 5 сар 28. 9:51
Зочин

hujaad dagaar orson ni zuv baisan geed l shaadag urvagchdiig gazar deer ni alah heregtei

2016, 5 сар 28. 8:53
Isis

Зарим монгол судлаачидаас илүү ярьж бна.одоо эргэж харвал зөв бсан бдаг.одоо монглчууд бид дөрвөл.буриад.халхаараа талцах бус энэ улсууд шиг бодитой дүгнэлт хийж урагшлах хэрэгтэй

2016, 5 сар 28. 17:03
tengis

barimtiig sain unshjee.bid tuuhee sudlax

2017, 9 сар 29. 2:13
Зочин

tiim

2016, 5 сар 28. 8:10
Зочин

яаж сэтгэхээрээ манж хятадад урвасан нь зөв гэж сэтгэдэг байнаа лав монгол хүн биш ээ. бүхнийг эр чадал эрх мэдлээр шийддэг байсан түхийн цаг үед Галдан-Цэвээнравдан, Тэмүүжин-Жамух цаашлаад Модун Шанюуй-эцэгтэйгээ хүртэл тэмцэлдэн алалдаж иржээ. хэн нь ч гадаад харь улс руу гүйгээгүй л байхгүй юу. Тэмүүжин тайчуудад баригдаад дөнгөтэй оргохдоо алтан улс руу гүйсэн бол, Жамух ялагдаад мөн л Монгол овог аймгаасаа гарч яваагүй. ходоод хагаравч тогоон дотроо. Галдан Энхамгалан дээр очсон бол тос аваад л нэр хүндийг нь ашиглах байсан биздээ. урвагч гэдэг үгний утгыг ойлгохгүй байгаам байх даа эх оронч үзэл маань хаачваа Монголчуудаа

2017, 2 сар 18. 12:37
Түүхч

Атвүүд багш бол ЖИНХЭНЭ утгаараа түүхч, эрдэмтэн хүн. Манай түүхийг Цэдэнбалын үед ОР ҮНДЭСГҮЙ зүйлээр ЗОХИОЖ ирсэн. Оросуудын оролцоо үүнд их бий. Түүхээсээ бага ястангууд харийн дайснуудтай ХУЙВАЛДАН Монголын эсрэг тэмцсээр ирсэн. Монгол доройтсон бүх үед дандаа БАГА ЯСТНУУДЫН УРВАЛТ байсан. Түүх гэрчилнэ. Түүхийг unbiased буюу хувь хүн, улс төрийн шалтгаангүйгээр, үнэнээр бичдэг хүн бол эрдэмтэн хүн байна. Атвүүд багшид Халх, ойрд гэж хуваагдах, тэдний түүхэнд нэгийг нь сайн,муу харагдуулах шалтгаан байхгүй. Энэ хүн Эрдэмэтэн тул үнэнийг л хэлсэн байна. Минь улсын үед Хятадууд ойрдуудыг халамжиндаа авч Монголын эсрэг тавьсан, Манжийн үед Энхбамгалан хаан болон бусас манжууд ойрдуудыг илтээр дэмжиж Халхын эсэрэг бууны нохой болгон ашиглаад сүүлд нь устгасан. Түвдүүд, Ойрдууд нийлж Монголын эсэрэг 2-3 удаа маш том дайн хийсэн 1. Гүүш хаан болон Түвдийдийн арми Халхын Цогттайжыг унагасан. 2.Галданбошогт болон Далай лам өөрсдийн өстөн болох Эрдмийн оргил болсон Занабазарын эсрэг дайтсан. гээд тодорхой жишгүүд олон байна. 30-аад онд Дүрвэд Ө.Бадрах, Шижээ нарыг Оросууд турхиран Монголын ЗГ-н эсрэг бослого гаргуулан Дүрвэдийн БНУ байгуулахыг оролдоод бүтэлгүйтсэн. Оросууд Цэдэнбал гэх күүкэлдэг жинхэнэ утгаар нь ашиглаад дараа нь золигт гаргасан..... гээд ярьвда үнэн түүх байна аа байна!!!! Одоо Монголоос хэн УРВАХ вэ???

2017, 3 сар 25. 16:59
Зочин

Үхсэн элэнцэгний чинь жинхэнэ эрдэмтэн. Манжийн үед яг ийм маягаар харийн далд арганд урхилагдаж, улыг нь долоож, урваж ороод сүйрсэн шүү дээ. Гадаадын томхон цол зэрэг, нэр гуншинтай хүн үзвэл муур шиг шарвагнадаг зангаасаа салахгүй бол дахиад Манжид эзлэгдсэн үеийн хувь заяа давтагдана. Улс үндэстэнийг маань доромжлоод, өөрийн далд санаагаа хүлээн зөвшөөрүүлж, Монголчуудын тэмцэгч чанарыг үгүйсгэх замаар, дахин шинэ колончлолд оюун санааг нь дасгах гэсэн цаанаасаа захиалгатай, наанаа судалгаа хиисэн эрдэмтэн хүний баг өмссөн яриа байна гэдгийг анзаарахгүй байна уу мал уу даа ! ! ! Монголд өч төчнөөн түүхчид байна. Тэднийг өөрийнхөө түүхийг мэддэгүй, энэ муу Этвүүд гэгчээс долоон дор гэж хэлэх гээ юу, Ээ чааваас... ийм хөгийн урвагчид ихэдвэл дахиад л колончлогдоно шүү дээ ! ! !

2017, 3 сар 2. 8:48
Зочин

Харин чи чинь америктайгаа нийлсэн жинхэнэ урьвагч байнашдээ. Чамайг албал таарна.

2016, 7 сар 13. 7:18
Зочин

Манж бол Хятад биш гэдгийг л гол нь ойлгоосой. Манж бол нүүдэлчин улс. Хэл соёлоороо Алтай хэлний аймагт харьяалагдах үндэстэн. Хан үндэстэн огтхон ч биш. Манж хятад гэж нийлүүлэх хэрэггүй. Гэхдээ би урвасан, дагаар орсныг зөвтгөх үүднээс бичээгүй шүү

2017, 3 сар 26. 10:42
Зол

хятдад ууссан эрлийзүүд шүү дээ хазаратай адилхан эрлийз

2016, 5 сар 31. 1:15
sds

zow2

2016, 5 сар 29. 8:39
Зочин

Bitgii huts muu mal mini

2016, 5 сар 28. 7:52
Зочин

гадаад хүн монголчуудад түүхийг нь заадаг болждээ тэгэхдээ бүр тарж бутраад урваж шарвасан нь өлзийтэй ч гэх шиг зарим нэг эх оронч бус монголоо гэсэн сэтгэлгүйчүүд нь зөв ч гэх шиг .

2016, 5 сар 28. 6:49
Зочин

bitgii shaa, zanabazar xytadad urvaagui bol mongol zuun garuudtaigaa niileed manjiig eserguutseh ih huchtei baih bailaa. Ahan duusee manjuudaar hyduulj uuruu bolon urvagch 2 ahtaigaa niilen haan suugaad heden hytad huuhen avchruulj baahan burhan nertei barimal barisan gar shuu. shalig urvagch zanabazar aas hoish ih mongol uruudsaar udiig hurleee. yamar umnii ih bogd. urvagch.................. eh oronchid baatruud hezee ch eh oron gazar shoroogoo hudaldaj baisan tuuhgui bilee

2016, 5 сар 27. 22:28
зочин

Халхын урвагчийг алдаршуулах гэж түүхийг гуйвуулав.

2016, 5 сар 27. 23:01
Зочин

Дүрвөдийн шаарнууд өөрсдөө Зүүнгарынхаа араас нь Манжтай нийлж хутга шаасан түүх ээ юу гэх эв

2016, 5 сар 27. 23:02
Зочин

Галдангийнхаа араас үеэл дүү Цэвээнравдан нь хутга шаасан

2016, 5 сар 27. 22:05
Зочин

муу ч бай шарын шашин 400 жил монголыг бусдад уусгалгүй авч үлдсэн. Харин оросууд 70 жилд бидний тархийг угааж өвөг дээдсийг маань хядаж монгол хүнтэй гар барихаас ч ичдэг Цэдэнбалаар төр бариулж хэл соёлыг маань жигшин үзэж бидний түүх хэл соёлыг гутаан доромжилж ойрдууд баатар байсан мэтээр ойлгуулсан юм. Үнэндээ манжид Зүүнгараас хамгийн түрүүн дөрвөдүүд Саарал жанжинтайгаа бууж өгч цоросоо хядсан гэдэг. Дараа нь Амарсанаа манжийн цэрэг дагуулаг очиж хядсны бурууг халхад нялзааж "хулгайч хамгийн чанга хулгайчийг барь гэж хашгардаг шиг л дүрвэдүүд Урвагч халх гэж хашгирч байдаг болсон." Одоо урвагч Цэдэнбалаа магтаад сүйд болох юм. Монголын хамаг эх орончдыг орос авгайтай нийлэн хядаж цөлж бараг дуусгасан хүнээ магтаад байх юм.

2017, 3 сар 26. 10:44
Зол

чи тэр үед амьдарч байсиймуу сургаар бүү буруутга

2017, 3 сар 25. 17:07
Зочин

Tuvdiin shashin Mongoliig 500 jil aajmaar doroituulan muhuuh zorilgotoi uls turiin nuuts zahialgatai orj irsen shashin. Zorilgoo ch muugui bieluulsen. Deer ni tangadiin haraal gej aihtar um davhtssan. "Tangud muhuugui gedgiig ugluu bur sanuulj bai" gesen ezen Chingis haanii ugiig umartsan Zanabazar nar Manj, Tangud nariin uls turiin holboond urvan orj, Tangudiin haraaliig uuriin bier Mongold shingeeh buzar unald unasnaas buh um buruu hoishoo ergesen gedgiig Mongolchuud aajmaar uhaarah baih gej naidaj bna ! ! !

2017, 2 сар 11. 19:22
Baruun Mongol Ard

AGUULAH CHOLOOLOH HUDALDAA!
"Zanabazariig avah hund Saaraliig unegui!! AVAARAI AVAARAI! "
-Ovoo une hurch bna shuu!
-Aii yuhev! Manaihan iim modand durtai durtai!

2016, 5 сар 28. 10:33
URWAGCH ЧOIBALSAN

BITII SHAA ЧОЙВАЛСАН SDAA OLON HUN ALSAN ALUURCHIN

2016, 5 сар 27. 21:22
Зочин

fuck you lier

2016, 5 сар 27. 20:52
Баяр

Гадны хүн логиктой ойлгосон байна. Зарим ийм хүмүүсээс манай түүхчид гаргалгааг нь тусгаж авах ёстой. Орос хүмүүсээс Куксин логик сайтай манай түүхийг ойлгодог. Ашиг сонирохлын хувьд Япончууд л голдуу зөв дүгнэдэг юм шиг. Түүхэн хүмүүсийг өнөөдрийн зүгээс ингэж дүгнэх хэр юм болдоо.

2016, 5 сар 27. 20:51
Зочин

зарим зүйлийг гярхай сайн ажигласан байна.харин энэ монгол хэд хэдэн сайхан тэнэг асуулт асуужээ. ичмээр юм даа.Яг үнэндээ Галдан,Амарсанаа нар монголын түүхэнд магтаад байхаар үүрэг гүйцэтгэсэн хүмүүс биш юм.Энэ бол өнөөдөрч үргэлжилж байгаа эрх мэдлийн төлөөх ойрдуудуудын атгаг санаархалаас өөр зүйл биш.

2016, 5 сар 27. 20:43
Зочин

Галдан бол Занабазар Чахундорж нараасаа хувь илүү урвагч шүү дээ тэр нөхөрийн толгойог Төвдүүд залж Оросууд Халх Монголчуудын эсрэг зэвсэглэж турхирч байж

2016, 7 сар 12. 8:09
Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР

Халимгийн ерөнхийлөгч Илюмжанав сая Оросын ТВ-гээр ярихдаа Ойрдууд бол Хятад гаралтай, Хятад цустай хүмүүс гэж албан ёсоор зарласан. Ойрдууд түүхэндээ үргэлж Хятадуудтай нэгдэн Монголын эсэрэг тэмцдэг, Монголчуудыг алж хяддаг байсаны нууц тэд уг удмаараа Хятад удамтай, тэдний цусаар Хятад цус гүйж байсных ажээ. Ойрдууд дунд Шар Хятад, Хар Хятад гэсэн овгууд их байдаг , түүнийгээ үргэлж НУУДАГ байсан нь одоо илэрсэн. Галдан малдаг гэдэг бол дүрвэд мүрвэдүүдийн зохиосон ҮЛГЭР. тэнд үнэн юм нэг ч үгүй. Муу нохой мэт амиа хорлож үхсэн хүн ҮХСЭН БААСААРАА баатэр, эх оронч, агуу хүн байх вэ дээ!!!!!!!! ёстой л золбин жингэр л байсан шүү дээ. Түүхэ умш малуудаа, Түүхээ умшаад наад Атвүүд шигээ юманд Шинжэлх ухаанчаар ханд, битгий зүүд, өөрсдийн төлсөөллөө ҮЛГЭР Болгуж ярь. Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР.

2017, 3 сар 26. 10:46
Зол

УРВАГЧ, ШАВАР БУРХАН ХИЙХЭЭС ӨӨР ИД ШИДГҮЙ ЗАНАБАЗАР МОНГОЛЫГ АВАРСАН ГЭДЭГ ҮЛГЭРЭЭ ЗОГСООЕ
ЦОГТ ТАЙЖИЙГ ХАВТ ХАСАРЫН УДАМ ХОШУУД МОНГОЛЧУУД ХҮҮХДИЙН МАХ ИДДЭГ ЧӨТГӨР ГЭДЭГ ЮМ БАЙНА ЛЭЭ

2017, 2 сар 11. 19:27

Avtuud ahtaigaa niileed Zanabazar avgiinhaa tsogtsiig damjil!

2016, 5 сар 29. 8:42
Зочин

Orosiin turhiraltaar galdan gedeg yum orj irj mongoliig ugui hiisen yum. Galdan halhad dovtolj bh hoorond orosuud halhiin haryand bsan baigali nuuriig maani bulaaj avsan yum sh dee. Malaa

2016, 5 сар 27. 20:40
Зочин

Хэрэв ээ Галдан Оросуудад долигнож тэдний эрх ашигт үйлчилсэн Монголчуудын үйл хэргээс урвасан үйл ажиллагаа явуулаагүй бол Чахундорж Галдан хоёр хэзээ ч дайсанганалцахгүй хоорондоо дайтахгүй байсан. Тухайн үеийн Монголчуудын хамгийн том гай нь Төвдөд суралцаж харь соёлд тархиа угаалгасан Галдан гэж нөхөр Зүүнгарын тэргүүн болж Монголчуудаа Төвд эрхээр балбах болсон юм даа

2018, 3 сар 27. 20:35
Зочин

Ац чинь

2016, 7 сар 12. 8:09
Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР

Халимгийн ерөнхийлөгч Илюмжанав сая Оросын ТВ-гээр ярихдаа Ойрдууд бол Хятад гаралтай, Хятад цустай хүмүүс гэж албан ёсоор зарласан. Ойрдууд түүхэндээ үргэлж Хятадуудтай нэгдэн Монголын эсэрэг тэмцдэг, Монголчуудыг алж хяддаг байсаны нууц тэд уг удмаараа Хятад удамтай, тэдний цусаар Хятад цус гүйж байсных ажээ. Ойрдууд дунд Шар Хятад, Хар Хятад гэсэн овгууд их байдаг , түүнийгээ үргэлж НУУДАГ байсан нь одоо илэрсэн. Галдан малдаг гэдэг бол дүрвэд мүрвэдүүдийн зохиосон ҮЛГЭР. тэнд үнэн юм нэг ч үгүй. Муу нохой мэт амиа хорлож үхсэн хүн ҮХСЭН БААСААРАА баатэр, эх оронч, агуу хүн байх вэ дээ!!!!!!!! ёстой л золбин жингэр л байсан шүү дээ. Түүхэ умш малуудаа, Түүхээ умшаад наад Атвүүд шигээ юманд Шинжэлх ухаанчаар ханд, битгий зүүд, өөрсдийн төлсөөллөө ҮЛГЭР Болгуж ярь. Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР.

2016, 6 сар 4. 2:41
Зочин

Chinii omoorood baiga ter chahudndorj chin yu gej helj baisnig medehuu!?!?! Чахундорж : Галдангын атганд орсноос манжид дагаар орсон нь дээр. . .

2016, 5 сар 27. 20:14
Зочин

Mongolchuud bid bidnii gazar shopoo bol yugaar ch solishgui ariun nandin ene delhiin haana baihgui nandin zuil neg hristos baagii nadad minii nutgiin gazar shopoonoos burhan guisan ch bvv ug gedeg vgiig ayagui munhag ***** vg gej helle hezee ch tim yum bdgui geel zutgeed baiw

2016, 5 сар 27. 19:50
Зочин

Нийлж Манжийг ялах байсан гэх шиг...Өмнөдөд 100 сая хужааг гартаа атгасан Манж Умардад зугтах газаргүй болгосон Хаант Оросын түрэмгийлэл нийлээд Халх Ойрдын нэгдсэн хүчийг ядах юмгүй залгина Ядаж байхад Францаас авчирсан их буутай Манж ,Орос галт зэвсэгээр бүрэн зэвсэглэсэн байхад нум сумтай Халх Ойрд хүч дийлэх үү Дээр нь хоёулаа дайсаагнасан зөрчилтөй байж шүү Орос ахын зохиосон Галдан баатар байсан түүхийг засмаар байна Насаараа Төвд судар цээжилсэн Галданд цэргийн авьяас байхгүй Түүний ойр дотно цэргийн жанжид гол хүндийг үүрч байсан Далай ламд тархиа атгуулсан Орост урвасан этгээд Галданг Халх төдийгүй Ойрдууд өөрсдөө эсэргүүцэж босч байсан шүү Галдангийн ачаар Зайсан нуур Казахстанд одооны хэлээр Красноярск муж Горно Алтай болон Алтайский хязгаар Байгаль нуур Орост мөн үлдсэн том газраа Хятадын Шинжаанд алдчихаад сууж байна Эцэст нь өөрийн толгойгүй Галданд Төвдийн шар шашинд тархиа угаалгасан зомби байсан Зомби Галданг Оросууд ашигтайгаар амархан эргүүлсэн байгаам даа

2016, 6 сар 4. 2:39
Зочин

Chamg olj ochood alchxiimsan . Muu hujaa lalar

2016, 5 сар 31. 1:18
sds

Gants galdan tegj eserguutsej bhad chahundorj zanabazar orj irsen bol manj hezeech barahgui. Manjaas aigaad shees aldtsan bshdee uhsen atsnii chin ih buu. Yas yuman deeree manj tserguud ezelj chadaagui hamgiin suuld Mongol janjid noydoor gazarchluulj taktik bolowsruulj enhamgalan suulchiin tulaanaaraa Galdang but tsohison bdg

2016, 5 сар 28. 18:27
zochin

ene nuhur jinhen hujaad sunsee ugsun hunii zoombii bololtoi....tuuhee medehgui yu yu bichij mangartaad bgaa mal ve.....mongoloos min zail za...!!! yun buu pulemet yriad bgaa hujaagiin suns ve xa xa xa....tuuhee unsh za malaa...!!! uhaantai halhiin erdem medlegtei tuuhchid hurtel uursdiinhuu aldaag davtahgui gj tuuhee unenrr n uldeej bhad etseg uvgudiinhuu deedeldeg shashinaar hurtel orolddog hen be chi...!!! hujaad shashing horidog gsen , tendee och za malaa...!!!

2016, 5 сар 27. 20:05
Зочин

ӨӨРӨӨ ЯМАРЧ НАЙДЛАГАГҮЙ ЗОМБИ БОЛЧИЖ ДЭЭ.

2016, 5 сар 28. 10:36
URWAGCH ЧOIBALSAN

ЧOIBALSAN BOL ALUURCHIN

2016, 5 сар 29. 17:07
anhaa

chi muu uuruu utund idegdsen baas

2016, 5 сар 27. 19:38
Зочин

Манай түүхчдээс арай логиктой ярьж байгаа биз дээ? Харь хүн болохоор тэр юм уу таамаг, санаа дэвшүүлэхдээ ямар нэг ашиг сонирхолын зөрчилгүй, шууд гаргалгаа хийх маягаар хандах нь түүхийг илүү шинжлэх ухаан тал руу нь оруулж байна.

2016, 5 сар 28. 18:19
zochin

hutsaa chi.....ter amerik gj suraggui bhad oirduud manj, urvagch halhuudtai buhel buten 60 jil daitsiin za......chi mal tsarailj uhaantai hun bolj mongol ulsiig min buu gutaa....odoo bas hujaad buuj ugch udahgui huviusgal bolno gj huleehuu...!!!??? tegj yrival ter urvaj manjtai niilj oirduudiig huis temtersench gsen, uldsen tsuunh oirduud anh 1911 ond manjuudiig huusuniig medehuu malaa...!!! cham shig maluud eh ornoo gadniihanii ugeer uguisgedegiin za ! odoo bas bugdeeree aluulaad yahiin gd hujaad dagaar ormoor bnuu malaa...!!!

2016, 5 сар 27. 19:02
зочин

Нийлж нэгдээд манжтай дайтсан бол бут цохих байлаа.Манжид дагаж ороод хариугүй сүйрэх цагтай аварагдсан даа.Өмхий шар хувалзаас болж бусдын боол босгоны шороо болсон гашуун ч гэсэн үнэн түүх.Үхэхдээ хүртэл нүгэл нүдээр нь гарч хулсан хутга бөгсөндөө шаалгаж үхсэн шар хувалз.Энэ хувалзаас болж харанхуй бүдүүлэг мухар сүсэг мугуйд тэнэг харанхуй үеийн эхлэл тавигдсан.

2016, 7 сар 12. 8:03
Хуцалгүй зайл өмхий амтай хужаа минь. Ойрд мойрд г

Хуцалгүй зайл өмхий амтай ***** минь. Ойрд мойрд гэсэн ХУДАЛ Зүүдээ зогсоо. Танай ойрд Халимагү хүн Илюмжанов чинь Халимаг, Ойрууд бол Хятад гаралтай, Хятад цустай хүмүүс юм гэж олон улсад ТВ гээр зарласан. Ойрдууд түүхэндээ үргэлж Монголчуудын эсэрэг ***** нартай хүч хамсаран тэмцдэг байсны нууц тэр байж. Халимагийн цусанд Хятад цус гүйжж биагаа гэж танай ойрдын тэргүүн зарласан нь нууц байсан үнэнээ илчилсэн хэрэг.

2016, 5 сар 27. 18:56
hi

chonos ovgiinhaniig chingiss bish jamuha uildsen uil sh dee

2016, 5 сар 27. 18:07
зочин

энэ солиорч байна.хэрэв занабазар Галдан хаантай хэлэлцэж тохирч эвлэсэн бол манжийг хэмх цохих байсан.Аль аль нь хаан болох гэж зүтгэсээр ганцхан яг одоогын АН-МАН хоёр шиг эвээ олохгүй биенээ жадалсаар хоёулаа үхэлрүү одсон. галдан хаан хор ууж үхсэн бол Манж нар занабазарыг бээжинд гэрийн хорионд сүүлийн хэдэн жил хорьж байгаад шар сүмд элэгрүү нь хулсан бийрээр дүрж алсан.Монголчууд хүн төрөлхтөний түүхэнд ганцхан удаа эв саналаа нэгтгэн нэг зүг харсанаар дэлхийг эзэлчих шахсан улс.Ядаж байхад төрийн байгууллагын төдийгүй хөдөөгийн малчид хүртэл хоёр намд хуваагдаад сум багийн төв дээрээ зөрөхдөө хүртэл хоёр тийшээ харж мэнд усч үгүй явхыг хараад сэтгэл хөндүүрлэж байна.

2016, 7 сар 12. 7:50
Галдан гэдэг үлгэрээ зогсоо!!!! 90-ээд онд баахн

Галдан гэдэг үлгэрээ зогсоо!!!! 90-ээд онд баахн шизо дүрвэд мүрвэд нөхдүүд зохиосон үлгэр зүүд аль нь юм бүү мэд. Галдан Зүүнгар улсаа ч захирж чадаагүй. Золбин нохой мэт хор ууж үхсэн нь үнэн. Манжийн зараал, Оросын БООЛ, Түвдиин элч/хамжлага байж, тэдний тушаалаар Халхын ар хударгаар чимээгүй зуудаг нохой мэт дайрсан хүн.

2017, 7 сар 4. 16:14
Зочин

Занабазар урвагчийг хамгаалах гэж улайрах нь сонин

2016, 6 сар 2. 10:03
Зочин

Иймэрхүү зүйлийг ухаарч ойлгох хүмүүс даанч ховор юмдаа. Одоо тэгээд талцаад л байж байхаас. Их гүрнүүдийн явуулга үеийн үед байсаар л байна, байх ч болно. Тухайн цаг үед ч гэсэн ямар их явуулга явагдаж байсан нь тодорхой. Түүн дээр л Монголчууд алдсан. Нүүр нүүрээ харж байгаад л асуудлаа ярилцах байждээ. Одоогийн АН МАН 2-оор жишээ авдаг нь буруу. Эд нарын ихэнх нь цэвэр Монгол цусны хүмүүс биш байх

2016, 5 сар 27. 19:02
Зочин

yag tiim

2016, 5 сар 27. 17:23
Зочин

1911оноос шууд үсэрч 1991 оны хувьсгал гэж солиорч байгаа энэ янк яах аргагүй түүх гажуудуулдаг тархи угаагч баабарын багш, удирдан чиглүүлэгч нь бололтой,монголчууд түүхээ чамаар заалгахгүй

2016, 5 сар 27. 17:19
Зочин

Hustvaa

2016, 5 сар 27. 17:12
shal hudalaa

herebee halhuud zvvngariin haant ulstai negdsen bol manjuud diilehgui baisan daa. herebee halhuud kazak shig orosd negdsen sayhan 1990 ond salahdaa buriad mongoloo abaad bvr tom uls boloh bailaa. deer ni bid manj hyatadiin darlald baihdaa tembvv obchin tarhaj bid barag svirehee aldsan bol kazakuu, buriaduud bas dundad aziin ornuud ogt garch baihgaagui tul mash ih osoj baisan daa..

2016, 5 сар 27. 16:58
Зочин

Халхын нутгийг Элбэгдорж хужаагаар дүүргэх хууль батлуулах гэж байна. Халх ч устах бололтой.

2016, 5 сар 27. 16:45
eh oronch

za ene hariin nohor yugaa meddeg gj iim hudlaa ym bichdeg bn... huts huts..

2016, 5 сар 27. 16:37
Зочин

ЗАНАБАЗАР БУУЖ ӨГӨӨГҮЙ БОЛ ӨНӨӨДӨР НЭГДСЭН МОНГОЛ УЛС БҮХЛЭЭРЭЭ ОРШИН ТОГТНОЖ БАЙХ БАЙЛАА. БАРГА, ӨВӨРМОНГОЛ, ШИНЖААН УЙГАР, ТУВА , ЗҮҮН ГАР, ТӨВ МОНГОЛ НИЙЛСЭН АГУУ ХҮЧИРХЭГ УЛС БАЙХ БАЙЛАА.

2017, 7 сар 4. 16:13
Зочин

yag unen. Negdj hadsan bol Mongol ter Manjiig bodvol haritsangui huchirheg uls bsan yum shuu

2016, 5 сар 27. 16:33
Зочин

HALHUUDIIN HALHAVCHIND ULDEJ SHINJANAAS NUUJ IREJ ITUGEN HALHIIN NUTAG UVSAD SUURISHSAN OIRDUUD MALGUIDEE OIR HAVIIN HOTNII MAL HULGAILAJ IDCHEED 4 SHIIRIIG NI SHIDEJ HERELDDEGEES BOLOOD DURVUD HUN HUN BISH DURVUN SHIIR MAL BISHEE GEJ UG GARSIIMSHDEE!!! TIIM BJ HALHIIN BUYAND TSADAHGUI HANAHGUI TURD SUUJ HAMAG BAYLAGIIG SORJ SUUH ENE UVSUUD ARAI L IH BNDAA TURD!!!! ALTANHUYAGAAAS AVHUULAAD KYOKSHUZAN CHOIJILSENSUREN HURELBAATAR NYAMDORJ NTR!!!!

2016, 5 сар 28. 18:09
zochin

xe xe.....naad ugiig chin halhiin ter ueiin noed manjid dolignoj avilgal avch bhdaa oirduudiig tegj muuldag bsiim za...!!! delhiin tuuhend manjiin darlald bsan hugatsaag buhel buten jarnaar hoishluulj temdegledeg n oirduudiin 60 jil urvagch halhiin noed, manj nartai temtsej bsanii tod jishee !!! odoogiin uls turchid huuchinii halhiin noed shig avilgal avch gazar nutagaa hudaldaad bgaa yum bishuu !!! ter tusamaa halhuud amidarch bgaa gazar ih asuudaltai bgaag anzaaraarai malaa...!!!

2016, 5 сар 27. 17:23
Hovd

Halhiin buyan ni odoo haana bna.chi hujaagiin buyand tsadsan hulhi halh mini bol ochij hutsaa

2016, 5 сар 27. 16:32
хаха

УРВАГЧИЙГ өмөөрч гэнэ нийлээд тэмцэж болох л байсан . Урваач шарваач үр сад нь ясаа тавилгүй яаж урваж байгааг бүгд өнөөдөр 76 дотроос харж л байна хэн нь үгээ хэлж тэмцдэг хэн ар хударгаар гүйж урвадгийг тодоос тод харж байна.

2016, 7 сар 12. 8:10
Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР

Халимгийн ерөнхийлөгч Илюмжанав сая Оросын ТВ-гээр ярихдаа Ойрдууд бол Хятад гаралтай, Хятад цустай хүмүүс гэж албан ёсоор зарласан. Ойрдууд түүхэндээ үргэлж Хятадуудтай нэгдэн Монголын эсэрэг тэмцдэг, Монголчуудыг алж хяддаг байсаны нууц тэд уг удмаараа Хятад удамтай, тэдний цусаар Хятад цус гүйж байсных ажээ. Ойрдууд дунд Шар Хятад, Хар Хятад гэсэн овгууд их байдаг , түүнийгээ үргэлж НУУДАГ байсан нь одоо илэрсэн. Галдан малдаг гэдэг бол дүрвэд мүрвэдүүдийн зохиосон ҮЛГЭР. тэнд үнэн юм нэг ч үгүй. Муу нохой мэт амиа хорлож үхсэн хүн ҮХСЭН БААСААРАА баатэр, эх оронч, агуу хүн байх вэ дээ!!!!!!!! ёстой л золбин жингэр л байсан шүү дээ. Түүхэ умш малуудаа, Түүхээ умшаад наад Атвүүд шигээ юманд Шинжэлх ухаанчаар ханд, битгий зүүд, өөрсдийн төлсөөллөө ҮЛГЭР Болгуж ярь. Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР.

2016, 5 сар 27. 16:23
Зочин

За, ёстой сайхан шааадаг янк байна даа. Тэр танай АНУ гэж сураггүй байсан тул наад өмхий амаа хамхи.

2016, 7 сар 12. 8:11
Халимгийн ерөнхийлөгч Илюмжанав сая Оросын ТВ-гээр

Халимгийн ерөнхийлөгч Илюмжанав сая Оросын ТВ-гээр ярихдаа Ойрдууд бол Хятад гаралтай, Хятад цустай хүмүүс гэж албан ёсоор зарласан. Ойрдууд түүхэндээ үргэлж Хятадуудтай нэгдэн Монголын эсэрэг тэмцдэг, Монголчуудыг алж хяддаг байсаны нууц тэд уг удмаараа Хятад удамтай, тэдний цусаар Хятад цус гүйж байсных ажээ. Ойрдууд дунд Шар Хятад, Хар Хятад гэсэн овгууд их байдаг , түүнийгээ үргэлж НУУДАГ байсан нь одоо илэрсэн. Галдан малдаг гэдэг бол дүрвэд мүрвэдүүдийн зохиосон ҮЛГЭР. тэнд үнэн юм нэг ч үгүй. Муу нохой мэт амиа хорлож үхсэн хүн ҮХСЭН БААСААРАА баатэр, эх оронч, агуу хүн байх вэ дээ!!!!!!!! ёстой л золбин жингэр л байсан шүү дээ. Түүхэ умш малуудаа, Түүхээ умшаад наад Атвүүд шигээ юманд Шинжэлх ухаанчаар ханд, битгий зүүд, өөрсдийн төлсөөллөө ҮЛГЭР Болгуж ярь. Галдан малдан гэсэн түүх бол шинээр зохиосон ҮЛГЭР.

2017, 3 сар 25. 22:22
Зочинбаараа

Хирсан юу ч ярьж чадна. Харьсан гаригийнхантай уулзсан гэдэг л хун шуу дээ

2016, 7 сар 12. 22:57
сайнаа

Зүүн гарын хаант улстай урвагч занабузар нийлсэн бол манжийг хядахгүй юу

2016, 9 сар 4. 16:13
Зочин

Хожсон нь ХАЛХ юу үнэн тэр үнэн.

Сэтгэгдэл бичих
Санамсаргүй нийтлэл [ Энд дарна уу ]